Opinie

Verhit, verveeld én slecht opgevoed

Aylin Bilic

Het was nog nooit zo lang zo heet geweest. De jongeren in de grote steden ‘verveelden zich’ en hier en daar liep het gierend uit de hand. Rellen, vooral van allochtone jongeren.

Het liefst zou ik door hun buurten lopen en met die jongens spreken over wat er aan de hand is. Vroeger deed ik dat. Maar vorige week – te heet, te druk – keek ik zoals de meesten vanuit huis vol ongeloof naar de nieuwsberichten en dacht: „Jongens, ga toch eens iets nuttigs doen!”

PVV’ers hadden het ook warm. Sommigen zaten elkaar vanachter het toetsenbord de hele dag door op te jutten op sociale media. Dat het nu echt welletjes was met de buitenlanders.

Waarom zijn de relletjes groot nieuws, bauwden progressieven elkaar na aan de andere kant van het politieke spectrum. Vroeger was het ook niet pluis in de Schilderswijk, twitterde hoogleraar Leo Lucassen, verwijzend naar een Oud-en-Nieuwincident met dodelijke afloop voor de zestienjarige scholier Wim. Ook de recente rellen in Knokke door Gooise kakjeugd werden door links aangehaald. De oorzaak van de recente migrantenrellen, volgens progressief Nederland: sociaal-economische achterstand in combinatie met hitte, verveling en discriminatie. En de remedie: begrip en dialoog, maatwerk gericht op ‘multiproblematiek’, buurthuiswerk.

In de jaren negentig woonde ik in het Rotterdamse Vreewijk, destijds een witte (en groene) enclave omgeven door verloederende straten. Hier zag ik de ontvankelijkheid voor Pim Fortuyn ontstaan. In mijn wijk haalde Leefbaar Rotterdam, met Fortuyn aan het hoofd, in 2002 een klaterende overwinning. Omdat hij het probleem van criminele Marokkaanse en Turkse jongens niet wegrelativeerde.

Hitte, verveling, werkloosheid en (relatieve) armoede: het zal allemaal een rol spelen bij de rellen. Maar natuurlijk speelt – net als eind jaren negentig is dat ‘entre nous’ nog steeds taboe om te benoemen – opvoeding een minstens zo grote rol.

Ik ben bang voor grotere geweldsexplosies, en ook voor uitingen als ‘Nederland terugveroveren’

Die opvoeding, laten we er niet omheen draaien, daar schort het in veel conservatief-islamitische kringen aan, vooral bij de jongens. Jongens groeien op met het besef dat ze superieur zijn aan meisjes. Dat hun ‘mannelijkheid’ en ‘eer’ heilig zijn. En dat de islam dé lakmoesproef is voor goed en fout in het leven. Voor niet-islamieten hoeven ze geen respect te hebben, laat staan ontzag. En dat geldt niet in de laatste plaats voor de staat en het recht, die niet in de Koran gefundeerd zijn, en dus goddeloos.

Ook de ‘strenge’ seksuele moraal draagt vaak niet bij aan een gezonde, sociale ontwikkeling. Een vriendin op je zeventiende, daar moet je als moslimjongen thuis niet mee aankomen. Maar wat hun zonen op seksueel gebied buitenshuis uitspoken, interesseert veel conservatieve moslimouders een stuk minder. Iets wat overigens ook geldt voor het op straat rondlopen met messen op zak.

De oorzaak van problemen onder de allochtone jeugd is geen kwestie van economie óf cultuur. Het is economie én cultuur. Die twee kunnen elkaar versterken, juist in tijden van crisis zoals nu. Ik vrees dat dit nu ook aan de hand is met de huidige geweldsuitbraken.

Juist daarom maak ik me grote zorgen. De werkloosheid gaat de komende maanden flink oplopen. Jongeren zullen niet aan werk komen, of hun werk verliezen. En hoewel het Centraal Planbureau droomt van een snel economisch herstel, is een tweede coronagolf vrijwel onafwendbaar met najaar en winter in aantocht. Goede kans dat er ook een tweede lockdown volgt: scholen opnieuw dicht en een economie die een nog grotere klap krijgt. Ik ben bang dat dat onder (allochtone) jongeren tot grotere geweldsexplosies kan leiden. En dus ook tot nog meer uitingen als „We moeten NL terugveroveren. Met man en macht.” (Geert Wilders op Twitter vorige week.)

Lees ook het commentaar van NRC: De chaosrellen van de ‘Zomer van 2020’ tonen een gespannen land

Dit zwaard van Damocles boven ons hoofd is voor iedereen zichtbaar. En toch discussiëren we vooral over bijzaken: over geprivilegieerde glazen witte wijn en pizza op het terras bij het Scheepvaartmuseum, of over genderdiscriminerende termen die vermeden moeten worden, zoals ‘hem’ en ‘haar’, zie het begin van het interview met Masha Gessen in NRC.

In maart 2021 zijn er Tweede Kamerverkiezingen. Historici en sociologen weten heel goed wat dat betekent met massale onvrede: een mega-overwinning voor de radicale politieke flanken. Geert Wilders en Thierry Baudet, ik had ze tot voor kort geen schijn van kans op het premierschap gegeven. Maar voor het eerst begin ik toch te vrezen. Terwijl er met „Nederland was zo’n mooi land” en „We moeten onze wijken en straten schoonvegen” geen oplossing op tafel ligt voor de problemen in de opvoeding van deze reljongeren.

Aylin Bilic is ondernemer en publicist.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.