President Mali kondigt aftreden aan om bloedvergieten te voorkomen

Opstand militairen President Keïta van Mali heeft op televisie zijn vertrek bekendgemaakt, na de hele dag te zijn vastgehouden door muitende soldaten op een militaire basis.
Archiefbeeld van president Ibrahim Keïta van Mali.
Archiefbeeld van president Ibrahim Keïta van Mali. Foto Ludovic Marin/EPA

De president van Mali, Ibrahim Keïta, heeft op televisie aangekondigd dat hij met zijn hele regering aftreedt. Dat gebeurde nadat hij eerder op de dag samen met zijn premier Boubou Cisse werd vastgezet door opstandige militairen. „Ik wil niet dat er bloed wordt vergoten, zodat ik aan de macht kan blijven”, zei Keïta. Ook het parlement wordt ontbonden.

Keïta zag er volgens persbureau Reuters vermoeid uit en zei niet echt een andere keus te hebben dan zijn vertrek aan te kondigen.

Vlak voor de toespraak hadden de landen in de regio laten weten ‘de staatsgreep’ te veroordelen. Het West-Afrikaanse samenwerkingsverband Ecowas besloot dat de buurlanden de grenzen gaan sluiten, er geen geld meer naar Mali gaat en dat Mali niet meer mee mag beslissen bij de organisatie.

Lees ook dit stuk van correspondent Bram Vermeulen van voordat Keïta zijn aftreden aankondigde: Muitende soldaten nemen president Mali in hechtenis

Chaotische dag

President Keïta en premier Cisse werden dinsdag vastgezet door muitende militairen. De twee mannen werden volgens een woordvoerder van de groep soldaten opgepakt in Bamako en naar een militaire basis buiten de hoofdstad gebracht, meldde persbureau AFP. De militaire ingreep volgt na weken van protest tegen de regering van Keïta. Het was volgens NRC-correspondent Bram Vermeulen dinsdagavond onduidelijk hoe breed deze actie wordt gedragen door de rest van het leger. De frustratie in Mali is veroorzaakt door gesjoemel bij verkiezingen, corruptie en de onmacht om jihadistisch geweld te beteugelen, stelt hij.

Een Europese diplomaat liet dinsdagavond weten dat een beperkt aantal militairen vermoedelijk vanwege een conflict over de betaling van hun salaris is gaan muiten. Daarbij zouden munitiedepots in beslag zijn genomen. Ook werd er eerder al geschoten rond het huis van de president.

Eerder op de dag waarschuwden de Franse en Noorse ambassades hun burgers in Bamako al om thuis te blijven. In de hoofdstad zouden meerdere overheidsgebouwen en het kantoor van de staatstelevisie zijn ontruimd. Ook zegt een functionaris tegen Reuters dat er is geschoten buiten het kantoor van de premier. Verder zouden gewapende mannen twee bruggen over de Niger-rivier hebben bezet.

Afrikaanse Unie-voorzitter Moussa Faki Mahamat veroordeelde het vastzetten van de president en premier en sprak van een „poging tot een onconstitutionele verandering” . Hij riep de opstandige militairen op om ze „direct vrij te laten” en niet over te gaan tot geweld.

Ook Frankrijk, dat Mali ooit als kolonie had, hoopt op een politieke oplossing. President Macron zegt in gesprek te zijn met leiders van buurlanden om de crisis te bespreken. VN-chef António Guterres roept op tot een „direct herstel van de constitutionele orde en de rechtstaat”. Woensdag houdt de VN-Veiligheidsraad een spoedoverleg over ontwikkelingen in Mali.

Politieke crisis

De afgelopen maanden demonstreren burgers in Mali massaal tegen wat zij zien als het falende beleid van Keïta, die in 2018 nog herkozen werd. Ze vinden dat hij niet genoeg doet tegen wijdverspreide corruptie en het aanhoudende geweld van jihadisten in het noorden van het land.

Demonstraties in Bamako tegen het beleid van president Keïta in augustus. Foto Annie Risemberg/AFP

De huidige onrust wordt gezien als de grootste politieke crisis in Mali sinds 2012. Destijds kwamen ook militairen in opstand op de basis in Kati, wat zou leiden tot de val van het regime.

In de nasleep van die onrust waren jihadisten in het noorden van Mali bezig met een opmars. Frankrijk besloot militair in te grijpen en zette met de Verenigde Naties een internationale missie op om het geweld in te dammen. Tussen 2014 en 2019 droeg Nederland daar ook militair aan bij.

Lees ook: Is deze Malinese imam de sleutel tot verandering?