Opinie

Onorthodox is allang niet meer onorthodox

Lotfi El Hamidi

‘Camera’s maken mij bang”, staat er op wildgeplakte stickers op parkeerautomaten in Rotterdam-Noord. Klinkt paradoxaal, maar zo gek vind ik hem niet gevonden. Ook ik maak mij zorgen om de toenemende videosurveillance, die niet meer alleen gaat om het bewaken van publiek en privaat bezit maar steeds meer om de burger te allen tijde in de gaten te kunnen houden.

Nog een paradox over bewakingscamera’s dan maar: het worden er altijd meer, in een tijd met aanzienlijk minder misdrijven dan in de jaren tachtig en negentig.

Nou zullen sommigen beweren dat er nu minder criminaliteit is omdát er zoveel is ingezet op veiligheid. Al denk ik dat het verbeteren van onderwijs, volkshuisvesting en andere leefomstandigheden ook leiden tot minder misdaad, maar misschien is dat in de huidige tijdgeest een vreselijk politiek correcte gedachte.

Mijn bezwaar is dat veiligheidsmaatregelen meestal onomkeerbaar zijn. Neem Rotterdam, al decennia proeflaboratorium voor repres… ik bedoel: preventieve maatregelen. De gemeente is onlangs op de vingers getikt om de inzet van camera-auto’s tegen samenscholingen, op het hoogtepunt van de eerste coronagolf. Nu las ik over een experiment met microfoons en camera’s om geluidsoverlast van ‘patserbakken’ tegen te gaan. Gekeken wordt of de microfoon ‘slim’ genoeg is om onderscheid te maken tussen auto’s en ander geluid.

Rotterdam zoekt altijd „de randen” op van de wetten rond technologie, zei burgemeester Aboutaleb. Zo beginnen dergelijke overheidsingrepen meestal, aan de randen van de wet – en vreten zich vervolgens als een legerrups door de grondrechten van burgers.

„Vergeet China”, schreef collega Maxim Februari al eerder in NRC. „Nederland is Chineser dan je denkt.”

Maar laten we China toch even niet vergeten, al is het maar om het lot van de Oeigoeren niet uit het oog te verliezen. Een angstaanjagend artikel van The Atlantic over het alziende oog van de Chinese staat toont aan hoe vergevorderd de surveillancetechniek is ontwikkeld. De Oeigoerse minderheid is inmiddels totaal onderworpen aan de digitale controle van China. Een dystopische sciencefictionfilm, alleen is het geen sciencefiction meer.

Terug naar Nederland, waar sommige politici stiekem dromen van verregaande bevoegdheden voor gezagsdragers. Nou ja, stiekem is het niet, wanneer je de reacties leest van veelal rechtse politici op de recente rellen door opgefokte jongeren met een bepaalde achtergrond. De oproepen tot ‘onorthodoxe maatregelen’ en zelfs het inzetten van het leger – het geeft al een aardig idee over hoe ook in dit verder vredige oord gedacht wordt over mensenrechten.

Als je dan toch ergens voor moet waken.

Lotfi El Hamidi (L.elHamidi@nrc.nl @Lotfi_Hamid) schrijft op deze plek een wisselcolumn met Tom-Jan Meeus.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.