Recensie

Recensie Media

Lovecraft Country is een wild-stilistisch hoogstandje tegen het decor van jaren 50-racisme

Series De bovennatuurlijke HBO-serie Lovecraft Country speelt zich af in een tijd waarin rassensegregatie de norm was. Aan gedenkwaardige shots geen gebrek in deze topproductie, die rap schakelt tussen drama en horror.

Courtney B. Vance, Jonathan Majors en Jurnee Smollett in Lovecraft Country.
Courtney B. Vance, Jonathan Majors en Jurnee Smollett in Lovecraft Country. HBO

Er bestaan weinig series met zoveel wilde ideeën als Lovecraft Country. De nieuwste topproductie van de zender HBO is niet alleen een tot in de puntjes verzorgde horrorserie vol met gewaagde stilistische keuzes, het is ook een historisch drama over het gif van racisme en onderdrukking. De zwarte hoofdpersonages strijden in het Amerika van de jaren vijftig tegen reusachtige glibberwezens en tegen racistische politieagenten, soms tegelijkertijd. Het geheel barst vanaf de openingsscène al bijna uit zijn voegen, maar blijft in de eerste helft van het seizoen overeind staan (critici kregen vooraf vijf afleveringen te zien).

Lovecraft Country speelt zich af in een tijd waarin rassensegregatie onderdeel van de maatschappij was. Hoofdpersonage Atticus Freeman (Jonathan Majors) wordt geïntroduceerd terwijl hij achterin een bus zit, in het gedeelte gereserveerd voor ‘the coloured race’. Atticus leest graag boeken van de invloedrijke horrorauteur H.P. Lovecraft. Hij droomt weg bij de pulpverhalen vol wonderlijke beesten en verplaatst zichzelf in de helden, ondanks de racistische denkbeelden van de man die ze bedacht. Monsters verslaan en de wereld redden, dat soort dingen kunnen jongens uit de south side van Chicago volgens Atticus niet doen in de echte wereld. In de serie, gebaseerd op een gelijknamig boek, krijgt hij de kans om dat wel te doen.

Soms over the top

Het avontuur begint met een zoektocht naar zijn vermiste vader Montrose (Michael Kenneth Williams). Samen met zijn jeugdvriendin Leti (Jurnee Smollett) en oom George (Courtney B. Vance) onderneemt hij een gevaarlijke reis om Montrose te vinden. Ze worden niet alleen geconfronteerd met schepsels die rechtstreeks uit Lovecraft-verhalen gestapt lijken, maar ook met wrede wit-nationalisten die plezier beleven aan het opjagen van mensen van kleur.

Showrunner Misha Green trekt overduidelijk parallellen met de huidige tijd. „Het verleden is een levend iets” zegt iemand op een gegeven moment. Je kunt niet ontkennen dat het racisme van vroeger nog veel effect heeft op de huidige maatschappij, meer dan veel mensen toe willen geven. Een relevante boodschap in het jaar waarin de Black Lives Matter-protesten miljoenen mensen op de been wisten te brengen.

De invloed van co-producent Jordan Peele is hier merkbaar. Net zoals Peeles films Get Out en Us verpakt Green een vertelling over raciale spanningen in een portie hoogwaardig entertainment. Soms dreigt ze zich daarbij te vertillen aan haar ambities, vooral door de heftige wisselingen in toon. Kenmerkend hierbij is de manier waarop de soundtrack gebruikt wordt. Bepaalde momenten worden niet ondersteund door muziek, maar door audiofragmenten van monologen, onder meer van de schrijver James Baldwin. En naast muziek die bij het tijdsbeeld past, worden moderne tracks van hiphop-artiesten als Cardi B ingestart. Vooral dat laatste werkt niet altijd, zeker als de actie sowieso al over the top gaat.

Losse, afgeronde afleveringen

Een waarschuwing voor kijkers met een zwakke maag is niet overdreven: de gruwelmomenten zijn geen horror light, sommige scènes zijn echt expliciet. De serie neemt gelukkig op de juiste momenten gas terug, om er later wel weer hard in te vliegen.

Dat Lovecraft Country na het afronden van de eerste plotlijn meer leunt op losstaande, afgeronde afleveringen is verfrissend in het huidige serielandschap waarin verhalen in het kader van bingebaarheid te lang worden opgerekt. Deze aanpak doet een beetje denken aan de zogenaamde ‘monster van de week-afleveringen’ van de bovennatuurlijke serie The X-Files.

Aan gedenkwaardige shots is verder geen gebrek. Neem het moment in de derde aflevering waarop Leti breekt na het zien van een brandend Ku Klux Klan-kruis in haar voortuin. Ze pakt een honkbalknuppel en besluit om de (constant toeterende) auto’s voor de deur een makeover te geven. De ogen van actrice Jurnee Smollett spuwen op dat moment vuur, en de boodschap die haar personage overbrengt aan de racisten is glashelder: wat je ook probeert, we geven ons niet gewonnen.

DE BRONNEN

Get Out (Jordan Peele, 2017) Zwarte horrorkomedie van de co-producent van Lovecraft Country. Ook hier verpakt Peele een vertelling over raciale spanningen in hoogwaardig entertainment. Verder geeft hij zwarte personages de hoofdrol in een genre waarin lange tijd de regel was: „Black dude dies first.”

The Thing (John Carpenter, 1982) Horrorklassieker over een transfigurerende alien op een Zuidpoolbasis. Misha Green, showrunner van Lovecraft Country, is zelf geen Lovecraft-fan, maar diens invloed op de horror is zo enorm, dat je vanzelf bij hem uitkomt. Typisch Lovecraft hier is de dreigende, kille sfeer. Iedereen kan het monster zijn.

To Kill a Mockingbird (Robert Mulligan, 1962) Southern gothic. Witte advocaat Atticus helpt onschuldige zwarte verdachte. Naoorlogs drama over het gesegregeerde Zuiden draait doorgaans om een witte verlosser. Zie ook: Mississippi Burning, A Time to Kill, Green Book.

VERDER KIJKEN

Selma (Ava DuVernay, 2014) Zwarte leider Martin Luther King organiseert in 1965 protestmarsen in Alabama voor stemrecht. Geeft goed beeld van racistische terreur en de vreedzame strijd ertegen.

When They See Us (Ava DuVernay, 2019) Voor mensen van kleur is dit true horror. Serie over minderjarige jongens in New York die ten onrechte worden veroordeeld voor een verkrachting. Echt gebeurd, ontluisterende kijk op racisme in het rechtssysteem.

Candyman (Nia DaCosta, 2020) Zwart spook met haak, ooit slachtoffer van lynchmob, houdt huis in Chicago projects. Je hebt Tales from the Hood en Blade; maar verder zijn de Afro-Amerikaanse horrorfilms nog dun gezaaid. De Candyman-reeks had tot nu toe witte makers, maar met Nia DaCosta als regisseur (en Jordan Peele als producent) komt de slasher geheel in zwarte handen. Even wachten; release uitgesteld tot oktober.