Herbesmetting met coronavirus blijkt mogelijk

Tweede infectie In Hongkong, en ook in Nederland en België, is nu bewezen dat iemand opnieuw met Covid-19 besmet kan worden.

Testen op Covid-19 eerder deze maand in Handan, in Noord-China.
Testen op Covid-19 eerder deze maand in Handan, in Noord-China. Foto STR / AFP

Kun je na een eerste besmetting met het coronavirus opnieuw, voor een tweede keer, geïnfecteerd raken? Ja, dat is mogelijk, rapporteren onderzoekers in Hongkong deze week. En ook in Nederland en België zijn zulke herbesmettingen onlangs vastgesteld.

Een 33-jarige man in Hongkong liep een herbesmetting op met een SARS-CoV-2-stam uit Europa, ruim vier maanden nadat hij voor de eerste keer geïnfecteerd was in Hongkong. Bij die eerste besmetting had hij milde klachten, bij de tweede geen. Het is nu voor het eerst met een genetische analyse aangetoond dat het echt om een herbesmetting gaat, met een net iets andere stam van het coronavirus.

Er gaan wereldwijd al langer berichten rond over mensen die maanden na een eerste besmetting opnieuw positief testen, maar daarbij was niet duidelijk of dat om een nieuwe infectie ging of om een restje genetisch materiaal van de eerste infectie. Het onderzoek uit Hong Kong is nog niet gepubliceerd maar zal verschijnen in het wetenschappelijke tijdschrift Clinical Infectious Diseases, schrijft The New York Times, die het manuscript van het artikel heeft kunnen inzien.

Ook in Nederland is een herbesmetting geconstateerd, en loopt bij een klein aantal mensen een onderzoek ernaar, zegt viroloog Marion Koopmans van het Erasmus MC in Rotterdam. „We zien dat het hier en daar gebeurt, en we onderzoeken het nauwgezet. Maar ik ga ervan uit dat het zeldzaam is. We zien in grotere studies dat de meeste mensen die een infectie doormaken, een duidelijk meetbare immuunrespons hebben. Ze maken een goede hoeveelheid antistoffen aan en hebben ook T-cel immuniteit, een tweede route van het afweersysteem die bescherming biedt tegen een ziekteverwekker."

Verzwakt immuunsysteem

Een herinfectie zou kunnen optreden bij mensen met een verzwakt immuunsysteem, die na de eerste infectie nauwelijks afweer hebben opgebouwd. „Dat was bij een van de patiënten met een herinfectie het geval”, zegt Koopmans.

Ook mensen die weinig ziekteklachten hebben gehad na een eerste infectie, hebben soms weinig gerichte antistoffen en actieve T-cellen. „Een verklaring zou kunnen zijn dat de infectie te oppervlakkig was, of te snel weer is opgeruimd door het lichaam om een goede immuniteit te geven”, zegt ze. „Ook dan blijf je gevoelig.”

Lees ook: Wat maakt dit coronavirus zoveel gevaarlijker dan zijn voorgangers?

In België meldde viroloog Marc van Ranst maandag in het actualiteitenprogramma Terzake dat ook daar een genetisch bevestigde herbesmetting is geconstateerd. Daar gaat het om een vrouw die, net als de man in Hongkong, de eerste keer milde klachten had. Zij raakte na drie maanden opnieuw besmet.

Een derde verklaring voor herbesmetting zou kunnen zijn dat zelfs mensen die wél een goede immuunrespons hadden, op een bepaald moment toch niet meer beschermd zijn. Ook die belangrijke vraag staat nog open. „We weten nog niet hoe lang die immuniteit beschermt”, zegt Koopmans. „Bij luchtweginfecties, zoals ook de andere coronavirussen en griep, zien we dat mensen na verloop van tijd opnieuw geïnfecteerd kunnen worden. Maar bij dit coronavirus zou je dat eerder na een jaar verwachten. Die volgende infecties zijn over het algemeen wel milder.”

Kandidaatvaccins

Dat inzicht tempert de verwachting over de kandidaatvaccins die nu in ontwikkeling zijn. Die inentingen zullen hopelijk wel beschermen tegen de ziekte, maar misschien herhaaldelijk moeten worden gegeven. En wellicht zullen ze niet voorkomen dat een gevaccineerde herbesmet raakt en het virus aan een ander kan doorgeven. Koopmans: „Hoe vaak een tanende immuunrespons voorkomt en waardoor dat komt, is daarom belangrijk om uit te zoeken.”