Fortnite-maker daagt Apple en Google om machtsmisbruik

Conflict app-stores Volgens Epic Games zouden Google en Apple hun macht misbruiken. Hoeveel commissie mogen zij vragen? Heeft de rechtszaak kans van slagen? (Geactualiseerd op 19/08/2020).

Apple en Google vragen 15 tot 30 procent commissie op digitale aankopen in apps in hun appwinkels
Apple en Google vragen 15 tot 30 procent commissie op digitale aankopen in apps in hun appwinkels Foto Mike Blake/Reuters

Fortnite-maker Epic Games heeft in de Verenigde Staten een mededingingszaak aangespannen tegen Apple en Google. Apple en Google haalden donderdag de app van de populaire game (350 miljoen spelers) uit hun appwinkels in reactie op de beslissing van Epic Games om de toeslag op app store-aankopen te omzeilen.

1 Waarom heeft Epic Games deze rechtszaak aangespannen?

Volgens de aanklacht omdat het bedrijf vindt dat Google en Apple hun monopolie misbruiken. Transacties in apps verlopen op Apple exclusief, en op Android-apparaten doorgaans via de appwinkels. Dat geeft de techreuzen veel macht.

Apple en Google vragen 15 tot 30 procent toeslag op alle digitale aankopen in apps in hun appwinkels. Epic bood donderdag opeens met korting aankopen aan via een eigen interne winkel. Dat het een opzettelijke provocatie is, staat buiten kijf: toen Apple en Google de app uit hun winkels verwijderden, stond Epic klaar met een rechtszaak en een marketingcampagne.

Apple en Google verwijderen Fortnite uit appwinkels

In de officiële aanklacht schrijft Epic Games geen geldelijke vergoeding te willen, maar te strijden om meer vrijheid voor iedereen. Echter: in de aanklacht staat óók dat het bedrijf een alternatieve appwinkel wil opzetten. Het bedrijf is sinds vorig jaar een speler in de mondiale gameverkoopmarkt.

2 En waarom nu een zaak?

Fortnite heeft nog altijd een grote schare jonge fans. Daarbij heeft Epic Games een flinke financiële buffer.

Epic zet die slagkracht sinds 2018 in om grotere techbedrijven de pas af te snijden. Zo dwong het bedrijf af dat spelers op PlayStation en Xbox samen kunnen spelen, iets wat twee jaar geleden ongehoord was.

Epic Games zette vorig jaar een eigen gamewebwinkel op. De markt werd al jaren bepaald door marktleider Steam. Epic Games ging onder meer exclusiviteitsdeals aan met gamemakers. De winkel wist in het eerste jaar een omzet van 580 miljoen euro te behalen. Vermoedelijk wil Epic zijn digitale winkel verder doortrekken naar mobiele apparaten.

Gamemakers zijn bovendien ontevreden over de appwinkels, zeker die van Apple. De game-industrie beweegt zich richting een Netflix-model, maar anders dan bij de Netflix-app wil Apple zelf alle games controleren in de app. Makers als Microsoft zijn het daar niet mee eens.

3 Hoeveel geld verliest Epic als Fortnite uit de app stores blijft?

Mobiele platformen als iOS en Android hebben iets meer dan de helft van de gamemarkt in handen. Fortnite is gratis; Epic Games verdient geld door de verkoop van abonnementen op extra cosmetische voorwerpen en met een eigen interne munt.

Volgens marktanalist Sensor Tower heeft Epic Games tot nu toe 1 miljard euro verdiend aan de App Store. Afgelopen maand verdiende het bedrijf 36 miljoen euro aan verkopen via de App Store, en significant minder – 2,7 miljoen euro – aan de Google Play Store.

4 Mogen Apple en Google wel zoveel commissie vragen?

De 30-procentregel dateert uit de vroege jaren van iTunes, toen Apple zo’n 62 tot 72 cent van elke betaalde dollar uitbetaalde aan platenlabels. Bij de lancering van zijn appwinkel in 2008 werd 30 procent de regel.

De Europese Unie buigt zich sinds juni over de vraag of 30 procent toeslag wel mag, nadat Spotify een klacht had ingediend. Volgens Spotify is de toeslag oneerlijk omdat Apple die niet over zijn eigen apps hoeft te betalen. Die zaak loopt nog.

5 Heeft de rechtszaak kans van slagen?

ICT-jurist Arnoud Engelfriet: „Uiteindelijk komt de kwestie neer op hoeveel vrijheid een partij als Apple heeft om zijn onderneming naar eigen goeddunken te runnen.” Volgens Engelfriet moet de rechter nu beoordelen of Apple inderdaad zo machtig is, dat een commissie van 30 procent als machtsmisbruik kan worden gezien. „Ik zie er wel wat in, want Apple hééft een sterke positie in zijn markt en 30 procent is gewoon heel veel commissie – marktconform is 10 tot 15 procent.”

Behalve een juridisch gevecht, wordt er ook gestreden om de publieke opinie. Het is relatief gemakkelijk voor gamebedrijven om boze gamers als wapens in te zetten. Dat komt Epic Games ook op kritiek te staan: de oorlogstaal lijkt erop gericht om de veelal minderjarige Fortnite-fans tot voetsoldaten te maken in een oorlog tussen techtitanen.

6 Wat merken gamers er zelf van?

Spelers die de app van Fortnite op hun telefoon geïnstalleerd hebben, kunnen gewoon doorspelen, dingen kopen en het spel zelfs opnieuw downloaden. Nieuwe spelers kunnen de app niet meer installeren. Misschien wel vervelender: het nieuwe seizoen van Fortnite komt er aan, maar zonder de App Store is het niet mogelijk om nieuwe updates te downloaden op iOS-apparaten. Android-bezitters kunnen Fortnite via een omweg updaten.

Apple dreigt Epic Games vanaf 28 augustus helemaal van het platform te weren. Dat heeft verregaande consequenties: Epic is ook de maker van de Unreal Engine, één van de meestgebruikte softwarepakketten voor gameontwikkeling ter wereld. Gaat Unreal door een iOS-update ‘kapot’, dan kan Epic straks het programma niet meer oplappen. Games die op Unreal werken zijn dan niet meer speelbaar, zoals Mortal Kombat, Injustice 2 en Hello Neighbor.

Geactualiseerd op 19/08/2020 met nieuws over Unreal Engine, vraag 6.