De klas moet wachten op de testresultaten van de leraar

Coronabeleid Het coronatestbeleid wekt de irritatie van werkgevers: „Of je test mensen snel, met een betrouwbare test, of je test ze niet.”

Leerlingen van het Mendel College in Haarlem dragen een mondkapje op de eerste schooldag, omdat de gangen te smal zijn om anderhalve meter afstand te houden.
Leerlingen van het Mendel College in Haarlem dragen een mondkapje op de eerste schooldag, omdat de gangen te smal zijn om anderhalve meter afstand te houden. Foto ROBIN VAN LONKHUIJSEN / ANP

Eva Naaijkens heeft vandaag een klas leerlingen naar huis gestuurd. Ze baalt ervan. Maar het kon niet anders: ze heeft te weinig leraren. Een aantal leerkrachten, vertelt de directeur van de Alan Turingschool in Amsterdam, is níét ziek maar zit wel thuis. Zeven van de 23 medewerkers, in anderhalve week tijd. Ze zijn in contact geweest met iemand die corona heeft, moesten voor een test naar de GGD, en wachten op de uitslag. Naaijkens: „Dan ben je minimaal drie dagen zoet”.

Niet ziek, wel afwezig. Werkgevers die hun personeel op de werkvloer nodig hebben – denk aan scholen, ziekenhuizen, verpleeghuizen, kapsalons, restaurants, bouwplaatsen of fabrieken –, beginnen zich te ergeren aan het coronatestbeleid. Bij verkoudheidsklachten of na nabijheid met iemand die corona heeft, moet je je laten testen. En dan ben je minimaal drie dagen uit de running doordat een test bij de GGD aanvragen, ondergaan en op de uitslag wachten, zo lang duurt.

Leraren zouden dus voorrang moeten krijgen bij een coronatest, vinden onderwijsbonden en scholenkoepels, bleek donderdag. Ook andere ‘vitale’ beroepen – zoals politiemensen, verpleegkundigen en verzorgenden – zouden voorrang moeten krijgen bij de coronateststraat van de GGD, zegt schooldirecteur Naaijkens. „Óf de GGD moet genoeg capaciteit hebben om iedereen heel snel te testen. Of je moet alleen mensen met ernstige symptomen testen of met een vitaal beroep. Nu zijn er te veel gegadigden voor te weinig tests.”

Sinds 1 juni kan iedereen die zich enigszins ziek voelt in een teststraat terecht. Zonder verwijzing van een arts. En daar wordt massaal gebruik van gemaakt. Afgelopen week lieten ruim 140.000 mensen zich testen in de GGD-teststraten, bijna 38.000 mensen meer dan de week ervoor. Er wordt zelfs gesproken van mensen die voor een ‘pret-test’ gaan. Gewoon even kijken of je negatief test, zodat je mee mag op kamp of naar een heidag.

Minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA) reageerde donderdagmiddag op de oproep van het onderwijs. Tegen de NOS zei hij dat hij het verzoek niet zal inwilligen. Volgens hem is voorrang moeilijk te regelen. Er is bovendien geen grote schaarste aan tests, aldus De Jonge. Testen uit voorzorg is volgens de minister ook geen goed idee. „We vragen mensen zonder klachten zich niet te laten testen, want dat gaat ten koste van mensen die de test harder nodig hebben.”

Eva Naaijkens vindt het erg dat ze pal na de zomervakantie alweer een klas naar huis moet sturen. „Wij willen onze kinderen gewoon lesgeven. Daar zíjn we voor.” Normaal gesproken heeft haar school een laag ziekteverzuim. „Maar nu hebben we dus voortdurend mensen thuis, die níét ziek zijn. Ze nemen hun maatschappelijke verantwoordelijkheid, maar zo kan een school eigenlijk niet functioneren.”

Lees ook: school moet streng zijn en testen

KNVB koopt 50.000 tests

Onderwijl kopen werkgevers met meer middelen dan een basisschool tests in bij laboratoria. Zo kocht voetbalbond KNVB vorige week vijftigduizend coronatests in, bedoeld voor voetballers van alle 34 profclubs, de scheidsrechters en het Nederlands mannen- en vrouwenelftal.

Een aantal werkgevers die snelle tests willen, buiten de GGD om, hebben Anja Leyte al benaderd. Zij is directeur van de OLVG Laboratoria BV in Amsterdam. Haar lab doet (onder meer) de coronatests voor het personeel en de patiënten in het OLVG, het BovenIJ Ziekenhuis en het Flevoziekenhuis (Almere). Dat gaat sneller dan bij de GGD – alles binnen 24 uur. Het lab neemt nu óók werk uit handen van de overvraagde Amsterdamse GGD.

Een sneltest is er nog niet in Nederland. Groot-Brittannië had er in maart 17.5 miljoen ingekocht, maar die bleken niet betrouwbaar. En in de VS is deze week wel zo’n test (van Abbott) goedgekeurd door de Food and Drug Administration. Of die test echt goed werkt, moet nog blijken.

De landelijke verdeling van de huidige coronatests werkt ook niet helemaal goed, zegt Leyte van het OLVG Lab. „Wij hebben meer capaciteit aan mensen en apparatuur dan we gebruiken. Andere labs ook. Maar de teststof zelf, die wordt geproduceerd door farmaceuten als Roche en wordt verdeeld door het Landelijke Coördinatieteam Diagnostische Keten, is nog te krap voorhanden.”

Voor werkgevers zoals Bart Jaspers uit Heemstede (Connected Molecules) is het ook ergerlijk. „Of je test mensen snel, met een betrouwbare test, of je test niet. Nu móét je een paar dagen thuisblijven, in afwachting van het resultaat, en dan blijkt er vaak niets aan de hand te zijn.” Als het nodig is, zegt hij, zou hij coronatests inkopen voor zijn personeel. Tot nu toe is maar één van de achttien medewerkers twee weken thuisgebleven in quarantaine, omdat haar man besmet was. En dat was tijdens haar vakantie. Jaspers: „Juridisch is er ook weinig geregeld. Is dat dan vakantie? Of is dat zorgverlof? Ziekteverlof was het ook niet, want ze was niet ziek.”

Lees ook: het piept en kraakt bij de GGD’s

Een paar werknemers van Jaspers werken vanuit huis sinds de coronacrisis, de rest heeft op het kantoor van Connected Molecules genoeg ruimte om afstand van elkaar te houden. Jaspers: „Je wilt wel dat het personeel zich prettig voelt op kantoor en niet bang is om besmet te worden.”