Opinie

De Kamerleden die wegliepen hadden gelijk

Rosanne Hertzberger

Er zijn beroepen waar je heel veel geknuffeld wordt en geliefd bent, maar waar van de publiekelijk getoonde waardering weinig zichtbaar is op de bankrekening. Uitvoerende beroepen bijvoorbeeld. Muzikanten, dansers en theatermakers zijn gewend om uitgebreid applaus in ontvangst te nemen inclusief grote bos bloemen. Bravo, klinkt het. Geweldig, ontroerend, encore, bis bis bis. Maar aan het eind van de maand kunnen de meesten niet meer pinnen.

Eenzelfde soort situatie vinden we in het basisonderwijs. Sommige leerkrachten hebben een speciaal laatje voor de eindeloze stroom Merci-chocolaatjes en Ferrero-Rocher bonbons omdat ze anders zouden bezwijken aan een chocolade-overdosis. Maar die suikerregen wordt helaas niet vertaald naar salaris. De lonen stijgen gelukkig, maar ze verdienen meer.

Ook op de ziekenhuisafdelingen staat het vaak vol taart, bloemen, kaarten en een heleboel andere blijken van waardering. Tijdens de coronacrisis volgde zelfs een langdurig nationaal applaus. Verpleegkundig personeel bestaat niet meer uit medewerkers; ze zijn de superhelden van de coronacrisis.

Die nationale kampioenschappen zorgknuffelen beleefde vorige week een merkwaardige moment. In de Tweede Kamer probeerde Geert Wilders op uiterst sluwe manier alsnog een meerderheid te krijgen voor een loonsverhoging in de zorg die al keer op keer was weggestemd. De man die vermoedelijk liefst alleen niet-islamitische west-europese zorgmedewerkers die loonsverhoging zou gunnen, besloot de onderlinge Kamerregels aan zijn laars te lappen en net zolang te treuzelen en te traineren tot er geen meerderheid meer in het gebouw aanwezig was die tegen die verhoging zou stemmen.

Kortom, een bijzonder sterk staaltje symboolpolitiek, met dito pavlov-reflex. Nederland sprak er bijna collectief schande van. Veel zorgmedewerkers hapten gewillig in het populistisch frame. Verpleegkundigen typten woedende blogs. Ze voelden zich ‘te kakken gezet’. Iemand schreef dat er ‘iets knapte in mijn zorghart’. Nationale troetelbeer Diederik Gommers reageerde emotioneel bij talkshows. Wilders had het prachtig voor elkaar. De mensen in de zorg waren de harde werkers en Tweede Kamerleden van de regeringspartijen? Dat waren een stelletje weglopers. ‘Als jij wordt opgenomen in het ziekenhuis, loop ik toch ook niet weg?’ zo klonk het.

Dit land gaat nog eens ten onder aan symboliek en beeldvorming.

Er zijn weinig beroepen waar je met zo weinig ondersteuning, zo veel verantwoordelijkheid draagt en zo veel zulke uren maakt als in de Tweede Kamer. Er zijn ook weinig beroepen waar we harder op schelden. En nee, zij behoeven geen staande ovatie, maar hier weglopen was geen gebrek aan waardering voor de zorg. Ze zullen het niet graag hardop zeggen want dan verliezen ze het wedstrijdje zorgknuffelen en dat betekent gegarandeerd kiezersverlies, maar hier besloten kamerfracties, terecht, om zich niet voor het populistische karretje van Wilders te laten spannen.

De realiteit? Het zorgpersoneel kreeg er ongeveer 7,5 procent bij en die stijging lijkt ook volgend jaar door te zetten. Dat Den Haag de zorg in de kou laat staan is de afgelopen tijd echt bezijden de waarheid.

We kunnen zorgmedewerkers blijven vereren alsof het Florence Nightingales en moeder Teresa’s zijn, maar uiteindelijk blijken het telkens weer gewone mensen met gewone wensen die zich wonderbaarlijk voorspelbaar aan normale economische wetten houden. Als het werk te zwaar is, te druk, te onregelmatig en zeker tijdens de coronacrisis te heftig, dan willen te weinig mensen dat werk doen als er geen goede beloning tegenover staat. Het tegenovergestelde zie je bij de medisch specialisten die wel stevig beloond worden. Die blijven toestromen. Bij de verpleegkundigen is ‘hart voor de zorg’ echt niet genoeg. Dan pakken ze onder luid applaus hun boeltje en gaan iets anders doen.

Er is meer nodig dan smijten met geld. Een slimme aanpak, niet alleen meer loon maar ook prettiger opleidingen, regelmatiger werk, betere roosters. Misschien is het beter om te wachten tot de corona-emoties zijn weggeëbd en we zorgmedewerkers weer gewoon kunnen behandelen als normale mensen.

Rosanne Hertzberger is microbioloog.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.