Reportage

‘Het lijkt wel cowboyland’ in de Vechtstraat

Schietpartijen Amsterdam Binnen twaalf uur werd de Amsterdamse Vechtstraat twee keer opgeschrikt door een schietpartij. En de zomer was al onrustig in de hoofdstad.

Politie doet dinsdag onderzoek in de Vechtstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt, nadat een man gewond is geraakt bij een schietincident. Niet veel later worden er driehonderd meter verderop weer kogels afgevuurd.
Politie doet dinsdag onderzoek in de Vechtstraat in de Amsterdamse Rivierenbuurt, nadat een man gewond is geraakt bij een schietincident. Niet veel later worden er driehonderd meter verderop weer kogels afgevuurd. Foto Michel van Bergen/ANP

Rechtop in bed zat bewoonster Jos dinsdagnacht. Rond de klok van vier ratelde het geluid van een automatisch geweer door de Vechtstraat in de Rivierenbuurt in Amsterdam-Zuid. Een keer of vijftien werd er geschoten. „Tatatatata!”, imiteert Jos het wapen.

Aan de overkant zijn de sporen van de nachtelijke schietpartij niet te missen: acht kogelgaten in het raam van een benedenwoning, plus een handvol in de gevel en de voordeur. Achter een lint maken politieagenten foto’s en spreken ze met bewoners.

Twaalf uur eerder was het óók al raak, nog geen driehonderd meter verderop. Op de hoek met de Amstelkade werd dinsdag aan het eind van de middag een man beschoten met een pistool. Student Floris (die net als de meeste bewoners liever niet met zijn achternaam in de krant wil), woont naast de plaats delict en zag de schutter „een paar keer schieten en slaande bewegingen maken” met zijn wapen. „Je hoorde de man op de grond schreeuwen.”

De Amsterdamse politie zoekt de aanleiding voor beide schietpartijen „in het zwaardere criminele milieu”, zegt een woordvoerder. Of er een verband bestaat tussen beide incidenten, wordt nog onderzocht. De komende tijd is er ’s nachts extra politietoezicht in de buurt, maakte burgemeester Femke Halsema woensdag bekend na een bezoek aan de straat.

Rapper Bigidagoe

Het mikpunt van dinsdagmiddag was volgens verschillende media een rapper genaamd Bigidagoe (23) uit Amsterdam Zuidoost, wiens rapcrew in verband wordt gebracht met drugshandel. De man was in de Vechtstraat om een jointje te kopen, zegt een medewerker van coffeeshop Relax. „Hij was vrolijk, vertelden mijn collega’s die gisteren aan het werk waren. Maar toen liep hij naar buiten: tak tak tak!”

Bij de schietpartij in de daaropvolgende nacht was het doelwit een 19-jarige man, aldus de politie. De buurtbewoners kennen hem – zijn moeder woont in de Vechtstraat. Of hij in het foute circuit actief is, weten ze niet.

Als de twee schietpartijen bedoeld waren als liquidatie, is dat deerlijk mislukt. Het slachtoffer van dinsdag raakte volgens de politie slechts lichtgewond. De ’s nachts beschoten tiener wandelde rond half twaalf, als de linten zijn weggehaald, met twee vrienden vanuit het aanpalende portiek het huis van zijn moeder binnen. Hij zat bij de buren te wachten tot de agenten waren vertrokken.

De dubbele schietpartij in de Rivierenbuurt is het zoveelste incident van een onrustige zomer in Amsterdam, waarin met grote regelmaat messen en pistolen getrokken worden – soms met dodelijke afloop. Eerder deze maand werd een man neergestoken op de pont naar Amsterdam-Noord, de volgende dag was het raak in een pizzeria in de Jordaan. Dieptepunt was de moord op Bas van Wijk (24), drie weken geleden op een zwemsteiger aan recreatieplas de Nieuwe Meer. Vorig jaar bleek uit cijfers die NRC opvroeg dat het aantal incidenten met vuurwapens in Amsterdam in drie jaar tijd ruim was verdubbeld.

Lees ook: Naar de steiger gaan Bas’ vrienden niet meer

Bewoners zijn behoorlijk geschrokken van het geweld in de Vechtstraat. „Het lijkt wel cowboyland hier”, zegt Brenda Baan, die al zeventien jaar in de straat woont. Een jonge vrouw: „Na die schietpartij van gisteren zei ik nog tegen m’n vriend: ik heb nog nooit het geluid van een vuurwapen gehoord. Nou, ’s nachts werd ik meteen op mijn wenken bediend.”

Gebrek aan sociale cohesie

De bewoners omschrijven hun straat als een tamelijk gemoedelijke plek waar de gentrificatie – anders dan elders in de Rivierenbuurt – nog niet zo hevig heeft toegeslagen. Er woont een mix van oudere Amsterdammers, jonge gezinnen en studenten – en een handjevol expats.

Een probleemstraat willen de bewoners het niet noemen. Maar in dit hoekje van de Rivierenbuurt „rommelt het al een hele tijd”, zegt Josefine, die al dertig jaar vlak om de hoek woont. Ondanks de komst van expats en yuppen is er volgens haar sprake van „pittige achterstandsproblematiek”.

Buurtbewoners klagen over het groeiende gebrek aan sociale cohesie door grootschalige ‘verkamering’: huiseigenaren die gezinswoningen verhuren aan snel wisselende groepen studenten en werkende jongeren, vaak voor grof geld. „Er wordt constant verspijkerd”, zegt een buurman. Het pand waar we schuin tegenover staan, zegt hij, is onlangs gekocht door de Amerikaanse durfinvesteerder Blackstone.

Lees ook: Incidenten met wapens in Amsterdam verdubbeld

Rondom het portiek dat is beschoten is het niet pluis, vertellen de bewoners. De buurvrouw op de begane grond dealt, en de bovenbuurman („een duister figuur”) heeft een camera opgehangen aan de gevel bij zijn huis. Meerdere bewoners hebben zijn vrouw en kinderen na de schietpartij in alle vroegte zien vertrekken, gehaast en „met allemaal koffers en Action-tassen”.

Maar er gebeurt ook heel veel goeds in de Vechtstraat, vertelt overbuurvrouw Wil, een zeventiger. Dit voorjaar werden er tuintjes aangelegd rondom de bomen. „En toen ik laatst mijn telefoon was kwijtgeraakt, kwamen twee meiden op een scooter hem brengen. Ze hoefden er niets voor terug.”

Het geweld in Amsterdam lijkt „steeds chaotischer” te worden, zegt Kristine, die met haar peuterzoontje op de fiets stapt. „Maar ik voel me hier nog altijd veiliger dan in een rustige woonwijk in een dorp.”