Geen vervuilde paracetamol in Nederlandse steekproef

Kankerverwekkende stof In twee onderzoeken is geen vervuiling in paracetamoltabletten aangetroffen. Experts willen toch garanties.

De toezichthouders in Nederland wilden niet zeggen of de vervuilde grondstof in Nederlandse pillen verwerkt was.
De toezichthouders in Nederland wilden niet zeggen of de vervuilde grondstof in Nederlandse pillen verwerkt was. Foto Plainview

Elf populaire merken paracetamol die te koop zijn in supermarkten, drogisterijen en apotheken in Nederland zijn niet vervuild met de kankerverwekkende stof PCA. Dat blijkt uit onderzoek van NRC en tv-programma Zembla.

Een donderdag gepubliceerd onderzoek van apothekersorganisatie KNMP heeft dezelfde conclusie. De KNMP testte negentien merken paracetamol 500 mg tabletten. De veiligheid van het gebruik van paracetamol staat niet ter discussie, aldus de beroepsvereniging van apothekers.

Aanleiding voor de media en de KNMP om de pillen te testen was de vondst door NRC en Zembla eerder dit jaar van PCA in grondstof voor paracetamol van het Chinese Anqiu Lu’an Pharmaceutical, de grootste producent van paracetamol ter wereld. Drie partijen van de grondstof bleken vervuild met 4-chlooraniline, afgekort PCA. De stof is kankerverwekkend en kan het menselijk dna aantasten.

Lees het onderzoeksverhaal over de vervuilde medicijnen: Vervuilde medicijnen: waarom pepermunt veiliger is dan een Chinese paracetamol

De vervuilde grondstof was in het voorjaar van 2019 gemaakt, en goed voor zo’n 36 miljoen pillen. Waar ter wereld de partijen waren beland, was onbekend. De toezichthouders in Nederland wilden niet zeggen of de vervuilde grondstof in Nederlandse pillen verwerkt was. Bekend was wel dat de Chinese fabriek afgelopen jaren ook in Nederland geleverd heeft.

Opnieuw onderzoek

Om erachter te komen of ook in Nederland vervuilde paracetamol verkocht wordt, lieten NRC en Zembla opnieuw onderzoek doen. Daarbij zijn door het Belgische lab pillen van 500 milligram onderzocht op PCA. Het gaat onder meer om de huismerken van Albert Heijn, Kruidvat, Jumbo, Etos en Trekpleister. Daarnaast is ook paracetamol van Panadol, Livsane en Sanias onderzocht. In geen van de pillen zat een detecteerbare hoeveelheid PCA.

Apothekersorganisatie KNMP controleerde andere pillen. Deels gaat het om dezelfde merken, maar daarvan zijn andere partijen – ook wel batches of charges genoemd – onderzocht. Op basis van de uitkomsten van beide onderzoeken staat vast dat in dertig verschillende pillen die in Nederland worden verkocht de vervuilde grondstof niet is gebruikt.

De KNMP wijst er wel op dat niet gezegd kan worden dat de vervuilde grondstof niet in producten op de Nederlandse markt heeft gezeten, omdat er nog veel merken en charges zijn. Het onderzoek van KNMP betreft ,,een steekproef van 19 beschikbare paracetamol producten. In de onderzochte charges heeft de betreffende vervuilde paracetamol in ieder geval niet gezeten.”

KNMP-voorzitter Aris Prins: ,,Het onderzoek bevestigt onze eerdere uitspraken over het veilig gebruik van dit geneesmiddel. De mensen kunnen paracetamol gewoon blijven innemen.”

Emeritus hoogleraar toxicologie Martin van den Berg (Universiteit Utrecht) concludeert na bestudering van de analyseresultaten dat de onderzochte pillen „veilig” zijn. Hij wijst er tegelijk op dat van alle elf merken slechts één partij, een ‘batch’, is onderzocht. Of andere batches veilig zijn is daarmee volgens hem niet gezegd.

„Dat er geen PCA in deze partijen zit, is een gunstig bericht”, aldus Van den Berg. „Maar dat wil niet zeggen dat je niet moet blijven controleren op het PCA-gehalte in paracetamol. Want de volgende keer kan dat anders zijn.”

Van den Berg wil een permanente controle op PCA in paracetamol: „Ik pleit ervoor dat de farmaceutische industrie bij iedere batch een routineanalyse doet en rapporteert aan de autoriteiten. Want het is een stof waar we voor moeten zorgen dat-ie onder de norm blijft.”

Blij en sceptisch

Ook hoogleraar toxicologie Jan Tytgat (KU Leuven) is blij en sceptisch tegelijk. „Het was een kleine steekproef”, benadrukt hij. „Deze keer is het resultaat goed, gelukkig maar. Maar welke garantie hebben we in heel Europa dat volgende maand of volgend jaar het resultaat ook weer gunstig is? Dat weten we niet.”

Ook volgens hem is de enige oplossing een permanente strengere controle. „Een controle op pilniveau. Niet alleen op papier. Doe analyses, zeker voor deze medicatie waarvan men weet dat tijdens het syntheseproces stoffen gevormd kunnen worden die bij blootstelling genotoxisch of kankerverwekkend kunnen zijn.

Donderdag publiceerden de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en het College ter Beoordeling van Geneesmiddelen (CBG) ook de uitkomst van een (papieren) studie naar de veiligheid van paracetamol. ,,Het CBG en de IGJ willen met deze rapportage nogmaals bevestigen dat de gestelde strenge limieten voor PCA in paracetamol niet zijn overschreden.” Het nieuws over de vervuilde grondstof van NRC en Zembla heeft volgens CBG en IGJ ,,onrust veroorzaakt” en ten onrechte ,,de indruk gewekt” dat de veiligheid van medicijnen onvoldoende is.