CPB: economie herstelt op de lange termijn slechts gedeeltelijk

Economische raming De werkloosheid zal naar verwachting in 2021 pieken en over vijf jaar hersteld zijn tot het oude niveau. De productiviteit blijft mogelijk langer achterlopen.
Een leegstaand winkelpand in de Haarlemmerstraat in Leiden.
Een leegstaand winkelpand in de Haarlemmerstraat in Leiden. Foto Robin van Lonkhuijsen / ANP

Ook als het coronavirus binnenkort onder controle is, zal de Nederlandse economie op langere termijn slechts gedeeltelijk herstellen. Dat concludeert het Centraal Planbureau (CPB) dinsdag in twee verschillende onderzoeken: een naar de langetermijngevolgen van de crisis voor de arbeidsmarkt en de ander naar de langdurige gevolgen van de crisis voor de Nederlandse economie in haar geheel. De werkloosheid stijgt tot 2021 sterk en over vijf jaar is die terug op het oude niveau.

De Nederlandse economie zal op de langere termijn (tot tien jaar) vooral worden geraakt door lagere productiviteit te wijten aan dalende investeringen in de economie en aan afgenomen innovatie. Beide zullen zorgen voor een lager bbp op de langere termijn dan voor de crisis werd voorspeld.

Op middellange termijn (tot vijf jaar) heeft de economie er bovendien last van dat minder mensen werken. De werkloosheid stijgt in het eerste kwartaal van 2021 tot 7,4 procent, een ruime verdubbeling ten opzichte van het werkloosheidscijfer in 2019. Doordat er minder werk is, zal een deel van de werkzoekenden de zoektocht opgeven en zullen ook buitenlandse werknemers minder snel naar Nederland komen. Minder werkenden betekent ook dat er minder geld wordt uitgegeven.

Mismatch op de arbeidsmarkt

In sommige sectoren, zoals in de horeca, werden veel mensen ontslagen vanwege de crisis. Andere sectoren, bijvoorbeeld de zorg, zagen de vraag naar arbeid juist toenemen. „Hierdoor sluiten de vaardigheden van werkzoekenden minder goed aan bij de openstaande vacatures”, schrijft het planbureau. Bovendien moeten mensen die overstappen naar een andere sector nog kennis en vaardigheden opdoen, waardoor ze veelal minder verdienen. Het CPB verwacht de komende jaren herstel in deze mismatch, omdat medewerkers zich aanpassen aan de nieuwe situatie.

Hoewel vooral jongeren en werknemers met een flexibel contract hun baan zullen verliezen, maakt de flexibele arbeidsmarkt volgens het CPB ook snel economisch herstel mogelijk. Deze zou in het geval van economische groei sneller zorgen voor nieuwe werkgelegenheid.