Opinie

Grapperhaus’ zonde en de eerste steen

Petra de Koning

Zes fractievoorzitters waren op woensdagavond al aan het woord geweest, ook die van zijn eigen CDA, maar in het kabinetsvak had Ferdinand Grapperhaus hen nauwelijks aangekeken. Het ging over de foto’s van zijn bruiloft waarop te zien was hoe hij zich helemaal niet hield aan de coronaregels die hij zelf met het kabinet had bedacht, en het draaide om zijn geloofwaardigheid als minister van Justitie. Hij had een rood hoofd, zag er gespannen uit. Hij keek naar zijn toetsenbord.

Maar toen SGP-leider Kees van der Staaij aan de beurt was, ging Grapperhaus rechtop zitten. Hij luisterde aandachtig, net als premier Mark Rutte die wat verderop zat en die zelf vooral druk was geweest met zijn telefoon en wat papieren.

De coalitie van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie heeft al bijna een jaar geen meerderheid meer in de Tweede Kamer en met zijn drie zetels kan Van der Staaij, als het erop aankomt, ministers en staatssecretarissen laten vallen of juist redden.

Van der Staaij wenste Grapperhaus en zijn vrouw „van harte geluk” met hun huwelijk. En hij zei: „Wie zonder zonde is, werpe de eerste steen.” Daarna was Grapperhaus rechtop blijven zitten, soms met zijn armen over elkaar.

In de etenspauze van het debat zegt Van der Staaij dat hem die extra aandacht van Grapperhaus en Rutte niet was opgevallen, nee. En het is niet zo dat hij er trots op is, want soms vindt hij het ook wel lastig: maar zo gaat het veel vaker. „De coalitiepartijen hebben de neiging om een bewindspersoon de hand boven het hoofd te houden en de oppositie zit vaak op de afslacht-toer. Van ons weet het kabinet dat we een kwestie zo eerlijk mogelijk beoordelen.”

Van der Staaij vond het „ergens wel fijn” dat niet alle oppositiepartijen uit leken te zijn op de val van Grapperhaus. „Wij willen voor de beeldvorming liever niet steeds de enige partij zijn die de coalitie overeind houdt.”

Zo ging het daarna wel: een motie van afkeuring tegen Grapperhaus haalde het woensdagnacht niet omdat de SGP daar mét de coalitie tegen stemde.

Net voor het debat had de SGP-fractie zich nog afgevraagd: was het anders geweest als Grapperhaus met zijn familie cocaïne had zitten snuiven en daarna met 140 kilometer per uur naar huis was gereden? Ja. „Je hebt dingen die in de wet staan omdat ze fout zijn”, zegt Van der Staaij. Zoals stelen. „En je hebt dingen die fout zijn omdat het zo in de wet staat.” Zoals links rijden als je met zijn allen hebt afgesproken dat we rechts rijden. Zo had een calvinistische rechtsgeleerde, zegt Van der Staaij, in 1907 uitgelegd wat het verschil was tussen een misdrijf en een overtreding.

Tegen de verspreiding van het coronavirus zijn volgens Van der Staaij „grove maatregelen” afgesproken. „En je kunt je afvragen: hoe lang is dat nog houdbaar?”

Petra de Koning (p.dekoning@nrc.nl; @pdekoning) schrijft elke donderdag een column op deze plek.