Faillissement van modebedrijf FNG loopt uit op sociaal bloedbad

Modeketen Een kleine maand na het bankroet van FNG, het grootste modebedrijf van België, met in Nederland namen als Miss Etam en Claudia Sträter, tekent de overgebleven chaos zich af. Honderden werknemers verliezen waarschijnlijk hun baan.

De Brantano-modewinkels in België houden uitverkoop, omdat de nieuwe eigenaren wel de vestigingen maar niet de goederen wilden overnemen.
De Brantano-modewinkels in België houden uitverkoop, omdat de nieuwe eigenaren wel de vestigingen maar niet de goederen wilden overnemen. Foto John Thys/Belga

Ambitieuze arend, was de ‘totemnaam’ die Dieter Penninckx als dertienjarige scout kreeg. De oprichter en voormalig topman van de Belgische modeketen FNG leek zich er, ruim dertig jaar later, nog altijd mee te vereenzelvigen. Zijn ongeduldige aard, zijn resultaatgedrevenheid, maar ook het wendbaar en scherp zijn paste nog altijd bij hem, vertelde hij in 2018 in een interview met de Vlaamse zakenkrant De Tijd: „Ik blijf altijd een ambitieuze arend.”

Penninckx en zijn twee compagnons creëerden door tal van overnames het grootste modebedrijf van België. Maar zo stormachtig als FNG groeide, zo abrupt valt het bedrijf nu weer uiteen. Een kleine maand na het faillissement van de Benelux-tak van het bedrijf blijft vooral een sociaal bloedbad over. Enkel FNG’s grootste overname, het Zweedse kledingmerk Ellos, ontsnapt aan een faillissement.

Koper voor 60 van 500 winkels

Vooralsnog is voor slechts zestig van de bijna vijfhonderd winkels een koper gevonden. Voor 130 winkels lijkt sluiting onvermijdelijk, omdat de nieuwe eigenaar ze niet wilde overnemen. Honderden Belgische werknemers, in totaal had FNG er zo’n 1.400, verliezen hun baan. De toekomst voor de 1.500 Nederlandse werknemers is nog onduidelijk.

Voor modemerken CKS, Baker Bridge en Fred & Ginger, het kindermerk waar FNG ooit mee begon, vonden de vier Belgische curatoren als eerste een nieuwe eigenaar. Zij komen alledrie in handen van de Claes Retail Group. Een redding is het eigenlijk niet te noemen: de koper wil slechts twintig winkels overnemen, de overige zestig gaan dicht. Slechts een vijftigtal van de bijna vijfhonderd werknemers behoudt volgens De Standaard zijn baan.

Brantano in Duitse handen

Afgelopen maandag volgde een tweede boedelverkoop: schoenenketen Brantano, de grootste formule binnen de FNG-groep, komt in handen van zijn Duitse tegenhanger Deichmann, de grootste schoenenverkoper van Europa. Het bedrijf neemt 43 van de 110 filialen van Brantano over en wil die ombouwen naar de formule VanHaren, een keten die nu nog vooral in Nederland actief is. Ook de Nederlandse familie Ziengs toonde eerder interesse, maar zag uiteindelijk af van een overname.

Over het behoud van werkgelegenheid zeggen Deichmann en VanHaren in een korte verklaring niets. Het concern wil de komende weken onderzoeken voor hoeveel van de bijna achthonderd „betrokken Brantano-medewerkers” plek is na de doorstart. Een woordvoerder laat weten dat de koper zich beperkt tot het persbericht en niet beschikbaar is voor vragen.

FNG deed de ene succesvolle overname naar de andere. Totdat een grote, riskante overname het bedrijf aan het wankelen bracht

Vakbond BBTK-SETCa vreest dat de overname slechts een oplossing voor een kwart van de Brantano-werknemers zal betekenen. Volgens de vakbond worden voornamelijk de Brantano-winkels in Vlaanderen gered, voor de winkels in Franstalig België zou helemaal geen oplossing zijn.

De overname van Brantano vernamen vakbond en werknemers maandag via de media, vertelt vakbondssecretaris Lindsey Verhaeghe telefonisch. „We zijn blij dat er in elk geval duidelijkheid is over de overnemer, hopelijk biedt dat wat rust. Maar we hebben nog weinig details gekregen.” Zo ging het de laatste weken vaker: „In de pers stond dat de curatoren belang hechten aan een open communicatie met het personeel. Daar hebben wij niets van gemerkt.” De socialistische vakbond wil daarvan melding gaan doen bij de rechtbank van koophandel.

Voor andere dochterbedrijven en -merken is het voorlopig nog zoeken naar een koper. Het gaat dan onder meer om de Nederlandse formules Miss Etam, Claudia Sträter, Expresso, Steps en Promiss – samen goed voor een slordige tweehonderd winkels en 1.500 werknemers. Hun faillissement wordt niet afgehandeld door de Belgische curatoren, maar door hun Nederlandse collega Kees van de Meent.

Nederlandse ketens

Kort na het faillissement, ruim twee weken geleden, liet Van de Meent weten dat er serieuze belangstelling was van één of meerdere partijen in de Nederlandse ketens van FNG. Die belangstelling is er nog steeds, laat hij via de telefoon weten. „Er zijn partijen die interesse hebben in alle labels, maar ook partijen die bijvoorbeeld alleen de schoenenmerken willen hebben. Verder wil ik er niet heel veel over zeggen, omdat ik anders het risico loop dat ik gesprekken verstoor. Sommige partijen willen bijvoorbeeld niet naar buiten hebben dat ze zich hebben gemeld, zodat ze stilletjes kunnen vertrekken, mocht het op niets uitlopen.”

Kortingen tot 75 procent bij Brantano trokken zoveel volk dat de politie ertussen kwam

Intussen is het in de failliete Brantano-modewinkels in België al dagenlang uitverkoop, omdat de nieuwe eigenaren wel de vestigingen maar niet de goederen wilden overnemen. De kortingen, die tot 75 procent gaan, trokken zoveel volk dat de politie op sommige plaatsen tussenbeide moest komen. In het weekeinde en op maandag moest een aantal winkels op last van de overheid gesloten worden. „Eerdere plannen voor een uitverkoop werden telkens op het laatste moment afgezegd. En ook nu vernamen we pas vrijdag dat de uitverkoop zou plaatsvinden”, verklaart vakbondssecretaris Lindsey Verhaeghe. Er was te weinig personeel aanwezig. Het kassasysteem zou bovendien niet goed hebben gewerkt, en er zou te weinig veiligheidspersoneel zijn ingezet.

Verhoor door onderzoeksrechter

Voor Dieter Penninckx en zijn twee mede-oprichters, Anja Maes en Manu Bracke, is het verhaal allerminst afgelopen. Dit weekeinde werd bekend dat ze na verhoor door de onderzoeksrechter in verdenking zijn gesteld. Ze worden verdacht van valsheid in geschrifte, indienen van valse jaarrekeningen, manipulatie van de beurskoers en het niet willen meewerken aan een onderzoek van beurswaakhond FSMA, schrijft De Standaard. Het Openbaar Ministerie was niet bereikbaar voor vragen. De beurswaakhond had eerder dit jaar vragen bij een aantal onduidelijke transacties in het jaarverslag van 2018. De nieuwe bedrijfstop van FNG gaf daarna al aan niet alle cijfers te kunnen plaatsen, omdat van een aantal transacties „de onderliggende stukken ontbreken, onvolledig of onduidelijk zijn of de economische rationale onduidelijk is”.