Fotograaf Rineke Dijkstra krijgt Johannes Vermeer Prijs

Kunstprijs Rineke Dijkstra is „de koningin van de Nederlandse portretkunst”, aldus de jury van de Johannes Vermeer Prijs, de Nederlandse staatsprijs voor de kunsten. Dijkstra ontvangt 100.000 euro voor een speciaal project.

Vondelpark, Amsterdam, 19 juni 2005
Vondelpark, Amsterdam, 19 juni 2005 Foto Rineke Dijkstra

Fotograaf Rineke Dijkstra heeft de Johannes Vermeer Prijs 2020 gekregen, de Nederlandse staatsprijs voor de kunsten. De jury roemt haar iconische bijdrage aan de fotografie en noemt Dijkstra „de koningin van de Nederlandse portretkunst”.

De jury onder voorzitterschap van oud-politicus Andrée van Es stelt dat de 61-jarige Dijkstra, die in 1992 naam maakte met een serie strandfoto’s van jongeren, op grootse wijze heeft bijgedragen aan het internationale aanzien van de Nederlandse beeldende kunst. Over haar portretterende foto’s en filminstallaties wordt opgemerkt: „Dit werk is voor de eeuwigheid. Het vermogen om dit soort beelden te maken is weinig kunstenaars gegeven.”

Lees ook: Rineke Dijkstra over het geheim van een goed portret

De coronacrisis onderstreept volgens de jury het belang van de staatsprijs „als symbool van respect en waardering voor de kunsten, maar ook als uitdrukking van het uitzonderlijke belang van kunstenaars voor onze samenleving”. Aan de Vermeerprijs is 100.000 euro verbonden. De winnaar mag het bedrag besteden aan een speciaal project binnen zijn of haar werkterrein.

‘Ik zet een kroontje op’

Dijkstra zegt „heel blij en verrast” te zijn. „Deze prijs is zo’n groot eer.” Voor de fotografie is het goed, zegt ze, dat ze na Erwin Olaf (2011) de tweede fotograaf is die de prijs wint. Van het prijzengeld wil ze een nieuwe video-installatie maken. Ze moet lachen dat de jury haar de ‘koningin van de portretkunst’ noemt. „Vanavond zet ik een kroontje op.”

De Nederlandse regering heeft de prijs in 2009 ingesteld om uitzonderlijk artistiek talent te eren en te stimuleren. Onder de eerdere winnaars regisseur Ivo van Hove, architect Rem Koolhaas en beeldend kunstenaar Marlene Dumas. Minister van Cultuur Ingrid van Engelshoven zal de prijs op 29 oktober uitreiken in de Ridderzaal in Den Haag.

Rineke Dijkstra_Georgie Henley, Londen, 9 oktober 2010
Foto Rineke Dijkstra
Rineke Dijkstra_Odessa, Oekraine, 4 augustus 1993
Foto Rineke Dijkstra
Georgie Henley, Londen, 9 oktober 2010 (links), Odessa, Oekraine, 4 augustus 1993 (rechts)
Foto’s Rineke Dijkstra