ANP-eigenaar Talpa verlegt journalistieke ambities

Journalistiek Talpa komt met nieuwe actualiteitenprogramma’s, maar de beloofde en door Nu.nl gevreesde nieuwsapp is van de baan. ANP bleek daarin juist een hinderpaal.

Natacha Harlequin en Mart Grol, de presentatoren van het nieuwe SBS6-programma Dit vindt Nederland!
Natacha Harlequin en Mart Grol, de presentatoren van het nieuwe SBS6-programma Dit vindt Nederland! Foto William Rutten

Na lang wachten krijgen de journalistieke ambities van Talpa Network eindelijk vorm. Vanaf deze maandag brengt SBS6 elke avond Dit vindt Nederland!, een ‘breed actualiteitenprogramma’ met peilingen en experts. Het wil ook „vooral mensen uit de praktijk, de werkvloer” een stem geven.

Strafrechtadvocaat Natacha Harlequin, bekend van de discussie over racisme in Voetbal Inside met Johan Derksen, presenteert de ‘show voor en door alle Nederlanders’ met Mart Grol (voorheen Omroep Brabant). Onderzoeksbureau Motivaction peilt, het CBS levert de harde feiten.

Talpa heeft nog meer journalistieke formats in petto, maar doet daarover geen mededelingen. Eerder nam het mediabedrijf enkele tientallen journalisten aan. Aanvankelijk wilde Talpa een eigen nieuwsdienst opzetten voor radio, tv en mobiel. Het kocht in 2018 het ANP, maar het persbureau blijkt in deze ambitie eerder een hinderpaal. In november 2018 zei Talpa-directeur Pim Schmitz tegen NRC: „We willen de consument 24/7 volgen, daar hebben we nieuws voor nodig. We zullen zelf een nieuwsmerk moeten bouwen.”

De Dag

Dat ‘volgen’ betreft het verzamelen van nieuwsvoorkeuren, die Talpa wil toevoegen aan profielen die het opbouwt van alle Nederlanders. Individuele profilering vormt de basis voor persoonsgerichte reclame. In december 2018 bevestigde De Mol bij Pauw dat Talpa een „eigen nieuwsvoorziening gaat creëren”. ‘De Dag’ viel als titel. Een jaar geleden leek het einde oefening met De Dag. Daarop liet Talpa weten: „Het concept bevindt zich nog in de onderzoeksfase. Op korte termijn worden SBS’ Hart van Nederland en Shownieuws versterkt, als eerste stap in de versterking van [Talpa’s] totale nieuwsvoorziening.”

Vanwege de coronacrisis, gebood De Mol verplichte vrije dagen voor de 1.500 personeelsleden van Talpa en kondigde beëindiging van 6 procent van de vaste contracten aan. Het afblazen van de nieuwsapp zou in het verlengde hiervan liggen. „Er is voorlopig geen geld mee te verdienen”, aldus Talpa-directeur Paul Römer in het AD. Hij sprak ook van het schrappen van ‘driehonderd banen’ bij heel Talpa. Dat is 20 procent van 1.500 en niet 6 procent. Het verschil betreft de losse verbanden. Veel werknemers verhuisden naar Talpa Entertainment Producties, een tweede producent naast Talpa TV Producties, onder wie een aantal journalisten voor bestaande en nieuwe programma’s.

Deze nieuwe productiedochter maakt de journalistieke programma’s en koopt ook nieuws in bij ANP. Zo blijft Talpa nog steeds een ‘gewone’ klant van het eigen persbureau.

Dat het ANP geen startbaan kon zijn voor een Talpa-nieuwsdienst, heeft alles te maken met de structuur van het persbureau. Afnemers van het ANP, zoals RTL Nederland, DPG Media (AD, de Volkskrant, regionale kranten) en Mediahuis Nederland (De Telegraaf) met zusterbedrijf NRC Media vreesden oneigenlijke concurrentie. Marc Schreuder, adjunct-hoofdredacteur van RTL Nieuws: „Uiteraard kwam de gedachte bij ons op dat Talpa als eigenaar van het ANP ons als klant van het ANP kon gaan beconcurreren. Het ANP heeft ons in gesprekken zelf proactief verzekerd volledig onafhankelijk te opereren van Talpa. Dat was duidelijk genoeg.”

Principieel coöperatief

Het ANP is principieel een coöperatief model: de kranten nemen gezamenlijk af. Ze waren van 1934 tot 2003 de enige eigenaren. Dit model betekent dat als één grote afnemer wegvalt, de spiraal naar beneden wordt ingezet: journalisten ontslaan, minder kwaliteit, ontevreden overige afnemers. ANP-directeur Martijn Bennis: „Dat risico is er inderdaad.”

ANP verloor per oktober 2019 onverwacht NU.nl. Dit voedde geruchten dat DPG Media als nieuwe eigenaar van NU.nl ook kon opstappen, om samen het ANP te vervangen. Gert-Jaap Hoekman, hoofdredacteur van NU.nl: „Het gaat met NU.nl zonder gebruikmaking van het ANP prima. Maar ik denk niet dat we een-twee-drie het ANP kunnen vervangen voor AD en de Volkskrant.”

Een Talpa-nieuwsapp zou zeker een concurrent zijn volgens Hoekman: „Maar wat ik hoorde was dat iedereen die daarmee bij Talpa bezig was op straat is gezet of zelfstandig vertrok.” Willem-Albert Bol, directeur Business Development van DPG Media: „Talpa zou er ooit nog mee kunnen beginnen, maar nieuws is een complex en duur product.”