Kunstbeurs met de bezoekers als proefkonijn op 1,5 meter

Onderzoek Hoe maak je een kunstbeurs veilig en toch prettig voor de bezoekers. Dit weekeind onderzoeken wetenschappers het effect van coronamaatregelen. En welke nieuwe slimme oplossingen kunnen we nog bedenken?

Voorbereidingen voor kunstbeurs ‘The Art Fair’ in de Kromhouthal in Amsterdam-Noord.
Voorbereidingen voor kunstbeurs ‘The Art Fair’ in de Kromhouthal in Amsterdam-Noord. Olivier Middendorp

Maximaal duizend kunstliefhebbers als proefkonijn. Dat is waar de organisatie van Smart Distance Lab - The Art Fair komend weekeinde op hoopt. Bij deze beurs in De Kromhouthal in Amsterdam-Noord, waar 28 eindexamenstudenten van kunstacademies hun werk tonen, zal grootschalig onderzoek worden gedaan naar de effectiviteit van coronamaatregelen tijdens evenementen.

Het onderzoek is opgezet door het Smart Distance Lab. Samen met techbedrijven, organisaties uit de evenementensector en wetenschappers van de TU Delft en de Universiteit van Amsterdam wordt het effect van diverse veiligheidsmaatregelen gemeten. Wat sorteert het meeste effect, wat kan beter en welke nieuwe slimme oplossingen kunnen worden bedacht?

Het lab zal de onderzoeksresultaten delen met het Outbreak Management Team en het ministerie van Economische Zaken. Na het onderzoek in De Kromhouthal zal in september een vergelijkbaar onderzoek plaatsvinden in Ahoy in Rotterdam.

Lees ook: Optimisme en handschoenen tegen coronavirus op kunstbeurs Tefaf

Konijntje

Maya van der Steenhoven (48) is een van de oprichters van het Smart Distance Lab. Ze is een juriste die in de energiesector werkte, én een grote kunstliefhebber. Toen de coronapandemie uitbrak en de kunstsector bijna volledig stilviel, was ze even verbijsterd. „Net als veel anderen zat ik als een konijntje gevangen in de koplampen van een auto. Maar al snel dacht ik: de creatieve sector moet toch met creatieve oplossingen komen.”

De kunstbeurs is de eerste poging van het Smart Distance Lab om de creatieve sector door bange tijden te helpen. Van der Steenhoven: „Als we niet snel met oplossingen komen, worden er tot de komst van een vaccin geen beurzen, festivals of andere grote evenementen gehouden. Vrijwel alles staat on hold.”

De hoop is gevestigd op onderzoek. Hoe kunnen toch culturele festiviteiten op een veilige en als prettig ervaren manier worden gehouden? De overheid heeft ongeveer een half miljoen euro beschikbaar gesteld voor antwoorden op die vraag. Dat velen van de ernst doordrongen zijn, blijkt ook uit de betrokkenheid bij The Art Fair. De verhuurder van de locatie, de ontwerper van de beurs, de standbouwers, ze werken allen om niet of tegen kostprijs mee.

De Kromhouthal verandert dit weekeinde dus in een groot laboratorium. Aan het plafond hangen acht camera’s die alle bewegingen van de beursbezoekers registreren. Per tijdslot van 30 minuten mogen maximaal 50 gasten naar binnen. Een computer houdt bij of er nooit meer dan 200 personen tegelijk op de beursvloer aanwezig zijn.

Bij de entree worden gezondheidstesten afgenomen, met onder meer een temperatuurmeting op het voorhoofd. Een thermische camera in het entreegebied controleert nogmaals of geen van de bezoekers koortsig is.

Bezoekers krijgen een sensor aan een sleutelkoord om de nek, die op sommige momenten wel en op andere juist niet gaat trillen als de afstand tot een andere bezoeker minder dan 1,5 meter bedraagt. De Universiteit van Amsterdam vraagt bezoekers voor- en achteraf een vragenlijst in te vullen, en bij sommige tijdslots is het dragen van een mondkapje verplicht. Door te variëren met de veiligheidsmaatregelen hopen de onderzoekers vast te kunnen stellen wat het effect van de maatregelen is.

Lees ook: Het alledaagse wordt bijzonder op ‘coronaproof’ kunstbeurs

Gedroomde uitkomsten

Het is een illusie om te denken dat deze onderzoeken zouden kunnen leiden tot echt grote evenementen, zegt Van der Steenhoven. Wat haar betreft zijn er twee gedroomde uitkomsten. „Dat we laten zien dat er binnen de anderhalvemetersamenleving toch van alles kan op een veilige manier. En dat we nieuwe inzichten opdoen over hoe we op een niet al te nadrukkelijke manier verspreiding van corona kunnen tegengaan. Ik word zelf bijvoorbeeld niet vrolijk van die rood-witte afzetlinten. Hoe blijven we daar bij weg? Met een knuffelbeer op een stoel de verplichte 1,5 meter afstand realiseren, zorgt al voor een heel andere beleving.”

Van der Steenhoven sluit niet uit dat ook andere sectoren van de maatschappij baat kunnen hebben van de onderzoeken in de cultuursector. „Volgend jaar maart is er weer een Tweede Kamerverkiezing. Dan zullen we de stemlokalen toch moeten beveiligen.”

En wat nu als zich komend weekeinde in De Kromhouthal een coronabesmetting zou voordoen? Van der Steenhoven: „In de supermarkt of op een treinstation loop je meer risico dan op deze beurs. We houden ons aan alle protocollen en zullen ervoor zorgen dat bezoekers zo veilig en prettig mogelijk van kunst kunnen genieten.”

Smart Distance Lab - The Art Fair, 28 t/m 30/8 in De Kromhouthal, Amsterdam. Op smartdistancelab.nl kan een tijdslot worden gereserveerd. Daar ook informatie over de deelnemende kunstenaars.