Recensie

Recensie Media

Vol deugden, geen humor: Disney paait China met brave remake Mulan (●●)

Actiefilm Disney slaat bioscopen over en vertoont de live action-remake van de animatiehit uit 1998 tegen extra betaling op streamingkanaal Disney+.

Foto Disney

Ook Disney gaat ‘hybride’ deze week. In grote delen van Azië en Oost-Europa is heldenepos Mulan in bioscopen te zien, in coronabrandhaarden veelal online. In Nederland biedt streamingkanaal Disney+ Mulan via ‘VIP-toegang’ aan voor 22 euro en hebben de bioscopen het nakijken. Disney+ heeft nu even de prioriteit.

De release verlost Disney van een hoofdpijndossier, want dat is Mulan wel een beetje geworden. In 2015, toen deze remake van Disneys animatiehit uit 1998 in de steigers werd gezet, leek het nog een ideale manier om een wit voetje te halen bij het Chinese bewind. Mulan is gebaseerd op de ‘Ballade van Mulan’ over de dochter van een roemruchte, maar zieke krijger. Als na een invasie van de Hunnen uit elke familie één man in het leger moet, neemt Mulan verkleed als man de honneurs waar en groeit uit tot nationale held.

Mulan was in 1998 een film zoals het Chinese bewind ze graag ziet: wijze keizer, competente ambtenaren, de bedreigde natie gered door discipline, talent, deugd en familie. Toch was Mulan niet in China te zien omdat Disney het had verbruid met Martin Scorsese’s Dalai Lama-epos Kundun (1997). Daarover betuigde Disney later spijt, waarna de relatie met China inniger werd. Disneys animatie en superhelden profiteerden van de explosief groeiende Chinese filmmarkt, in 2016 opende Shanghai Disneyland.

Boycot

Bij deze remake van Mulan vermeed Disney whitewashing – witte acteurs die Aziaten spelen – en koos het voor een vrouwelijke regisseur, Niki Caro. Maar zelfs voor allemansvriend Disney is het nu lastig balanceren tussen de VS en China. Rond Mulan rommelt het. Hoofdrolspeler Liu Yifei (32) postte in augustus een steunbetuiging aan de politie van Hongkong tijdens het straatprotest tegen China. Zo werd #BoycottMulan een populaire hashtag; Disney verborg Yifei prudent in de coulissen bij het begin van de Mulan-promotie. Daarna raakte #BoycottMulan in trek bij Chinese patriotten.

Op 9 maart zei Yifei op de rode loper – Mulan zou toen in première gaan – dat ze zich helemaal kon vinden in Mulans motto ‘loyaal, dapper, eerlijk en trouw aan familie’. „En ook aan je ware zelf. Ik ben er trots op Aziatisch te zijn”, vervolgde zij. Ze moet ‘Chinees’ zeggen, eisten critici.

Minidraakje

Een mijnenveld: rechts Amerika staat ongetwijfeld klaar om Mulan als een Amerikaanse capitulatie te fileren. Trumps minister van Justitie Barr nam al in juli een voorschot door Hollywood, en met name Disney, te verwijten te knielen voor China. Scripts worden vooraf aan zelfcensuur onderworpen en aan de Chinese censuur voorgelegd, aldus Barr.

Dat klopt. En het levert weinig enerverende films op, als we op Mulan mogen afgaan. Mulan speelt zich af in een aangeharkt folklore-China, een Disneyland-decor. Anders dan bij eerder remakes van animatiehits gingen de liedjes, de humor en zelfs het koddige minidraakje Mushu overboord. Als Amerikaans concern kan je beter niet spotten met China, zal de gedachte zijn. Zeker niet als de Hunnen daar voor de poort staan. Dus werd Mulan een wat grimmig, monumentaal wuxia-epos zoals er in China talloze van de lopende band rollen. Met machtige kungfu-helden, grote woorden, adembenemende panorama’s en uitgesponnen vechtscènes. Zonder de luchtige charme van het origineel.

Lees ook Ook Disney vecht voor toekomst tijdens coronacrisis

De teneur van Mulan is meer feministisch. Heldin Mulan is een ‘tomboy’: atletisch en sterk, komisch onhandig in vrouwenzaken. In het militaire trainingskamp is ze al snel een van de jongens, al blijft het lastig haar vrouwelijkheid te verbergen en is douchen uitgesloten. Was Mulans toekomst in 1998 nog als bruidje van de gespierde kapitein Li Shang, ditmaal maakt ze zoveel indruk op de keizer dat het glazen plafond sneuvelt.

De liefde doet een stap terug: centraal staat nu Mulans strijd met de heks Xianniang (Gong Li). De brute Hunnenleider Böri Khan (Jason Scott Lee) kleineert deze heks, die met haar zwarte magie complete forten voor hem verovert: een kwestie van negatief zelfbeeld. Haar duel met Mulan heeft een Star Wars-vibe: beide dames putten uit de levenskracht Chi, maar de verbitterde Xianniang koos de duistere kant. „Hoe sterker ik werd, hoe meer ik in de hoek werd geschopt”, kijkt zij op haar leven terug.

Dat laat Mulan zich niet gebeuren; zo steekt de film zonder twijfel onzekere meisjes een hart onder de riem. Wat mooi is, maar niet opmerkelijk: bij Disney’s prinsessen draait het al veel langer niet meer om de liefde, maar om zusterschap, zelfontplooiing en emancipatie. Dat neemt niet weg dat Mulan een wat logge film is die te zelden sprankelt, wervelt of verbluft.

Liu Yifei als Mulan. Foto Disney