Hoe Nederland het virus op Schiphol probeert te stoppen

Terugkeerders Nederland wil het coronavirus aan de grens stoppen, maar het beleid op Schiphol roept bij terugkeerders vooral vragen op.

Alex Porsius (76) uit Enschede laat zich na een vakantie in Frankrijk testen op Schiphol. „Wij zaten in Var, dat is vannacht verkleurd.”
Alex Porsius (76) uit Enschede laat zich na een vakantie in Frankrijk testen op Schiphol. „Wij zaten in Var, dat is vannacht verkleurd.” Foto Ilvy Njiokiktjien

Al bij vertrek uit haar woonplaats Nairobi in Kenia wist Kim Vercoulen (43) dat ze op Schiphol een coronatest zou laten doen. „Ik kom hier mensen bezoeken, ik wil niet iets overbrengen”, zegt ze zaterdagochtend na het passeren van de douane.

In Nederland gaat ze haar dochter van 18 en zoon van 16 bezoeken, haar dochter is met de trein onderweg naar Schiphol. Houdt ze bij het weerzien anderhalve meter afstand? „Ik heb haar een jaar niet gezien, dan ga ik niet wachten met haar te omarmen”, zegt Vercoulen. „Maar ik hou wel het mondkapje op, want ik heb de testuitslag nog niet.”

‘Eigenlijk snap ik dat niet’

De coronatest is sinds twee weken gratis beschikbaar op Schiphol voor luchtreizigers uit de ‘oranje’ en ‘rode’ risicogebieden – de hele wereld buiten Europa en delen van Europa zelf zoals Spanje. De Nederlandse overheid „raadt dit dringend aan”, staat op de flyer die reizigers krijgen, maar verplicht is het niet. „Eigenlijk snap ik dat niet”, zegt Vercoulen. „Laat iedereen een test doen als de besmettingen stijgen.”

Hoewel het virus overal is, doet Nederland net als andere landen pogingen het aan de grens te stoppen. Niet helemaal zonder reden. Uit cijfers van het RIVM blijkt dat vorige week 738 mensen die positief testten in de twee weken daarvoor in het buitenland waren geweest: dat is 333 meer dan een week eerder en 20 procent van het totaal aantal positief geteste mensen in die week.

Foto Ilvy Njiokiktjien
Foto Ilvy Njiokiktjien
Foto’s Ilvy Njiokiktjien

Maar het grensbeleid tegen corona is niet waterdicht en roept bij terugkeerders veel vragen op, blijkt uit een rondgang onder reizigers. Zo komen dagelijks op Schiphol gemiddeld ruim vijfduizend mensen aan uit oranje en rode gebieden. Iedereen krijgt het dringende advies om zich te laten testen. Maar de teststraat op Schiphol kan slechts ruim duizend tests per dag aan en gaat om 18.00 uur dicht. De Tweede Kamer drong afgelopen week al aan op verruiming.

Thuisquarantaine

Ook niet verplicht, ook dringend aangeraden: de thuisquarantaine van tien dagen voor terugkeerders uit rode en oranje gebieden. Ricky Rommelse (19) uit Washington, studente in Den Haag, heeft zich laten testen en is van plan de quarantaine in acht te nemen, vertelt ze. „Ik woon hier bij mijn Nederlandse oma van 75, dus dat is wel belangrijk.”

Thuisquarantaine wordt óók aangeraden aan reizigers met een negatieve testuitslag – die dus géén corona lijken te hebben. „Een test is altijd een momentopname”, is de verklaring op rijksoverheid.nl. „De test laat niet zien of u de ziekte nog gaat ontwikkelen.”

Lees de column Oranje wasstraat

Het stuit op breed onbegrip onder terugkeerders op Schiphol. „Als de test negatief is, ben ik niet anders dan anderen die hier rondlopen”, zegt Kim Vercoulen uit Nairobi, die niet van plan is dan binnen te blijven. „Het is een advies”, benadrukt Glenn Krancher (52), net terug van drie weken familiebezoek in Utah. „We gaan er zorgvuldig mee om, maar bij een negatieve testuitslag blijven we niet thuis.” Dochter Jazz (13), die op de havo zit in een theaterklas: „Ik ga gewoon naar school hoor.”

De overheid maakt zelf ook uitzonderingen. Voetballers uit het Nederlands elftal hoeven niet in quarantaine als ze vanuit oranje gebied inreizen voor wedstrijden in de Nations League, liet minister Tamara van Ark (Medische Zorg en Sport, VVD) vrijdag weten. Johan van Deventer (51) uit Oosterhout, net geland op Schiphol na twee maanden in de VS voor zijn werk, hoeft niet in quarantaine omdat hij militair is – vlieger bij de luchtmacht. „Kritiek beroep hè”, zegt hij.

Van kleur verschieten

Gelatenheid is er bij reizigers uit gebieden die van de ene op de andere dag van kleur verschieten. Alex (76) en Yvonne (65) Porsius uit Enschede zijn zaterdag van Marseille naar Nederland gevlogen. Net op de dag dat het ministerie van Buitenlandse Zaken veertien nieuwe gebieden in Frankrijk oranje heeft gemaakt. Alex Porsius: „Wij zaten in de Var, dat is vannacht verkleurd.”

Nu vallen zij ook onder het quarantaineadvies. Ze zijn van plan zich eraan te houden. Zouden ze ook tien dagen thuisgebleven zijn als het departement niet was verkleurd? Nee, denken ze, dan niet – hoewel de beleidswijziging vermoedelijk niet heel veel verandert aan de kans dat ze het virus bij zich dragen.