Recensie

Recensie Boeken

Een spannende en verrukkelijke Scandinavische ‘thriller’

Ane Riel Nadat schrijfster Ane Riel een bericht las over een in 2004 in Berlijn geboren jongen die dankzij een genetische afwijking als baby al over extreme musculatuur beschikte, sloeg haar fantasie op hol. Het resultaat: een verrukkelijke en spannende roman.

www.jonchallicom.com

Als suspense de stuwende kracht van een roman is, mogen we een boek dan als een thriller beschouwen? De Deense Ane Riel (1971) won met haar vijf jaar geleden verschenen fictiedebuut Harpiks de vier meest prestigieuze thrillerprijzen van Scandinavië. De vertaling, Hars, werd vorig jaar in NRC eveneens geprezen als een ‘uitmuntende thriller’.

Riel geniet van het succes, zegt ze in interviews. Dankzij de thrillerprijzen is haar debuut in 26 landen in vertaling verschenen. Tegelijk heeft ze er ook gemengde gevoelens over, zei ze onlangs in Het Parool: ‘Het probleem van zo’n labeltje is dat mensen dan thrillers van je gaan verwachten. Nee, ik schrijf literaire fictie en dan graag in de breedst mogelijk zin van het woord.’

Beest is net zo’n soort boek als Hars: een macabere, sprookjesachtige vertelling die van begin tot eind zindert van de spanning. Al op de eerste pagina is duidelijk dat de ik-persoon, de zwakbegaafde reus Leon, zich met zijn extreme spierkracht in de penarie heeft gewerkt. Leon is dol op muizen en andere aaibare dieren, maar al knuffelend knijpt hij ze per ongeluk meestal dood. Nu is hem dat met een meisje overkomen en houdt hij zich schuil, in afwachting van zijn vriend en beschermer Mirko. Vervolgens vertelt Riel vooral wat er aan die tragische gebeurtenis is voorafgegaan, en hoe het met de twee vrienden afloopt.

Het is een plotopbouw die veel thrillerschrijvers gebruiken: beginnen bij het eind en dan langzaam, steeds nieuwe brokjes informatie prijsgevend, daar naartoe werken. Maar wat Riel onderscheidt van de meeste thrillerauteurs is dat zij minder nadruk legt op de plot dan op de karakterontwikkeling. Bovendien zijn haar schrijfstijl en thematiek – liefde en het lot, kracht en zwakte, schuld en onschuld – meer verwant met die van literaire auteurs dan met John Grisham en Stephen King.

Superman

In haar nawoord vertelt Riel dat haar fantasie op hol sloeg, toen ze een bericht las over een in 2004 in Berlijn geboren jongen die dankzij een genetische afwijking als baby al over extreme musculatuur beschikte. Die ‘Superman’ in combinatie met de muizenknuffelaar Lennie in John Steinbecks roman Of Mice and Men, een van haar literaire helden, inspireerde Riel tot Beest.

Opnieuw schreef Riel een verrukkelijk en bijzonder origineel boek dat lang in het hoofd nazindert. Of het een roman dan wel een thriller is, daar zal uitvoerig over worden gediscussieerd. Maakt het label iets uit? Zoals schrijver Oscar Wilde ooit zei: ‘Er is slechts één ding in de wereld erger dan dat er over je wordt gesproken, en dat is als er niet over je wordt gesproken.’