Op weg naar Parijs: deze Tour de France kan elke dag zomaar voorbij zijn

Tour de France Twee maanden later dan gepland begint de Ronde van Frankrijk zaterdag in Nice. Naast de strijd om het geel draait het vooral om ‘code rood’ of erger.

Terwijl het Franse ministerie van Volksgezondheid voor het eerst sinds april in een etmaal 5.500 nieuwe coronabesmettingen registreerde, maakt aan de rood verklaarde Côte d’Azur een wielercircus zich klaar voor de Tour de France. In de hoop de komende drie weken van Nice naar Parijs te kunnen fietsen zonder onderweg ziek te worden, maar vrezend dat het elke dag afgelopen kan zijn – als Frankrijk opnieuw in lockdown gaat, of als het virus toch het peloton binnensijpelt. Wedstrijdorganisatie ASO deed er alles aan om dat laatste scenario te voorkomen.

Niet eerder werd de Tour-karavaan hermetisch van de buitenwereld afgesloten. Een systeem van ‘bubbels’, dat een stuk strenger zal worden nageleefd dan in de Italiaanse klassiekers eerder deze maand, moet ervoor zorgen dat renners en stafleden bij media en fans uit de buurt blijven. In de belangrijkste wedstrijd van het jaar staat te veel op het spel om een vroegtijdig einde te riskeren. Toen het er in maart nog naar uitzag dat de Tour niet door zou gaan, riepen ploegbazen om het hardst dat dat het einde van hun team zou betekenen. De Tour als levensader van de wielersport.

Interview met Tom Dumoulin (mei 2020): ‘Ik vond het lastig om altijd maar die leuke gast te moeten zijn’

En dus is het renners en stafleden, maximaal dertig man tezamen, verboden om uit hun bubbel te stappen. Wie deze dagen binnen is getreden, komt er niet meer uit. Is er toch ‘onbeschermd’ – op minder dan twee meter afstand, zonder masker – contact geweest met iemand van buiten, dan moet dat worden geadministreerd. Noem het de Tour-versie van preventief contactonderzoek.

Leden van de racebubbel zijn vooraf getest en worden dat nogmaals op de twee rustdagen. Ze dragen een mondkapje in de teambus of ploegleiderswagen, en moeten voor en na elke etappe een vragenlijst invullen over ziektesymptomen. Koorts staat voor vier punten, net als hoesten en kortademigheid. Bij zes punten volgt een verplichte coronatest. De teamdokters dragen daarvoor verantwoordelijkheid. Daarmee staat de veiligheid van het systeem meteen ter discussie: zal de arts van het team dat met Parijs in het zicht de gele trui heeft, bij het vermoeden van een besmetting aan de bel trekken?

Bij één positieve test in de staf wordt hij of zij uit de wedstrijd gehaald. Bij twee volgt de hele ploeg , stond in een eerste versie van de draaiboeken. Omdat ploegen dat te radicaal vonden is die regel op het laatste moment door de internationale wielerfederatie UCI gewijzigd: een ploeg wordt nu pas in z’n geheel naar huis gestuurd als twee renners binnen zeven dagen positief worden bevonden. Ook moet een tweede test dat resultaat bevestigen. Deze week bleek dat de gebruikte PCR-test niet altijd betrouwbaar is. Toen de Italiaanse renner Oscar Gatto een positieve test afleverde, trok zijn ploeg Bora-Hansgrohe zich terug uit de Bretagne Classic. Een hertest diezelfde dag bleek negatief.

Hengelen naar antwoorden

Journalisten kregen hun eigen protocol. Ook zij zijn voor aankomst in Nice op de aanwezigheid van antistoffen getest. Toegang tot de teambussen is er niet meer bij. Leden van de schrijvende pers zullen onderling moeten bepalen wie er in een ‘mediabox’ namens een land vragen mag stellen. Dat mag er steeds maar één zijn. De verkozene zal met mondkap en selfiestick op twee meter afstand naar antwoorden hengelen, om die vervolgens te delen met collega’s. Veel tv-zenders organiseren de verslaggeving in eigen land. Volgens de ASO heeft dat tot ruim 30 procent minder accreditaties geleid. Ook de reclamekaravaan die voor het peloton uit rijdt, is gekrompen van 160 naar honderd voertuigen.

In Frankrijk zijn nog zeker tot oktober bijeenkomsten van meer dan vijfduizend mensen verboden. In de eerste etappes rond Nice is dat aantal naar duizend teruggeschroefd, omdat het peloton door een rode zone fietst. De meeste cols worden afgesloten voor verkeer als het peloton nadert. Lopend of fietsend kunnen toeschouwers wel omhoog. Bij start en finish wordt iedereen gevraagd een mondkapje te dragen en afstand te bewaren. Tom Dumoulin zou liever zien dat het van een mondkapjesplicht komt. Hij zag in de Dauphiné, een voorbereidende rittenkoers, een deel van de mensen zonder mondkapje staan juichen. Te verwachten valt dat er sowieso minder toeschouwers langs de kant zullen staan omdat de zomervakantie voorbij is. Van een mensenhaag op een slotklim zal het niet komen.

Wat blijft er over van de Tour-magie als er niemand meerent, en als de bladeren vallen? Een strijd die op papier vanaf dag twee in hevigheid kan losbarsten. Zelden moesten klassementsrenners zo vroeg aan de bak. In rit twee zitten drie stevige beklimmingen rond Nice, rit vier en zes eindigen bergop. Na week één zal veel duidelijk zijn over het vormpeil van de klassementsrenners. Deze Tour is er een voor klimmers: alle vijf Franse bergketens worden aangedaan. De meeste sprinters slaan de Tour over. Zwaartepunt ligt in de Alpen in de slotweek, met aankomsten op de Grand Colombier en de Col de la Loze, waarna de wedstrijd vermoedelijk beslist wordt in de Vogezen, met een klimtijdrit op de voorlaatste dag.

Er zal hard worden gereden, renners startten de Tour nog nooit zo fris. In een normaal seizoen heeft de gemiddelde prof veertig koersdagen in de benen voor hij in juli aan de Tour begint. Door corona is dat de helft. Dumoulin, die ruim een jaar met blessures aan de kant stond, reed dit jaar pas acht wedstrijddagen voor zijn nieuwe werkgever Jumbo-Visma. Niettemin oogde hij in de Dauphiné met de dag sterker. Hij hoort bij de favorieten voor een podiumplaats.

Zijn Sloveense collega Primoz Roglic was in diezelfde koers de klassementsleider toen hij, net als zijn collega Steven Kruijswijk, in een afdaling met grind en putten onderuit ging en uit voorzorg afstapte. Roglic’ geschaafde lijf is op tijd hersteld. Maar Kruijswijk liep een breukje in zijn schouder op en kon de Tour vergeten. „Dat is nog steeds een enorme dreun”, zegt hoofdcoach Merijn Zeeman. „Hij zal gemist worden.”

Nieuwe ploegtactieken

Het betekent dat de tactiek waarop de Nederlandse ploeg zich al maanden voorbereidde, is gewijzigd. De bedoeling was om met drie kopmannen en sterke knechten een blok te vormen tegen het geweld van Team Ineos, voorheen Sky, dat zeven van de laatste acht Tours won. In de voorbije weken had Jumbo-Visma de overhand.

De Britse ploeg schetste aanvankelijk een ploeg met de winnaar van vorig jaar (Egan Bernal), die van 2018 (Geraint Thomas) en een nog te benoemen derde kopman, maar toen in de Dauphiné bleek dat zowel Thomas als viervoudig winnaar Chris Froome hun niveau niet haalden, gooide ook Ineos de plannen om. De Ecuadoriaan Richard Carapaz, winnaar van de Giro vorig jaar, werd opgeroepen en vormt samen met Bernal een duo tegenover Roglic en Dumoulin. „Een verrassing”, geeft Zeeman toe. „Maar we weten dit nu twee weken. In die tijd kan er veel gebeuren.”

Jumbo-Visma is de ploeg in vorm. Vijf renners wonnen dit seizoen al veertien wedstrijden. De staf gebruikte de periode waarin niet gekoerst werd, tussen maart en augustus, om verbeteringen aan te brengen waar ze anders pas in de loop der jaren aan toe waren gekomen. Zeeman: „We hebben onze tegenstanders geanalyseerd door wedstrijden terug te kijken van begin tot eind. Onze coaches hebben een volgende stap in hun opleiding gezet. En we bespraken de persoonlijkheidsprofielen van al onze renners en stemden die af op die van onze trainers.”

Voor het eerst staat de ploeg als favoriet voor de gele trui aan de start. Dat is nieuw, maar niet onverwacht. „We hebben jaren gewerkt om in deze positie terecht te komen en we wisten dat we een keer zouden gaan meedoen om het geel. Ons is niets overkomen”, zegt Zeeman. „Dat betekent dat er tijdens de wedstrijd momenten gaan komen dat we het initiatief moeten nemen. Daar gaan we niet voor weglopen. Maar ik zie Bernal als topfavoriet. Hij is de uittredend winnaar. Won vorig jaar met overmacht. Ik verwacht dat Ineos die verantwoordelijkheid ook zal nemen. Maar laten we vooral niet denken dat het tussen ons twee zal gaan.”

Thibaut Pinot is de Franse favoriet. De finish ligt zowat in zijn achtertuin, met de tijdrit naar Planche des Belles Filles. En dan is er nog de Colombiaan Nairo Quintana, zijn landgenoot Miguel Angel Lopez en het talent Tadej Pogacar. Het zijn de gebruikelijke speculaties, de inleidende beschietingen, waardoor het lijkt alsof de sportzomer nog moet beginnen.