Het ‘Venus en Serena-effect’, dit jaar meer dan ooit te zien bij de US Open

US Open Beïnvloed door de Williams-familie, neemt het aantal zwarte Amerikaanse tennissters toe.

De 38-jarige Amerikaanse Serena Williams versloeg in de derde ronde haar landgenote Sloane Stephens.
De 38-jarige Amerikaanse Serena Williams versloeg in de derde ronde haar landgenote Sloane Stephens. Foto Seth Wenig/AP

Onvermijdelijk komt de Williams-familie vaak terug in gesprekken met tennistalenten. Dan wordt hun fascinerende verhaal besproken, over hoe vader Richard Williams zijn dochters vanuit het getto van Compton, onder Los Angeles, naar de top bracht. „Als zij het kunnen, kan ik het ook”, zeggen beloften dan tegen spelersmanager Marijn Bal van het Amerikaanse bureau IMG. „Zij zijn het beste voorbeeld dat je met heel weinig, veel kan bereiken.”

Zo’n 25 jaar nadat zij hun profdebuut maakten, wordt hun nalatenschap steeds tastbaarder. In het Amerikaanse tennis komt een jonge, grote groep Afro-Amerikaanse speelsters op, die Venus (40) en Serena (38) Williams vaak als voorbeeld hebben. Twaalf zwarte Amerikaanse tennissters stonden bij deze US Open in het hoofdtoernooi van het enkelspel – bijna 10 procent van het deelnemersveld bij de vrouwen. „Dat is het Venus en Serena-effect”, zegt Bal.

Hun invloed op nieuwe generaties kan „niet genoeg worden benadrukt”, zei Martin Blackman, directeur spelersontwikkeling bij de Amerikaanse bond vrijdag in The New York Times. „Dat is de kracht van de zichtbaarheid van twee Afro-Amerikaanse meisjes met vlechten in de finale van de grootste toernooien ter wereld, in een overwegend witte sport.”

Debuut in 1998

De Williams-zussen maakten bij hun debuut op de US Open in 1998 indruk met dominant krachttennis. Inclusief zijzelf kwamen dat jaar zes zwarte Amerikaanse speelsters in actie. Dat dit aantal nu, 22 jaar later, is verdubbeld, hangt er ook mee samen dat tientallen Europese speelsters ontbreken op de US Open vanwege het coronavirus. Veel Amerikaanse talenten kregen mede daardoor een kans, al dan niet met een wildcard.

Een van hen is Hailey Baptiste, een 18-jarig toptalent uit Washington. Zij keek altijd op tegen de Williams-zussen, wilde net als zij spelen en ontmoette ze bij een toernooi toen ze vijf of zes was. Inmiddels traint ze regelmatig met Venus Williams, zegt trainer Peter Lucassen, die bij de Amerikaanse bond de vrouwen begeleidde, waaronder Baptiste. „Ook in die zin zijn de Williams-zussen een inspiratiebron: dat talenten zien hoe zij werken, met hun enorme werkethiek.”

Naast Baptiste bestaat de golf Afro-Amerikaanse beloften onder anderen uit Robin Montgomery (16), Whitney Osuigwe (18) en Katrina Scott (16), die in New York verrassend tot de tweede ronde doordrong. „Ze stimuleren elkaar, er is een enorme competitie”, zegt Lucassen. „Ze willen zo graag van elkaar winnen, dat ze nog harder gaan trainen. Qua fysiek zijn het ook geweldige atleten, daarin hebben ze soms een voorsprong.”

‘Coco’ Gauff

Meest prominente naam van de groep Amerikaanse talenten is Cori ‘Coco’ Gauff (16). Haar ouders raakten geïnspireerd door de Williams-familie, die ze deed inzien dat je op je eigen manier de top kan halen. Zij staat nu 51ste van de wereld, won al haar eerste proftoernooi en bereikte de vierde ronde op Wimbledon en de Australian Open. Hoe vader Gauff zijn dochter traint, deed Serena Williams denken aan hoe zij vroeger met háár vader werkte, vertelde ze vorig jaar.

Ook de carrière van Naomi Osaka, tweevoudig grandslamwinnaar, is mede geïnspireerd door de Williams-zussen. Haar vader, uit Haïti, trainde zijn twee dochters zoals Richard Williams dat ook deed. Zij is geboren in Japan en verhuisde op jonge leeftijd naar New York, maar koos ervoor om onder de Japanse vlag te spelen. Op haar zestiende ging Osaka bij een toernooi in de VS op de foto met haar idool, Serena Williams, niet wetende dat ze haar in 2018 zou verslaan in de finale van de US Open.

Tennis, een zeer kostbare sport, is in de VS toegankelijker geworden voor kinderen uit gezinnen met beperkte financiële middelen. „Je hebt alle mogelijkheden om goedkoop te spelen, er zijn veel goede publieke banen”, zegt Lucassen „Meer dan een oud racket en een paar ballen heb je niet nodig.”

Bij IMG verwachten ze in China een vergelijkbaar effect rond Li Na, de inmiddels ex-prof die twee grand slams won en in 2014 de nummer twee van de wereld was. „Die is ook een trendsetter geweest”, zegt spelersmanager Bal. „Over een jaar of zeven zal je veel goede Chinese tennissters zien.”

Serena Williams blijft, voorlopig, het boegbeeld van de Afro-Amerikaanse speelsters. Als enige plaatste ze zich voor de vierde ronde, door een zege op Sloane Stephens (2-6, 6-2 en 6-2). Maandag wacht Maria Sakkari. Met haar jacht op een 24ste grand slam is ze sportief nog niet klaar, maar haar erfenis buiten de baan is, samen met zus Venus, al lang een gegeven.