Zeldzame zomerstorm trekt vanaf vanavond over Nederland

Wind Nu de zomer op zijn einde loopt, nemen de temperatuurverschillen tussen de polen en de tropen toe. Dan kunnen er ook stormen optreden.

Een zomerstorm van 2019 boven het zuidoosten van Brabant, toen het KNMI code oranje afkondigde voor onweer, hagel en zware windstoten.
Een zomerstorm van 2019 boven het zuidoosten van Brabant, toen het KNMI code oranje afkondigde voor onweer, hagel en zware windstoten. Foto Rob Engelaar/Hollandse hoogte

In de nacht van dinsdag op woensdag trekt een zomerstorm vanuit het westen over Nederland. Het KNMI waarschuwt voor zware windstoten, waarvan de eerste ons land in de loop van dinsdagavond bereiken. In de westelijke kustprovincies zullen ze het sterkst zijn en een verwachte snelheid van 80 km/uur bereiken. Voor deze provincies heeft het KNMI code geel afgegeven.

Zomerstormen komen niet vaak voor. „Eens in de paar jaar”, zegt klimatoloog Rob Sluijter van het KNMI. De meeste stormen doen zich voor in herfst en winter, als de temperatuurverschillen tussen de polen en de evenaar het grootst zijn. Door die verschillen is dan ook de straalstroom, een westelijke wind op een hoogte van negen tot tien kilometer, het sterkst. „Onder die straalstroom ontstaan depressies, en die kunnen stormen met zich mee brengen”, zegt Sluijter.

Tussen polen en tropen

De breedtegraad van de straalstroom varieert door het jaar. In de zomer kan hij ter hoogte van Noorwegen liggen, in de winter ter hoogte van Frankrijk. Sluijter: „Op dit moment ligt de straalstroom op de lijn New York-Ierland.”

Nu we naar het eind van de zomer gaan, beginnen de temperatuurverschillen tussen polen en de tropen weer toe te nemen, en neemt de kans op stormen toe. Een zomerstorm is minder zwaar dan een herfst- of winterstorm, omdat de temperatuurverschillen nog niet zo groot zijn. Maar, waarschuwt Sluijter, ze kunnen toch veel problemen opleveren. Bijvoorbeeld omdat er nog veel recreatie is. „Mensen die een tent of een vouwwagen op hebben staan, moeten uitkijken”, zegt Sluijter. Hij raadt mensen aan niet met een lege caravan of aanhangwagen te gaan rijden. „En omdat bomen nu nog vol in het blad staan, vangen die ook meer wind, en kan er makkelijker een tak afwaaien, of zelfs een hele boom ontwortelen.”

Een omgevallen boom in Gemert bij een zomerstorm in 2017. Omdat bomen in de zomer vol in blad staan, vangen ze meer wind. Foto GinoPress

Volgens de weermodellen begint in Nederland de wind in de loop van dinsdagavond aan te trekken. In de daaropvolgende nacht, tussen 4 en 5 uur, bereikt de windkracht zijn maximum, zegt Sluijter. Aan de kust zal de wind het sterkst zijn. Landinwaarts zwakt de wind af. „Omdat het oppervlak er ruwer is, onder meer door alle bebouwing.” Landinwaarts kan de wind wel „vlageriger” zijn, zegt Sluijter. Woensdagmiddag neemt de wind af.

Hevige regenbuien

De storm bereikte in de loop van dinsdagochtend Ierland. Daarna trekt hij via het Verenigd Koninkrijk en de Noordzee naar Nederland, en verder naar Denemarken. Het Britse Met Office kondigde aan naast zware windstoten ook hevige regenbuien te verwachten, vooral voor Noord-Ierland en het zuidwesten van Schotland.

De Britten hebben de storm een naam gegeven: Francis. Het KNMI heeft deze naam nog niet overgenomen omdat de storm, eenmaal in Nederland, niet voldoet aan de criteria. „Dan moet er meer dan 60 procent kans zijn op windstoten van 100 kilometer per uur”, zegt Sluijter. Die verwachting is er voor Nederland nu nog niet. „Misschien krijgen we op sommige plekken aan de duinen wel zo’n harde wind, maar de modellen schatten de kans daarop nu in als klein.”