Britten kunnen afspraken N-Ierland schrappen

Brexit Als er op 15 oktober geen Brexit-akkoord ligt, willen de Britten morrelen aan de afspraken over de grens van Noord-Ierland en Ierland.

Net ten noorden van de grens tussen Noord-Ierland en Ierland protesteert Aoife McGenity in maart 2019 tegen de Brexit.
Net ten noorden van de grens tussen Noord-Ierland en Ierland protesteert Aoife McGenity in maart 2019 tegen de Brexit. Foto Niall Carson / ANP

De Britse regering is niet van plan verder te onderhandelen met de Europese Unie als vóór 15 oktober geen akkoord wordt bereikt. Volgens de Financial Times heeft Londen zelfs een wet in de maak waarmee afspraken over de Noord-Ierse grens uit de huidige overeenkomst gedeeltelijk ongedaan kunnen worden gemaakt, mochten de partijen geen overeenstemming bereiken. Als die wet van kracht wordt, dan zou het VK daarmee terugkomen van een van de gevoeligste onderwerpen uit de Brexit-onderhandelingen.

Het Verenigd Koninkrijk is al sinds 31 januari geen lid meer van de EU, maar houdt zich momenteel, gedurende de overgangsperiode nog wel aan een aantal afspraken. Die periode loopt in december af. Over een nieuwe relatie tussen het land en de Unie wordt vanaf deze dinsdag weer onderhandeld. De partijen hadden half oktober eerder al als deadline gesteld.

„De EU is heel duidelijk over het tijdschema. Ik ben dat ook”, aldus premier Boris Johnson maandag in een verklaring.

Lees ook: Corona zit nu ook aan tafel bij de Brexit-gesprekken

Hij benadrukte dat er wat hem betreft voor 15 oktober een akkoord moet liggen, wil het nog van kracht kunnen worden voor de transitieperiode eindigt. „Als we voor die tijd geen overeenstemming bereiken, kan ik me niet voorstellen dat er een vrijhandelsakkoord tussen ons gesloten kan worden en dan moeten we dat beiden aanvaarden en ons op de toekomst richten.” Zo’n No Deal-scenario zou volgens de premier „een goed resultaat” zijn voor het VK.

Drie anonieme bronnen zeggen maandag in de FT dat in het nieuwe wetsvoorstel voor de Britse interne markt zaken staan die ingaan tegen de lopende Brexit-afspraken. Het gaat volgens de krant om regels ten aanzien van het douanetoezicht in Noord-Ierland en om afspraken rond staatssteun. De BBC heeft dat bevestigd.

Downing Street zegt dat er wel wordt gewerkt aan een achtervang voor het geval de onderhandelingen mislukken. Maar critici vrezen dat het voorstel over de Noord-Ierse grens kan leiden tot een vertrouwensbreuk tussen de onderhandelingspartners. EU-onderhandelaar Michel Barnier waarschuwde maandag dat de bestaande afspraken dienen te worden gerespecteerd.

Boze reacties

De EU heeft boos gereageerd op de plannen van de Britse regering. Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, zei op Twitter ervan uit te gaan dat de Britse regering zich aan de bestaande uittredingsafspraken houdt, „een verplichting onder het internationaal recht en een voorwaarde voor elk toekomstig partnerschap”.

Ook voormalig minister van Buitenlandse Zaken Philip Hammond van het VK sprak zich stevig uit op Twitter. Hij sprak van een „gevaarlijke stap”. In Noord-Ierland werd ook met onbegrip gereageerd. Michelle O’Neill van de nationalistische partij Sinn Féin twitterde dat zo ver afwijken van de huidige protocollen een zeer groot „verraad” zou betekenen en bovendien het Goede Vrijdagakkoord in gevaar brengt dat in 1998 vrede bracht op het eiland.

De achtste onderhandelingsronde over het Brexit-akkoord begint deze dinsdag in Londen. Handel en bestuur staan op de agenda, en verder wordt gesproken over energie, mobiliteit en juridische kwesties. De verwachting is niet dat deze ronde een akkoord bereikt zal worden. Of de deadline van 15 oktober wordt gehaald, is nog maar de vraag. De transitieperiode eindigt op 31 december - ook als er géén deal wordt gesloten. Eerder sloot het VK al uit de transitiefase te zullen verlengen.