Liefdesdriehoek in ‘Sibyl’: Igor (Gaspard Ulliel) met zijn echtgenote, regisseur Mika (Sandra Hüller, rechts), op de set van haar nieuwste film met actrice Margot (Adèle Exarchopoulos), die zwanger is van Igor.

Interview

Sibyl schippert in draaikolk van eigen makelij

Interview | Justine Triet Regisseur Justine Triet maakte met ‘Sibyl’ een heel Franse film – maar ook een vermakelijke, want neigend tot bij vlagen gênante satire. „Heel soms gedraag ik me als een tiran.”

Op het Italiaanse vulkaaneiland Stromboli slaan bij psychotherapeut Sibyl (Virginie Efira ) de stoppen door. Ze breekt met elke beroepsregel. Sibyl beëindigde kort voor haar komst naar het eiland haar praktijk om een boek te schrijven, maar hield de volatiele actrice Margot (Adèle Exarchopoulos) aan als cliënt. Dat ze de sessies met Margot stiekem opneemt is al onethisch. De actrice is zwanger van haar tegenspeler Igor (Gaspard Ulliel), de echtgenoot van haar Duitse regisseur Mika (Sandra Hüller), en twijfelt over een abortus. Als ze bij opnames op Stromboli een zelfmoordpoging doet, komt Sibyl op de set om haar te stabiliseren. Anders valt de film in duigen.

Sibyl is een drieluik: in het eerste, Parijse deel zien we een ogenschijnlijk stabiele psychotherapeute wier emotionele basis in flashbacks wankel blijkt. Familietrauma’s, alcoholisme, amoureuze ontgoocheling, leugens en zelfbedrog: Sibyls serene, professionele calculatie is bedrog. En op Stromboli valt ze door de mand, al heeft haar cliënt Margot eigenlijk best baat bij haar ongebruikelijke therapie, vindt de Franse regisseur Justine Triet (41) in Cannes, waar Sibyl vorig jaar in de hoofdcompetitie draaide. „In het begin draagt Sibyl een comfortabel masker, Margot is totale chaos, met elke emotie direct aan de oppervlakte. Die rollen worden omgedraaid.”

Sibyl is heel Frans en doorwrocht: het duizelt je van de liefdesdriehoeken, spiegelbeelden, dubbelgangers en rolwisselingen. Toch blijft het vermakelijk, want de film neigt tot monkelende, soms gênante satire. Je kan bij Sibyl van alles verzinnen over schijn en wezen, maskerade en emotioneel vampirisme, feit is dat Justine Triet er net als in haar vorige films – Victoria (2016), La bataille de Solférino (2013) – plezier aan beleeft een hooggekwalificeerde vrouw van in de dertig te laten schipperen in een emotionele draaikolk van eigen makelij.

Dat gebeurt vooral in het middendeel op Stromboli, een mooie plek om een vrouw in de mist te laten verdwalen. Justine Triet, enthousiast: „Dat eiland biedt een weelde aan visuele associaties: zwart zand, rafelige rotsen, vloeiend lava. Het is zo’n onwerkelijke plek, je ervaart alles als een droom. En dan is het ook nog eens een heilige plek voor de cinema.”

Anna Magnani’s wrok

Op Stromboli vielen in 1949 namelijk de getrouwde voorman van het neorealisme Roberto Rossellini en actrice Ingrid Bergman voor elkaar tijdens de opnames van Stromboli (Terra di dio): een schandaal. Justine Triet, op samenzweerderige toon: „Over spiegelbeelden gesproken: actrice Anna Magnani was sinds 1945 de vaste minnares van Rossellini. Toen zij ontdekte dat hij Bergman de hoofdrol gunde die haar was beloofd, smeet ze hem een bord spaghetti naar het hoofd – ze hadden een turbulente relatie. Terwijl Rossellini Stromboli opnam, filmde Magnani op het naburige eiland Panarea een concurrerende film, Vulcano. Ook over een vrouw met een troebel verleden die strandt op een bar, primitief eiland. Dat had ze uit wrok zo geregeld.”

Heeft Triet in regisseur Mika, bruusk, gepantserd en vulkanisch vertolkt door Sandra Hüller (bekend van Toni Erdmann), veel van zichzelf gestopt? Triet: „Ik ben minder driftig dan Mika, maar even koppig. Als ik iets in mijn hoofd heb, moet dat zo, punt. Heel soms gedraag ik me als een tiran. Zo was er een scène in een nachtclub waar Sibyl dronken gaat zingen. Geen figurant gedroeg zich zoals was afgesproken. Toen ging ik behoorlijk uit mijn dak.”

Rauw en direct

Adèle Exarchopoulos, doorgebroken in de lesbische romance La vie d’Adèle, steelt als actrice Margot de show. Is zij de beste huiler ter wereld? Exarchopoulos lijkt gewoon even de kraan open te zetten. Triet: „Ze vindt inderdaad in een mum van tijd de meest heftige emoties. En dat barst er dan zo heftig uit dat ik haar haast geen regie-aanwijzingen meer durf te geven uit vrees die stemming te breken. Zo rauw en direct en instinctief, echt een fenomeen. Het tegendeel van de meer technische Virginie Efira. Dat maakt hun confrontatie ook zo interessant, vind ik.”