De Speld komt met podcast: ‘Zo leer je ons semi-gepersifleerd kennen’

Podcast De Speld begint zaterdag met een podcast. Waar de site bekendstaat om het persifleren van journalistiek, is een verdienmodel bittere ernst. „Je blijft er tegenaan lopen dat mensen ook bij deze initiatieven denken dat het satire is.”

Presentator van ‘De De Speld-podcast’ Roel Maalderink maakt ook de satirische straatinterviewrubriek VoxPop voor Algemeen Dagblad.
Presentator van ‘De De Speld-podcast’ Roel Maalderink maakt ook de satirische straatinterviewrubriek VoxPop voor Algemeen Dagblad. Foto Roger Cremers

De vraag of het eigenlijk wel te combineren is, premier zijn en het hebben van een vagina, dringt zich steeds meer op volgens presentator Roel Maalderink. Expert Michiel Eijsbouts kent een aantal personen met zo’n vagina en weet zodoende dat deze mensen vinden dat er behoorlijk poeha over gemaakt wordt. „We hebben het er nu ook alweer een paar minuten over.” Als de steeds weer overgeslagen journalist Martine Bakker dan eindelijk in een paar zinnen haar kijk op de kwestie formuleert, legt collega Jan van Tienen nog even uit wat ze bedoelde.

In ‘De de Speld-podcast’ brengen de makers van de site hun satirische kijk op nieuws en journalistiek naar het medium audio, in de studio van het eveneens Amsterdamse podcastnetwerk Dag & Nacht Media. Vanaf zaterdag wekelijks te beluisteren op de gangbare audiostreamkanalen. De Speld begon in 2007 en heeft een reputatie opgebouwd in spitsvondigheid. Dat varieert van het inhaken op actualiteit tot het uitdrukken van alledaags sentiment, zoals het relaas van Marc (30) die na drie jaar uit een WhatsAppgroep wist te ontsnappen.

Geen typetjes

In de podcast worden geen typetjes gespeeld. De makers achten het effectiever als zij met hun eigen stem optreden in het format van een quasi-ernstige presentator. Dat werkt ook voor tv-hits als Promenade en Zondag met Lubach. „Zo leer je ons semi-gepersifleerd kennen”, zegt De Speld-schrijver Bakker. Net als zij hebben sommige redacteuren theater of standupcomedy-ervaring. Maalderink grijnst: „Maar er zijn ook mensen die jarenlang veilig stukjes hebben zitten schrijven.”

Lees ook: ‘We nemen politici niet meer serieus en gaan vanwege komieken naar de stembus’

Maalderink, die ook de satirische straatinterviewrubriek VoxPop maakt voor AD, duikt in zijn „vertrouwde rol van hyperneutrale presentator”. Onderwerpen worden van te voren bedacht, maar het verdere verloop is voor een deel improvisatie. In een item over Zorg Defense Force is het nog onbekend of het extremistische deel van het zorgpersoneel tegenwoordig zo ver gaat dat er lichamen over het Malieveld gesleept worden. „Dat moeten we in de studio aanvoelen. Werkt het wel, werkt het niet? Zo niet, schrappen.”

Mediamoment claimen

Martine Bakker, ook hoofdredacteur van magazine-parodie De Pin, zegt dat de podcast als doel heeft „het zaterdagse mediamoment te claimen”. In een tijdsbestek van tien minuten „word je volledig geïnformeerd, zodat je andere media niet meer nodig hebt. Zodat je NRC en de Volkskrant de deur uit kan doen.” Ze heeft niet al te lang om te praten: nog druk met een bericht over jongeren die tasers willen van de overheid, tegen oprukkende jeugdbendes met messen. ‘Trillrap’ zou een antidotum kunnen zijn in de excessen in de drillrapscene.

De podcast duurt tien minuten en is gratis te beluisteren, maar de hoop is dat mensen zich binden als Vage Kennis van De Speld. Dat kan voor 2,50 per maand, of 25 euro per jaar en dat doen nu volgens zakelijk directeur en mede-oprichter Melle van den Berg nu al „enkele duizenden”, waarbij hij niet veel gedetailleerder wil „want iedereen overdrijft altijd bij onlinecijfers en ze zijn toch niet te checken”.

Gesponsorde grappen

In 2010 is al een poging gedaan om de humor van De Speld om te zetten in audio: Globaal Nieuws. „Een meer gescripte podcastvariant, samen met Radio 1. Dat was toen nog veel te vroeg. Inmiddels is de podcast volgroeid als medium en ook als genre met zijn wetmatigheden waar we dan weer satire op kunnen plegen.”

Lees ook: Roel Maalderink: ‘Het wordt sterker als de inconsequentie schuurt’

De verbreding naast de satirische site was al eerder ingezet. Er was al branded content: grappen gesponsord door commerciële partijen. Ook verzorgt De Speld live-evenementen ter afsluiting van congressen, een inkomstenbron die nu grotendeels stilligt. Dan zijn er nog de bijdragen aan De Volkskrant en boeken die worden uitgegeven in eigen beheer. Zo blijft De Speld zelfstandig drijven, met vijf mensen in vaste dienst en een schil eromheen van zo’n 25 medewerkers. „Je blijft er wel tegenaan lopen dat mensen ook bij deze initiatieven denken dat het satire is, ook nu we aankondigen dat er een podcast aankomt. Of toen we begonnen met Vage Kennissen. Dat houdt natuurlijk een keer op”, zegt Van den Berg. Lachend: „Bijvoorbeeld als het iDeal-logo in beeld komt.”

Correctie (28 augustus 2020): In een eerdere versie van dit artikel werd Melle van den Berg aangeduid als hoofdredacteur. Dat is hierboven aangepast.