Kamer weinig enthousiast over corona-app

CoronaMelder Welk advies krijgen de gebruikers van de corona-app straks? Laat je je testen, ook als je geen klachten hebt. Of juist niet?

Foto Vincent Jannink/ANP

De tijdelijke wet voor de corona-app kan op een meerderheid in de Tweede Kamer rekenen. Dat bleek woensdag tijdens een debat over de CoronaMelder. De spoedwet verbiedt misbruik van de app, stelt vrijwillige deelname zeker en geeft een steviger juridisch kader. Donderdag wordt over het wetsvoorstel gestemd.

Enthousiast waren de politici niet. Zo noemde Kamerlid Kees Verhoeven (D66) de spoedwet „ruimschoots voldoende”, maar bleef hij kritisch over de app. „De wet doet wat nodig is. De app heeft onontkoombare technische beperkingen. Die moeten we accepteren en op basis van die acceptatie moet ieder mens in Nederland zelf de mogelijkheid krijgen om wel of niet de app te gebruiken.” PVV en Forum voor Democratie waren tegen het wetsvoorstel. Volgens PVV-Kamerlid Chris Jansen moet minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) eerst alle andere coronagerelateerde zaken, zoals de testcapaciteit en het gebrek aan beschermingsmateriaal, op orde hebben, voordat de app kan worden ingevoerd. „Zolang zoveel zaken niet op orde zijn, is inzet van de app niet opportuun.”

Testbeleid

De app zal mensen die een kwartier lang binnen anderhalve meter van een persoon bij wie later corona wordt vastgesteld, waarschuwen voor dat risicovolle contact. Het advies dat dan in de waarschuwing wordt gegeven, baarden oppositiepartijen SP, PvdA, GroenLinks en 50PLUS woensdag de grootste zorgen.

Tot aan de landelijke invoering (naar verwachting over maximaal enkele weken, als ook de Eerste Kamer met de spoedwet heeft ingestemd) wordt de app in vijf GGD-regio’s in het oosten van het land beproefd. Na contact met een besmet persoon krijgen de gebruikers aldaar het advies om zich zeven dagen na het gemelde risicovolle contact te laten testen – ook als ze geen klachten hebben. Dat is onderdeel van een breder experiment naar het nut van dit zogenoemde asymptomatisch testen.

Veertig tot vijftig procent van de coronabesmettingen verloopt immers zonder of voordat klachten zijn ontstaan. „Tegelijkertijd kan je het virus na besmetting en vóór symptomen al aantonen met een test”, zegt epidemioloog Carl Moons (UMC Utrecht), voorzitter van een begeleidingscommissie wetenschappers en experts die het ministerie van Volksgezondheid adviseert. Het vinden en sneller opsporen van deze groep mensen, die het virus dragen maar (nog) geen klachten hebben, is een van de grootse redenen dat de corona-app kan werken bij de bestrijding van het virus, zegt Moons.

Maar volgens minister De Jonge kan niet zo maar het huidige advies van de CoronaMelder (laat je testen, ook als je geen klachten hebt), overgenomen worden als de app landelijk wordt geïntroduceerd. Breder en meer testen zal de toch al schaarse testcapaciteit verder onder druk zetten en de GGD’s meer werk opleveren.

Lees ook: Test CoronaMelder: acht besmette mensen waarschuwden anderen via app

Ook wil De Jonge niet dat mensen die worden gewaarschuwd via de corona-app, anders worden behandeld dan mensen die in beeld komen via het reguliere bron- en contactonderzoek. Bij dat laatste onderzoek geldt nu een vrijwillige quarantaine van tien dagen en je alleen laten testen als je klachten hebt.

SP-Kamerlid Maarten Hijink zei woensdag te verwachten dat daardoor weinig mensen de app zullen installeren. „Wat is dan nog de toegevoegde waarde van de app en de melding die je krijgt? Ondermijnt dat niet het draagvlak en de effectiviteit van de app?”

Ook de begeleidingscommissie van Moons stelt dat het huidige advies (tien dagen quarantaine) minder mensen zal verleiden om de CoronaMelder te installeren en te blijven gebruiken. „Direct testen, ook al heb je nog geen symptomen, is het juiste handelingsperspectief. Je geeft mensen direct de kans om erachter te komen of ze wel of niet besmet zijn.”

Donderdag gaat de begeleidingscommissie adviseren over de invoer van de corona-app. Zonder het asymptomatische testbeleid kan de app van meerwaarde zijn, zegt epidemioloog Moons, doordat de mensen met wie besmette personen contact hebben gehad, sneller worden bereikt. Die meerwaarde is echter beduidend minder als direct testen niet mogelijk is, zegt Moons.

De commissie staat volgens hem voor een dilemma. „Moet je met het huidige testbeleid de CoronaMelder uitrollen, met het gevaar dat mensen afhaken? Of moeten we wachten tot de testcapaciteit opgeschaald is en dan uitrollen? Dat is een afweging van twee kwaden, want we weten niet of de testcapaciteit over een maand wel op orde is. En het virus gaat ook door.”

Correctie (9 september 2020): In een eerdere versie van dit artikel stond dat gebruikers tijdens de experimenten met de CoronaMelder zich zeven dagen na een waarschuwing konden laten testen op het coronavirus. Gebruikers konden zich echter zeven dagen na het gemelde risicovolle contact laten testen. Het bericht is aangepast.