Steun tot aan zomer 2021, maar soberder

Coronasteunpakket Het kabinet overlegt deze week over een nieuw steunpakket vanaf 1 oktober met de sociale partners. Die waarschuwen voor te snel afbouwen.

Looprichtingen en coronavlakken op de markt van Delft.
Looprichtingen en coronavlakken op de markt van Delft. Foto David van Dam

Vakbonden en bedrijven zijn ontevreden over de kabinetsplannen om de loonsubsidie NOW te versoberen. De vakbonden vrezen dat de steun te snel wordt afgebouwd, waardoor veel mensen hun baan verliezen. „Ik zie al voor me dat bedrijven gaan zeggen: ik hoef die NOW niet meer, ik neem wel afscheid van mijn mensen”, zegt Han Busker, voorzitter van vakbond FNV. „Je moet de steun niet te snel en te rigoureus afbouwen,” vindt CNV-voorzitter Piet Fortuin.

Ook bedrijven zien een snelle afbouw van de noodsteun niet zitten. VNO-NCW en MKB Nederland begrijpen dat de steun „enigszins” wordt versoberd. Maar als dat te snel gebeurt, is er het risico dat „veel bedrijven alsnog omvallen”, lieten de organisaties woensdag weten.

In sommige sectoren, zoals de industrie, moet bovendien de klap van de coronacrisis nog komen, waarschuwen vakbonden en werkgevers. Die bedrijven kunnen dan alleen op de versoberde steun rekenen.

Woensdagmiddag overlegden vakbonden en vertegenwoordigers van bedrijven met ministers Wouter Koolmees (Sociale Zaken, D66) en Eric Wiebes (Economische Zaken, VVD) over het nieuwe steunpakket voor de economie dat 1 oktober ingaat. De onderhandelingen gaat naar verwachting donderdag verder.

De coalitiepartijen zijn het al eens over de hoofdlijnen van dat nieuwe steunpakket. Het kabinet wil de steunmaatregelen in versoberde vorm voortzetten tot de zomer van 2021. Dat is veel langer dan het eerste en tweede steunpakket. Die waren drie en vier maanden van kracht. Door nu een pakket te maken dat tot aan de zomer geldt, wordt de noodsteun voor bedrijven, werknemers en zzp’ers niet vermengd met de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen in maart, is de gedachte. Dat moet burgers en bedrijven vertrouwen geven.

Lees ook: FNV-voorzitter Busker: ‘Ik vind het veel te vroeg om te praten over versobering’

Vermogenstoets zzp‘er

De steun wordt wel soberder. Hoe precies is nog onduidelijk, omdat het kabinet verder onderhandelt met de sociale partners. Het kabinet wil de subsidie aanpassen voor bedrijven die het hardst geraakt zijn door de coronacrisis en een vergoeding voor hun vaste lasten krijgen.

Voor zzp’ers zou er een vermogenstoets komen als zij gebruik willen maken van de TOZO-uitkering. Bij een vermogen hoger dan een bepaald bedrag kunnen zzp’ers dan geen aanspraak meer maken op de uitkering. Sinds het tweede pakket geldt er al een partnertoets: als het inkomen van de partner te hoog is, komen zzp’ers niet in aanmerking voor de uitkering.

Het kabinet wil de loonsubsidie NOW stapsgewijs verlagen in de negen maanden na 1 oktober. Nu wordt maximaal 90 procent van de lonen vergoed van bedrijven die meer dan 20 procent omzetverlies lijden. Werknemers moeten wel 100 procent van hun loon doorbetaald krijgen. Het kabinet wil dat die omzetdrempel 30 procent wordt. Ook wil het de loonsubsidie voor bedrijven elke drie maanden vanaf oktober trapsgewijs verlagen van nu 90 procent naar 80, 70 en 60 procent, zeggen bronnen in de coalitie.

Met name de versobering van de loonsubsidie NOW ligt bij de bonden gevoelig. Maar het kabinet denkt dat aanpassing aan een nieuwe realiteit voor bedrijven en werknemers onvermijdelijk is. Wel zouden gemeenten en uitkeringsinstantie UWV meer geld moeten krijgen om te helpen bij de begeleiding naar ander werk. Half augustus adviseerde het Centraal Planbureau al de loonsubsidie te verlagen. Hoe langer de crisis duurt, des te belangrijker het wordt werknemers te stimuleren ander werk te zoeken, aldus het CPB. Dat kan door werknemers daarbij te helpen als overheid, maar ook door niet meer het volledige loon door te betalen. Het CPB opperde 70 procent, vergelijkbaar met de hoogte van werkloosheidsuitkering WW.

Lees ook: Klaver: sociaal vangnet moet nu juist groter worden gemaakt

Prinsjesdag

Naast een nieuw steunpakket onderhandelen de coalitiepartijen ook over de begroting die ze presenteren op Prinsjesdag. Die onderhandelingen zijn nog in volle gang, maar moeten deze week worden afgerond.

De geplande verlaging van de vennootschapsbelasting die volgend jaar zou moeten ingaan, gaat mogelijk niet door, zeggen bronnen in de coalitie. Nog niet duidelijk is hoe de opbrengst dan wordt besteed. Er zou een hogere belastingaftrek kunnen komen voor bedrijven die investeren. Zo’n belastingvoordeel moet private investeringen stimuleren.

Daarnaast wil het kabinet zelf ook investeren. Bijvoorbeeld door al geplande investeringen in het openbaar vervoer en in de bouw naar voren te halen. Met het investeringsfonds van de ministers Wiebes en Hoekstra wordt ook rekening gehouden op Prinsjesdag.

Plan GroenLinks pagina E2Interview Busker pagina E3