VS en Israël winnen bij deal tussen Servië en Kosovo

Diplomatie De Balkanburen sloten een akkoord in het Witte Huis, terwijl het Brussel niet lukt ze nader tot elkaar te brengen.

De Amerikaanse president Donald Trump in het Witte Huis met de Servische president Aleksandar Vucic (links) en de Kosovaarse premier Avdullah Hotithe (rechts).
De Amerikaanse president Donald Trump in het Witte Huis met de Servische president Aleksandar Vucic (links) en de Kosovaarse premier Avdullah Hotithe (rechts). Foto Moneymaker

Zijn Servië en Kosovo vorige week nader tot elkaar gekomen? Dat is nog maar de vraag.

De meest drastische toezeggingen die de Servische president Aleksandar Vucic en de Kosovaarse premier Avdullah Hoti vrijdag deden in het Witte Huis leken in ieder geval niets te maken te hebben met de vijandige situatie tussen de twee buurlanden.

Zo werd afgesproken de diplomatieke posten binnen Israël naar Jeruzalem te verplaatsen, werd Hezbollah bestempeld als terroristische organisatie en is de belofte gedaan geen 5G-netwerk aan te laten leggen met apparatuur van „onbetrouwbare leveranciers”.

In plaats van „historisch” en „een enorme doorbraak”, zoals president Trump de overeenkomst rond de economische samenwerking tussen Hoti en Vucic noemde, borduurden de toezeggingen vooral voort op eerder gemaakte afspraken. Servië en Kosovo beloofden in februari hun lucht-, spoor- en snelwegverbindingen te hervatten. Ook besloten zij vorig jaar al samen met andere Balkanlanden een vrijhandelszone à la Schengen op te zetten.

Onvermogen van EU

Toezeggingen wat betreft het identificeren van lichamen van vermiste personen, en het helpen van mensen die nu nog ontheemd zijn na de Kosovo-oorlog eind vorige eeuw, werden eerder gedaan. Bovendien was er in Washington geen akkoord dat door beide landen is ondertekend. Vucic en Hoti zetten hun handtekening onder twee verschillende documenten, daarmee werd de status van de deal verzwakt.

Lees ook deze analyse: Balkanlanden willen de EU laten zien dat ze niet alleen ruziën

Wat betreft de erkenning door Servië van de in 2008 uitgeroepen onafhankelijkheid van Kosovo werd geen vooruitgang geboekt. Wel beloofden beide landen een wapenstilstand in deze strijd. Zo staakt Servië een jaar lang de campagne om landen te overtuigen hun erkenning van Kosovo terug te draaien. Kosovo zal ondertussen niet proberen lid te worden van internationale organisaties.

Wel is erkenning door Israël onderdeel van de verplaatsing van twee ambassades naar Jeruzalem. Dat de deal in Washington en niet in Brussel tot stand kwam, is illustratief voor het onvermogen van de Europese Unie om vooruitgang op de Balkan te bewerkstelligen.

En voor de wijze waarop Trump internationale deals sluit die vooral de VS en Israël ten goede komen. Met de overeenkomst beschouwen nu zowel een Europees land als een overwegend moslimland Jeruzalem als hoofdstad van Israël.

Het weren van ‘onbetrouwbare leveranciers’ uit het 5G-netwerk kan grote gevolgen hebben voor de innige relaties tussen Servië en China.