Opinie

Minister is nu juist geloofwaardiger

Rosanne Hertzberger

Ik zie het als mijn opdracht hier op de opiniepagina om niet genuanceerd te zijn. Ik vind dat ik moet blijven vechten tegen de immer dreigende nuance, die me vooral ’s avonds weleens overvalt wanneer ik vermoeid ben.

Die nuance wordt soms gezien als iets intelligents, iets evenwichtigs, iets nobels. Deugdzaam zelfs. U kent misschien het Dunning-Kruger effect dat tegenwoordig vaak ter sprake wordt gebracht: meer kennis betekent minder overtuiging.

Het is vast waar, en toch zie ik twijfel en nuance vaak als iets gratuits. Dat eindeloze enerzijds-anderzijds is een luxe voor in de salon, voor denkers, dichters, schrijvers die lekker mogen blijven filosoferen en niets hoeven te besluiten. Rechters kunnen zich dat niet veroorloven. Chirurgen niet. Bestuurders niet. Uiteindelijk moet in elke organisatie (land, school, gezin) ooit de twijfel plaatsmaken voor het doorhakken van knopen.

Daarom probeer ik hier elke week kant te kiezen, ook al doet het soms pijn. Ik kies een politieke partij, een ja of nee bij een referendum, een oordeel over beleid. Het is mijn overtuiging dat ik dat aan u verschuldigd ben.

Deze week was het zeer pijnlijk, een ultieme enerzijds-anderzijds week, waar in vele Nederlandse onderbuiken de gevoelens met elkaar vochten. Het ging over de bruiloft van minister Ferd Grapperhaus natuurlijk. Enerzijds werd het rechtvaardigheidsgevoel gekrenkt; andere mensen aso noemen, boetes uitdelen en zelf de regels overtreden. Dat is zulk primair onrecht dat je het bijna kunt voelen.

En toch viel ik voor dat anderzijds. Bij het zien van de foto’s van meneer Grapperhaus wilde ik hem maar één ding zeggen: van harte gefeliciteerd en nog vele jaren vol geluk en liefde en gezondheid.

En dat is vooral omdat ik er zelf schoon genoeg van heb dat sinds corona doodnormaal menselijk gedrag gecriminaliseerd is. Wie rondloopt in Nederland is ongeveer permanent in overtreding. Ik reis met regelmaat van Rotterdam naar Amsterdam, gebruikmakend van fietsstallingen, treinen, trams, stations, haltes, oversteekplaatsen en openbare gebouwen en eigenlijk lukt dat me niet zonder allerlei regels te overtreden. We hebben, met corona in de hand, onze publieke ruimte verkracht met allerlei cirkeltjes en pijltjes en passief-agressieve bordjes. Je loopt door de schuifdeur en ziet op het laatste moment dat er een rood bord met witte streep op staat. Je loopt een winkel in, tegen de verkeersrichting in. Je rent een trap op, tegen de looprichting in. Hijgend in de trein met beslagen bril kun je alleen een slokje nemen als je je kapje naar beneden trekt en voor de zoveelste keer de regels overtreedt.

Nu is het best moeilijk om in Nederland de regeltjesdrift te beteugelen, maar met corona zijn echt alle remmen los gegaan. Allerlei brave burgers zijn driftig looproutes gaan tekenen, stickers gaan plakken en hebben eindelijk de ultieme aanleiding gevonden om de roekeloze bewegingen van het laatste ongeleide object in de publieke ruimte, de mens, in goede banen te leiden. Alsof we trams zijn.

Het komt vast voort uit nobele bedoelingen en goed burgerschap, maar het is ongelofelijk wat we onszelf in korte tijd hebben aangedaan. Wie elkaar wil troosten op een begrafenis is in overtreding. Wie elkaar geluk wil wensen bij een geboorte is in overtreding. Wie zijn schoonmoeder omarmt na het ja-woord is in overtreding. Wie zijn moeder wil knuffelen moet dat heimelijk doen of boeten voor zijn onverantwoorde gedrag.

Wij zijn allemaal tot overtreders gemaakt. Alleen ligt niet bij iedereen een society-fotograaf in de bosjes. Wat de bruiloft van Grapperhaus blootlegt, is niet hypocrisie maar dat wanneer je regels maakt die de helft van Nederland tot misdadiger maakt, die regels te handhaven noch houdbaar zijn. Ik vind dat je door deuren mag lopen. Ik vind dat je een slokje mag nemen. Ik vind dat je je naasten mag aanraken.

Deze minister is in mijn ogen alleen maar geloofwaardiger geworden deze week, want menselijker, inclusief misschien wat voortschrijdend inzicht. Het zou zonde zijn voor de politiek als hij alsnog weg moet. Dat is mijn oordeel. Het deed pijn deze week. Twijfelt u lekker verder.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.