Poetin dreigt met ingrijpen in Wit-Rusland

Onrust Wit-Rusland Moskou zegt klaar te staan om de Wit-Russische president Loekasjenko bij te staan, maar verwacht dat ingrijpen nog niet nodig is.
De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko en de Russische president Vladimir Poetin.
De Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko en de Russische president Vladimir Poetin. Foto Reuters

De Russische president Vladimir Poetin heeft donderdag gezegd dat hij „reservepolitie-eenheden” heeft klaarstaan die kunnen worden ingezet in Wit-Rusland „als dat nodig is”. „Russische troepen zullen niet worden ingezet tenzij extremistische elementen in Wit-Rusland een grens overschrijden en beginnen te plunderen”, aldus Poetin in een interview dat donderdag werd uitgezonden op de Russische tv.

Rusland wil de voormalige Sovjet-bondgenoot Wit-Rusland binnen zijn eigen invloedsfeer houden en vreest dat de liberale oppositie in het land zich meer tot het westen en de NAVO zal richten. Dat gebeurde ook met de Maidan-protesten in Oekraïne in 2014, die Viktor Janoekovytsj ten val brachten. Rusland zette begin 2014 ook ‘groene mannetjes’ in (militairen in ongemarkeerde uniformen), waarmee het de Krim kon annexeren.

Volgens Moskou is de onrust in Wit-Rusland aan het afnemen, maar in werkelijkheid wordt er dagelijks nog massaal gedemonstreerd. Poetin zegt dat hij om hulp is gevraagd door de Wit-Russische president Aleksandr Loekasjenko, die kampt met een ernstige politieke crisis sinds de omstreden presidentsverkiezingen van 9 augustus.

Loekasjenko claimde de overwinning met 80 procent van de stemmen, maar volgens de oppositie heeft hij gefraudeerd. Ook oppositiepoliticus Svetlana Tichanovskaja, die zich verkiesbaar stelde nadat haar man (een kritische blogger) werd gearresteerd, claimde de overwinning. Zij wordt door de oppositie gesteund, maar moest het land uit vluchten en zit inmiddels in ballingschap in Litouwen.

Al weken voor de verkiezingen gingen Wit-Russen massaal de straat op om het vertrek van Loekasjenko te eisen, die wordt gezien als de laatste dictator van Europa. Die protesten gaan tot op de dag van vandaag door. De afgelopen maanden liet Loekasjenko, die al 26 jaar aan de macht is, duizenden mensen arresteren. Woensdag nog werden tientallen demonstranten op het Onafhankelijkheidsplein in Minsk gearresteerd. Ook heeft hij het leger in paraatheid gebracht en militaire oefeningen uitgevoerd aan de grens met Polen en Litouwen.