CDA: Hugo de Jonge heeft eerlijk gewonnen

Lijsttrekkersverkiezing Het CDA houdt vol dat de verkiezing van een nieuwe lijsttrekker in juli eerlijk is verlopen. Ook na een handjevol klachten.

Pieter Omtzigt (l) en Hugo de Jonge tijdens de lijsttrekkersverkiezing van het CDA in juli.
Pieter Omtzigt (l) en Hugo de Jonge tijdens de lijsttrekkersverkiezing van het CDA in juli. Foto Sem van der Wal/ANP

Een keuze voor Hugo de Jonge, terwijl ze, uiteraard, op haar man Pieter Omtzigt had willen stemmen. Het overkwam Ayfer Koç, de echtgenote van Omtzigt, bij de digitale verkiezingen voor een nieuwe lijsttrekker van het CDA in juli. „Dank voor uw stem op Hugo de Jonge”, kreeg ze na het uitbrengen van haar stem te lezen. Koç deed haar beklag, maar de door het CDA-bestuur ingehuurde notaris, Lars Boellaard, kon na controle achteraf geen fouten in het systeem ontdekken.

Koç was één van de zes congresgangers die klaagden over een afwijkende stemuitslag, bevestigt een woordvoerder van het partijbestuur woensdag, na berichtgeving over de kwestie in dagblad Trouw. Extern ingehuurde ICT’ers konden geen fouten in het computersysteem ontdekken. En de notaris controleerde voor de zekerheid de zes digitale stemprocedures individueel. Het werd vervolgens niet nodig gevonden om ruchtbaarheid aan de kwestie te geven, die dan ook niet in het eindverslag van de notaris belandde. Totdat Trouw er dinsdag, bijna een maand later, alsnog melding van maakte, na getipt te zijn door anonieme bronnen.

Lees ook: hoe het stemsysteem van het CDA gemakkelijk te hacken bleek

Nipte overwinning

De lijsttrekkersverkiezing had al een verrassend verloop. De stemming moest allereerst over, nadat een hacker had ontdekt – en bij het CDA had gemeld – dat het digitale stemsysteem gemakkelijk te manipuleren was. Uiteindelijk boekte zorgminister Hugo de Jonge een zeer nipte overwinning. Hij haalde 50,7 procent van de stemmen van de CDA-leden binnen, Omtzigt bleef steken op 49,3 procent. Het verschil tussen beiden bedroeg 258 stemmen.

Een partijwoordvoerder benadrukt dat er achteraf geen technische mankementen zijn ontdekt. „Aan de techniek heeft het niet gelegen. En de notaris zou hoe dan ook steekproefsgewijs de rechtmatigheid van een aantal uitgebrachte stemmen controleren.” Daarom hoefde de notaris ook geen melding te maken van die zes klachten, aldus de woordvoerder. „Want we hebben een eerlijk proces georganiseerd.”

Lees ook: nipte zege van Hugo de Jonge brengt nog geen rust in het CDA

Bart Jacobs, hoogleraar Privacy and Data Governance aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, zet daar desgevraagd vraagtekens bij. „Als het een echte verkiezing was geweest, had achteraf nooit gecontroleerd mogen worden wie wat gestemd heeft. Dat mag niet van de Kieswet.” De Kieswet was hier weliswaar niet van toepassing, het CDA volgde bij de lijsttrekkersverkiezing het eigen interne reglement, maar voor Jacobs voelt dit toch als een „nachtmerriescenario”. „Het ging hier over de verkiezing van de lijsttrekker van een partij die straks mogelijk zelfs de premier levert.” Zo’n cruciale verkiezing zou volgens de hoogleraar ook „Poetin-proof” moeten zijn: bestand tegen manipulaties van buitenaf. Trouw meldt dat Pieter Omtzigt de uitslag aanvankelijk niet wilde erkennen, maar zich er na uitleg van partijvoorzitter Rutger Ploum alsnog bij neerlegde.