Opinie

Lodeweges de verademing

Frits Abrahams

Het zal niet gebeuren, maar van mij mag de 62-jarige Dwight Lodeweges de coach van het Nederlands elftal blijven. Wat een verademing, die man, als je hem vergelijkt met de meesten van zijn collega’s.

Kleine individuele verschillen daargelaten, gedraagt de doorsneetopcoach zich als volgt. Hij doet zowel voor als na de wedstrijd geen enkele zinvolle uitspraak over opstelling en tactiek. Vóór de wedstrijd valt dat uit concurrentieoverwegingen nog te billijken, ná de wedstrijd wordt het ergerlijk. Over afzonderlijke spelers wil hij dan niet praten uit vrees voor scheve gezichten in zijn team. Zijn tactiek mag evenmin ter discussie staan, omdat hij daarin altijd gelijk heeft: een nederlaag ligt nooit aan zijn tactiek, maar altijd aan het team, dat deze tactiek niet goed heeft uitgevoerd.

Tijdens de wedstrijd springt en schreeuwt de topcoach als een flippende popmuzikant langs de lijn, daarbij voortdurend ruzie zoekend met de arbitrage en met zijn collega van de tegenstander. Coaches die zich rustig in of voor de dug-out gedragen, zijn er bijna niet meer.

Bij Dwight Lodeweges is niets van zulk theater te bespeuren. Ik heb enkele van zijn persconferenties kunnen bekijken en ik zag hem vrijdag langs de lijn in actie tijdens Nederland – Polen. Op de persconferenties gaf hij kort en zakelijk antwoord. Nooit liet hij merken dat hij een vraag belachelijk vond, of ging hij verontwaardigd in de aanval op de vragensteller. Tijdens de wedstrijd riep hij na het enige Nederlandse doelpunt iets als ‘hoi’.

Insiders roemen de vakkennis van Lodeweges. Hij was de man die als assistent het beroemde briefje schreef dat Ronald Koeman vervolgens aan zijn spelers doorgaf tijdens een wedstrijd tegen Duitsland, waarna Nederland alsnog de gelijkmaker scoorde. Lodeweges vond dat de lange verdediger Van Dijk in de spits moest gaan spelen – vreemd trouwens dat Koeman niet zelf op dat idee was gekomen.

Wat mist Lodeweges waardoor hij geen topcoach kon worden? Ego. Hij is te bescheiden en te nuchter. Wat Lodeweges te weinig heeft, heeft Louis van Gaal te veel. Dat kan Van Gaal nu fataal worden, want sommige spelers zouden niet meer zoveel voor hem voelen. Ze vrezen het strenge schoolhoofd in Van Gaal en prefereren de lossere benadering van Koeman.

Daarom zingt de naam van Henk ten Cate nu rond. Een ervaren vakman, goed in de omgang met topspelers, maar met een grillige trainerscarrière achter zich. „Henk heeft altijd iets louche”, zei Johan Derksen enkele jaren geleden op tv over hem, vooral doelend op de financiële perikelen bij een reisorganisatie waarvan Ten Cate aandeelhouder was.

Onlangs moest Ten Cate, opgegroeid in de Amsterdamse Jordaan en zoon van een Nederlandse vader en een Surinaamse moeder, iets over Derksen en diens Akwasigrap zeggen in het tv-programma Rondo. Die grap vond Ten Cate niet erg, maar wat hem wel dwarszat was dat „zij [Derksen en zijn collega’s] zich niet konden voorstellen dat het [racisme] hier zo ernstig is, maar dat is het wél”. Als speler was het hem destijds ook overkomen, „maar ik had niet de ballen om er wat van te zeggen, ik voelde me alleen, ik speelde met weinig donkere spelers”.

Inmiddels is er veel veranderd: het Nederlands elftal tegen Polen telde zes gekleurde spelers.