Was dood influencer te voorkomen?

Politie-aanpak De politie heeft het moeilijk met verwarde personen, zo laat de dood van een Duitse influencer in Amsterdam opnieuw zien.

Politie in de Hoofddorppleinbuurt in Amsterdam, waar Samuel Seewald werd neergeschoten, nadat hij verward gedrag vertoonde.
Politie in de Hoofddorppleinbuurt in Amsterdam, waar Samuel Seewald werd neergeschoten, nadat hij verward gedrag vertoonde. Foto ANP

Drie politiekogels maakten vorige week donderdag een einde aan het leven van Samuel Seewald (23). Bij een poging tot arrestatie van de Duitser, die in verwarde toestand door Amsterdam zwierf, gebruikten politieagenten hun dienstwapen – met fatale gevolgen.

Seewald was in Amsterdam om zijn verjaardag te vieren met een groep vrienden. Hij genoot in Duitsland bekendheid als ‘fitness influencer’: onder de naam Sammy Baker had hij op Instagram zo’n 170.000 volgers. De Amsterdamse politie was op zoek naar hem omdat zijn reisgenoten hem halverwege de week als vermist hadden opgegeven, zo bevestigt een woordvoerder.

‘Fitness influencer’ Samuel Seewald Foto GinoPress

Op donderdagmiddag werd Seewald door agenten aangetroffen in een binnentuin in de Hoofddorppleinbuurt. Op een filmpje is te zien dat hij half ontkleed ronddrentelt en niet reageert wanneer de agenten hem aanspreken. Vervolgens ontstaat er een schermutseling waarbij de man volgens de politie met een mes om zich heen steekt. De man gilt, er klinken drie schoten. Seewald overlijdt later die dag, na een vergeefse poging tot reanimatie.

Heftige reacties

De dood van Seewald leidde tot heftige reacties bij zijn familie en vrienden. „De Amsterdamse politie heeft mijn ZOON vermoord”, schreef zijn vader op Facebook. De Duitse krant Bild pakte uit over de „tragische dood van de fitness-influencer Sammy B.”.

Lees ook: ‘Mensen in een psychose snappen hun wereld al niet, laat staan orders’

De Amsterdamse politie heeft mijn zoon vermoord

Vader van ‘Sammy’ op Facebook

De Amsterdamse politiechef Frank Paauw voelde zich door alle ophef geroepen zijn agenten publiekelijk te verdedigen – lang niet altijd gebruikelijk wanneer iemand door politiekogels om het leven komt. In Het Parool zei Paauw dat de politiemannen „naar eer en geweten” hebben gehandeld.

De dood van Seewald laat opnieuw zien hoe moeilijk de politie het heeft met verwarde personen. Agenten krijgen er dagelijks mee te maken, en ook steeds vaker: het aantal meldingen bij de politie van mensen met verward gedrag (zogenaamde ‘E33-meldingen’) is tussen 2011 en 2019 verdubbeld. Er bestaat een speciaal protocol voor hoe politiemensen moeten omgaan met agressieve verwarde personen die een gevaar kunnen zijn voor hun omgeving.

Met enige regelmaat moet de politie daarbij heftig geweld gebruiken. Van de mensen die in de afgelopen jaren door politiehand om het leven kwamen, viel meer dan de helft in de categorie ‘verward persoon’, zo stelt burgerrechtenorganisatie Controle Alt Delete.

Soms betreft het onomstreden zelfverdediging, zoals bij de man die in februari vorig jaar werd neergeschoten nadat hij met een nepvuurwapen op agenten bij De Nederlandsche Bank in Amsterdam was afgerend. Bij de dood van andere verwarde personen, bijvoorbeeld Carla Rodrigues uit Alkmaar, rees vooral de vraag: waarom greep de GGZ niet eerder in?

In het geval van Seewald gaat de meeste aandacht uit naar het handelen van de politie. Hoe groot was de dreiging die van de Duitser uitging? Waarom moest hij stante pede overmeesterd worden?

De voorzitter van de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie, Elnathan Prinsen, is kritisch over het optreden van de Amsterdamse politie. In Het Parool zegt hij dat de agenten op de beelden „het tegenovergestelde” lijken te doen van wat het protocol voor verwarde mensen voorschrijft: de-escalerend optreden.

Politiechef Paauw wil niet zeggen of de agenten terecht met hun wapen hebben gevuurd, omdat de zaak op dit moment wordt onderzocht door de Rijksrecherche. Wel denkt hij dat de dood van Seewald voorkomen had kunnen worden als de politiemannen een stroomstootwapen hadden gehad. Maar die worden pas in de loop van volgend jaar verstrekt.