Opinie

Herfst, hoesten en corona – de GGD’s moeten dit aankunnen

Commentaar

Na een aantal weken waarin het aantal coronabesmettingen stabiel bleef, meldde het RIVM dinsdag weer een forse stijging: er waren 5.427 positieve tests tussen 2 en 8 september, 1.830 meer dan een week eerder. Woensdag kwamen er daar nog eens 1.140 bij.

Eerder deze week publiceerde het RIVM andere zorgwekkende cijfers: 84 procent van de Nederlanders vindt dat mensen met klachten moeten thuisblijven, maar van de mensen met klachten gaat de grote meerderheid gewoon naar de supermarkt (90 procent), vrienden of familie (64 procent) en kantoor (43 procent). Kortom: mensen geloven best dat thuisblijven zin heeft, totdat ze zelf getroffen worden door een kuchje of loopneus. Dan blijkt binnen blijven het toch wel een érg groot offer.

Het is begrijpelijk gedrag, maar wel riskant. Als mensen met klachten hun druppels en aerosolen onbekommerd rondsproeien in de publieke ruimte, kan het met die tweede golf wel eens sneller gaan dan verwacht. Dat de verspreiding nu vooral onder jongeren plaatsvindt, is geen reden om minder voorzichtig te zijn. Zij kunnen het virus overdragen aan ouderen en daarnaast komen ze er zelf ook niet altijd ongeschonden uit.

Ondertussen breekt binnenkort het verkoudheidsseizoen aan. Ook al zijn herfst en hoesten een gangbare combinatie, het blijft belangrijk dat iedereen met mogelijke coronaklachten zich laat testen. Dan moeten de GGD’s dat natuurlijk wel aankunnen. En juist daar loopt het her en der nu al spaak: dagelijks willen 26.000 mensen zich nu laten testen, terwijl de GGD’s momenteel berekend zijn op 24.000 testen per dag. En dan te bedenken dat volgens de Corona Gedragsunit slechts 32 procent van de mensen met klachten zich laat testen. De afgelopen week kon door het capaciteitsgebrek een kwart van de mensen niet binnen 48 uur terecht. Dit is met name een probleem voor mensen met vitale beroepen, zoals docenten en zorgverleners.

De boosdoeners zijn de mensen zónder klachten die zich toch laten testen, zegt de GGD. En inderdaad, het is opmerkelijk dat meer dan de helft van de getesten volgens schattingen van de GGD klachtloos is. Maar de vraag is ook of GGD’s, die zich baseren op een RIVM-advies, het aantal mensen met klachten niet hebben onderschat. De testcapaciteit is gebaseerd op het aantal mensen dat volgens het RIVM normaal gesproken in deze tijd van het jaar verkoudheidsklachten heeft: 24.000 per dag. Maar dat is wel érg streng gerekend. Verhoging, hoofdpijn en keelpijn, officieel coronaklachten, kunnen immers ook los van een verkoudheid optreden. En dan hebben we het nog niet eens over de fantoomklachten van hypochonders.

De minister heeft nu twee contracten gesloten met grote laboratoria in Duitsland waar testmateriaal naartoe kan worden gestuurd. Hopelijk lenigt dat de ergste nood. Tegelijk moet er ook meer centrale regie komen bij de GGD’s: op sommige plekken is nu te veel capaciteit, op andere te weinig. En terwijl de GGD’s proberen de capaciteit uit te breiden, zou het kunnen helpen als mensen in vitale beroepen, zoals leraren en verpleegkundigen, voorrang krijgen bij het testen. Dan krijgen ziekenhuizen en scholen de roosters rond.