Opinie

Dat akkoord tussen Israël en VAE is echt niet zo historisch

Normalisering van de banden met Israël bevestigt de rol van de Emiraatse leider als regionale potentaat, zegt . Verder verandert er weinig.

Dwars

Is het akkoord tussen Israël en de Verenigde Arabische Emiraten historisch, zoals je het hier en daar verwelkomd ziet? Of, ietsje-pietsje minder opgetogen, een belangrijke bijdrage voor vrede? Ik moet dat soort opgetogenheid meteen dempen.

Het is niet zo dat ik altijd maar moet dwars liggen: de reis van de Egyptische president Sadat naar Jeruzalem (1977) was historisch en het vredesakkoord tussen Egypte en Israël (1979) evenzeer. Dat het grote Egypte, dat drie oorlogen tegen Israël had gevochten en verloren, als eerste Arabisch land vrede sloot, tégen de Arabische stemming in, dat was nog eens historisch. Niet dit akkoord. Trump verdient er zeker niet de Nobelprijs mee, zoals zijn Veiligheidsadviseur, Robert O’Brien, suggereerde. Waarom moeten die mannen rond Trump hem altijd zo misselijkmakend vleien? Kijk nog maar eens naar de foto van de bekendmaking in het Witte Huis. Gelukkig staat er nooit een vrouw tussen.

Terzake. Het is alvast geen vredesakkoord – de Emiraten bestonden nog niet ten tijde van de eerste (1948) en tweede (1967) Arabisch-Israëlische oorlog, en deden niet mee in de derde (1973). Wat wel: de twee landen hebben besloten hun betrekkingen te normaliseren. En dat is een stuk minder schokkend dan u misschien zou denken omdat die betrekkingen – helemaal niet stiekem – al jaren bestaan. In oktober 2018 deed een officiële Israëlische ploeg mee aan een judotournooi in Abu Dhabi en klonk het volkslied voor gouden-medaillewinnaars. Minister van Cultuur en Sport Miri Regev zong mee, en mocht naar de Sjeik Zayed Grote Moskee. En dan heb ik het nog niet over de samenwerking tussen inlichtingendiensten en legers – in 2016 namen zowel Israëlische als Emiraatse piloten bijvoorbeeld deel aan oefeningen in de Verenigde Staten.

Het is duidelijk wat de winst is voor de Israëlische premier Netanyahu: alle aandacht voor een diplomatiek succes in een periode waarin hij zich voor de rechter moet verantwoorden wegens corruptie en fraude. En het kost hem niks! Het akkoord zegt wel dat hij de aangekondigde annexatie van maximaal 30 procent van de bezette Westelijke Jordaanoever opschort. Maar Netanyahu verduidelijkte meteen dat annexatie „niet van tafel is”. „Het gaat om een tijdelijke opschorting.”

Wat zit erin voor de sterke man van de Emiraten, Abu Dhabi’s kroonprins Mohammed bin Zayed? Nou, niet de opschorting, want die is dus maar tijdelijk. Bovendien verandert die weinig aan de situatie van de Palestijnen die gewoon officieus geannexeerd blijven – bezet in andere woorden.

Maar Palestijnen doen er niet toe.

Dit akkoord bevestigt de rol als regionale potentaat van MbZ, de steunpilaar van akelige autocraten als Egyptes Sisi, de Libische krijgsheer Haftar én de Syrische Assad. MbZ’s grote vijanden zijn democratie, Moslimbroederschap en Turkije, waarmee Israël ook de nodige problemen heeft. Dus bijdrage aan vrede? Eerder bijdrage aan toenemend conflict. Over Iran verschillen beide overigens van mening. De VAE zijn juist in gesprek met hun grote overbuur.

Gaan meer Arabische landen MbZ volgen? Misschien Bahrein en Oman, of Soedan, dat via Israël van Amerika’s sanctielijst af wil. Saoedi-Arabië zou de hoofdprijs zijn voor Netanyahu. Trumps schoonzoon Kushner zei vrijdag dat een soortgelijke Saoedische stap „onvermijdelijk” is. Maar ik denk dat die op het verscheiden van koning Salman moet wachten, een van de weinigen die de Palestijnse zaak nog een warm hart toedraagt.

Carolien Roelants is Midden-Oostenexpert en scheidt op deze plaats elke week de feiten van de hypes.