Extern onderzoek naar top van de Volksbank

Staatsbank Externe onderzoekers bekijken wat er afgelopen maanden is gebeurd bij de Volksbank, rond het vertrek van de financieel topman.

Directeur Financiën Pieter Veuger van de Volksbank bij persconferentie over de jaarcijfers eerder dit jaar.
Directeur Financiën Pieter Veuger van de Volksbank bij persconferentie over de jaarcijfers eerder dit jaar. Foto JEROEN JUMELET/ANP

Om 13.09 uur vrijdagmiddag stuurt Pieter Veuger, de met ontslag bedreigde financieel directeur van de Volksbank, een app’je naar journalisten. Hij heeft besloten „vooralsnog af te zien” van het kort geding dat hij aanspande tegen zijn werkgever. Iedereen die onderweg is naar de rechtszaak van 13.30 uur in Utrecht, of reeds aanwezig bij de rechtbank, kan rechtsomkeert maken.

Veuger appt dat hij „voldoende garanties” heeft gekregen dat er een „onafhankelijk en adequaat onderzoek” komt naar het „handelen en het verschaffen van transparantie in besluitvormende processen” door de leden van de Volksbank-directie en de raad van commissarissen. Half augustus maakten zij bekend dat ze een aanvraag voor het ontslag van Veuger hadden ingediend.

Het is de zoveelste wending in het ontslagproces van Veuger, die nog geen half jaar eerder financieel topman werd bij de Volksbank, het concern achter SNS, ASN Bank, BLG Wonen en Regiobank. Het geschil zorgt er opnieuw voor dat de aandacht wordt afgeleid van de zware taak van de staatsbank, sinds de nationalisatie van SNS Reaal in 2013: proberen een ‘maatschappelijke’ bank te zijn en ook voldoende geld verdienen om weer geprivatiseerd te kunnen worden.

Bronnen spreken van een ‘gesloten cultuur’ in het bankbestuur

Volgens bronnen heerst er een gesloten cultuur binnen de top van de Volksbank, waarbij kritische vragen van bijvoorbeeld de financieel topman, snel tot problemen leiden. De bank zelf verklaarde op 13 augustus, tegelijkertijd met de publicatie van de halfjaarcijfers, dat de raad van commissarissen concludeerde dat de „dynamiek tussen de directieleden onvoldoende basis vormde voor een constructieve samenwerking.”

Wie heeft schuld

Wat heeft zich precies afgespeeld tussen Veuger en de andere leden van de raad van bestuur van de Volksbank, met 3,2 miljoen klanten de vierde bank van Nederland? Is een van de partijen daar debet aan, of hebben allen schuld? Dat moet aan het licht komen door het vrijdag aangekondigde onderzoek, dat volgens ingewijden voor eind oktober afgerond moet zijn.

Veuger stelde in zijn app-verklaring aan journalisten, even daarvoor al gepubliceerd op zijn LinkedIn-pagina, dat het onderzoek wordt uitgevoerd door „de aandeelhouder en de raad van commissarissen van de Volksbank”. Navraag bij het ministerie van Financiën, eindverantwoordelijk voor de staatsbank, en aandeelhouder NLFI leert echter dat het onderzoek wordt gedaan door een onafhankelijke, externe partij. Ook zegt de Volksbank dat „enkele weken” geleden al was besloten tot een onderzoek, los van het kort geding. NLFI ziet toe op de voortgang en de uitkomsten.

Een woordvoerder van de NLFI stelt dat de aandeelhouder het „verstandig” vindt dat het onderzoek is ingesteld. De NLFI, voluit stichting administratiekantoor beheer financiële instellingen, is op verzoek van de Tweede Kamer opgericht voor het beheer van aandelen van genationaliseerde financiële instellingen in Nederland, waaronder op dit moment verder alleen nog ABN Amro.

„Als je sterk verschillende perspectieven hoort op wat zich heeft afgespeeld, is het altijd goed om de gebeurtenissen te onderzoeken”, aldus de woordvoerder van de NLFI. „Niet in de laatste plaats om lessen te leren voor de toekomst.” Een van de vragen die volgens hem op tafel ligt is of de selectieprocedure voor de aanstelling van Veuger, hiervoor 25 jaar in dienst bij accountantskantoor PwC, waarvan lange tijd als partner, zorgvuldig is verlopen.

Kan het onderzoek tot gevolg hebben dat Veuger bij de Volksbank aanblijft als financieel directeur? Dat lijkt onwaarschijnlijk. Na het intrekken van het kort geding maakte de Volksbank bekend dat dit de weg heeft vrijgemaakt voor een vergadering zaterdag met de NLFI „voor het effectueren van het voorgenomen ontslag”. De aandeelhouder verzamelt alle adviezen, weegt en besluit.

Vrijdag kwam er ook een doorbraak in een andere kwestie rond de top van de Volksbank. Recent aantreden bestuursvoorzitter Martijn Gribnau heeft zijn permanente verblijfsvergunning voor de Verenigde Staten ingeleverd. De zogeheten greencard van Gribnau, die tot half juni in de VS werkte, kon hem Amerikaanse sancties opleveren als de Volksbank transacties verzorgde naar landen als Cuba. Volgens een woordvoerder van de Volksbank was de ophef over de greencard onterecht: „Er is nooit sprake van geweest dat hij iets heeft verzwegen of de greencard niet zou hebben willen opgeven.”

Correctie (4 september 2020): Het appje aan journalisten van de heer Veuger was verstuurd na het plaatsen van het LinkedIn-bericht. Dat is hierboven gecorrigeerd.

Heeft u tips n.a.v. dit artikel? Mail naar e.smal@nrc.nl.