Afrika vrij verklaard van wild poliovirus na tientallen jaren strijd

Vaccinatie Dankzij een grootschalig vaccinatieprogramma in Nigeria is polio ook in het laatste land op het Afrikaanse continent verdwenen.
Een meisje in het Nigeriaanse Maiduguri krijgt een vaccin tegen polio toegediend.
Een meisje in het Nigeriaanse Maiduguri krijgt een vaccin tegen polio toegediend. Foto Sunday Alamba/AP

Afrika is dinsdag vrij verklaard van het wilde poliovirus. Een Afrikaanse commissie heeft vastgesteld dat het zeer besmettelijke virus is uitgebannen in Nigeria, het laatste land op het continent waar tot vier jaar geleden nog besmettingen waren vastgesteld. Directeur-generaal van de WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus spreekt in een reactie van „een van de grootste successen op het gebied van volksgezondheid ooit”.

De afgelopen jaren is een grootschalig vaccinatieprogramma uitgevoerd in het noordoosten van Nigeria, een gebied dat regelmatig geteisterd wordt door aanvallen van de militante beweging Boko Haram. „Dit is een belangrijke dag voor mijn Afrikaanse broeders en zusters”, zegt Tedros, die zelf uit Ethiopië komt. „Het laat zien dat we met wetenschap en solidariteit virussen kunnen verslaan en levens kunnen redden.”

Polio is een spierziekte en die normaal gesproken alleen gevolgen heeft voor kinderen jonger dan vijf jaar oud. Het virus verspreidt zich vaak via besmet water. Er is geen geneesmiddel voor de ziekte, die kan leiden tot verlamming of zelfs de dood als de longspieren aangetast worden. In 1996 raakten in Afrika nog 96.000 kinderen verlamd door het virus. Momenteel zijn alleen besmettingen bekend in Afghanistan en Pakistan.

Mutatie

Overigens betekent dit niet dat Afrika volledig ‘poliovrij’ is. Een zwakkere variant van het virus die via het vaccin gemuteerd is, is momenteel in zestien Afrikaanse landen terug te vinden. Onder meer Angola, Ethiopië en Congo hebben te maken met uitbraken van dit virus.

Volgens de WHO is het de tweede keer ooit dat een virus is uitgeroeid in Afrika. Veertig jaar geleden gebeurde dat voor het eerst, met de pokken. Het continent kampt naast de coronacrisis momenteel nog met een ebola in het westen van Congo, en wijdverspreide gevallen van malaria, HIV en tuberculose. Dinsdag werd wel bekend dat een verwoestende mazelenepidemie in Congo tot een einde is gekomen.