Voortborduren op een onaf manuscript van Jane Austen

Verder kijken In de verfilming van Jane Austens laatste boek Sanditon probeert Andrew Davies de onvoltooide verhaallijnen wat eigentijdser te maken.

Sanditon met Kate Ashfield (links) en Rose Williams
Sanditon met Kate Ashfield (links) en Rose Williams

Voordat Charlotte Heywood in de serie Sanditon haar kapje vastknoopt en vertrekt naar de kust, waarschuwt haar vader voor mensen die op vakantie geen remmingen meer kennen. ‘Wees voorzichtig!’

Schrijver Jane Austen zocht binnen de conventies van de Britse adel naar waardige uitdagingen voor haar heldinnen. Het onaffe manuscript Sanditon lag aan de basis van de achtdelige ITV/PBS-serie, met als spil de droom van Tom Parker (Kris Marshall) om een vissersdorp om te toveren tot toeristenoord. Heywood (Rose Williams) redt het echtpaar Parker uit een omgeslagen koets en wordt daarna uitgenodigd om als protegé in hun huis in Sanditon te verblijven. Terwijl ze door de high society leert navigeren, wordt ze verliefd op Toms Londense broer Sidney, wiens portret met broeierige ogen bij de Parkers aan de muur hangt.

Sanditon, dat eerst The Brothers heette, is het laatste boek waaraan Austen werkte voor haar overlijden in 1817. Ze bracht het tot elf hoofdstukken waarin een breed scala aan personages wordt geïntroduceerd. Kostuumdramamastodont Andrew Davies, die achter het script van de BBC-adaptatie van Austens Pride and Prejudice zat, pakte de handschoen op. Hij borduurde voort op de brede aanzet tot verhaallijnen. Denk aan Parkers hypochondrische familieleden, de metselaarszoon die het tot architect wil schoppen en de grillige geldschieter van Parkers project aan zee wiens fortuin twee manipulerende nichtjes en een gecorrumpeerde neef aantrekt. Lady Denham (Anne Reid) speelt een prominente rol.

Hedendaagse twist

Voor makers van period dramas is het schipperen tussen recht doen aan het authentieke werk en het vinden van een hedendaagse twist. De ruimte die ze zich veroorloven om buiten het boek te treden oogst zowel lof als kritiek. Dat ondervond de Canadese filmmaker Patricia Rozema bij haar verfilming van Mansfield Park (1999), waarin ze brieven en dagboekfragmenten van Jane Austen opnam en slavernij expliciet een keerzijde liet zijn van de rijkdom van autocraat Sir Thomas.

Ondanks zijn indrukwekkende cv, heeft Davies’ Sanditon moeite met het laten beklijven van meerdere elementen uit het onvoltooide manuscript. Door Heywood meer voor de kiezen te geven dan een love interest voelt het meer eigentijds, en Miss Lambe, door Austen beschreven als een ‘halve mulat, rillerig en kwetsbaar’, krijgt een krachtigere rol. Maar daar had hij hardere keuzes in kunnen maken, vooral de tussenafleveringen boeten aan spanning in.

Hele seizoen vanaf 25 juli op NPO Plus | Vanaf 31 juli wekelijks te zien op NPO 1 extra

DE BRONNEN

Bleak House (1985) Een donkere Dickens ten voeten uit. Jonge levens die zich niet los kunnen of willen maken van het wachten op een nalatenschap. Achtdelige BBC-serie. Eerder bewerkt voor tv in 1959, later nog eens in 2005.

Emma (1996) Een jaar na Clueless, de losse verfilming van Jane Austens Emma maar dan in Beverly Hills, kwamen er twee historische drama’s van Emma uit op film. Kate Beckinsale overtroeft Gwyneth Paltrow, de Britse productie springt eruit. Ook uit de koker van Andrew Davies

Mansfield Park (1999) Fanny Price moet haar weg vinden tussen rijke familieleden die op haar neerkijken. Een eigenwijze adaptatie van regisseur Patricia Rozema.

VERDER KIJKEN

The Forsyte Saga (2002) Damian Lewis (Homeland) met hoge hoed, als de rigide Soames Forsyte die niet houdt van vrouwen die broeken dragen. Indrukwekkende familiehistorie en liefdesdrama.

Becoming Jane (2007) Biografisch getinte fictiefilm over Jane Austen en haar vermeende grote liefde Thom Lefroy. Anne Hatheway en James McAvoy als ingetogen star-crossed lovers.

The Paradise (2012) Adaptatie van Au Bonheur des Dames van Émile Zola. Liefdesverhaal meets victoriaanse versie van Mad Men. Jonge vrouw vindt autonomie met haar marketing skills in een van de eerste warenhuizen in Londen. Geslaagde, minder bekende zusje van Mr Selfridge.

Pride and Prejudice and Zombies (2016) Schaamteloze zombie-apocalyps wordt losgelaten op het Austen-universum. De zusjes Bennet blijken zeer bekwaam in vechtsport. Ondanks of dankzij de fantasy-elementen overtuigend neergezet door de sterke cast.