Reportage

‘Het is op Scheveningen helemaal losgeslagen, net Sodom en Gomorra’

Badplaats Nu de Middellandse Zee onbereikbaar is, is Scheveningen het alternatief voor jongeren met migratieachtergrond.

Bij de Pier in Scheveningen wordt extra vaak gesurveilleerd.
Bij de Pier in Scheveningen wordt extra vaak gesurveilleerd. Foto Robin Utrecht

In Scheveningen heeft iedere groep zijn eigen plek. De zuidelijkste strandtenten zijn het terrein van de surfers. Ze ontbijten met açai bowls en drinken iced lattes van plantaardige melk. Daar, bij Scheveningen-Dorp, komen ook de oudere dorpsbewoners. Mensen uit families die vaak een achtergrond in de visserij hebben.

Zeshonderd meter verder spugen trams verhitte dagjesmensen de boulevard op. Strandtenten staan er strak naast elkaar. Loungemuziek golft over de boulevard. Aan het einde, op het Zwarte Pad, komen vooral „de Hollanders”, zegt Randell uit Rotterdam. Op dat strand liggen bezoekers op bedjes waar een wijnkoeler aan gehangen kan worden. „Daar is nooit wat aan de hand.” Randell staat aan het begin van de Pier, in een blauw poloshirt van ‘Hofstad Security’. In zijn vrije tijd, als hij niet aan het werk is als beveiliger, gaat hij ook het liefst naar dit gedeelte van het strand. Al zijn vrienden zijn Nederlanders met een migratieachtergrond. „Hier komen de buitenlanders”, zegt hij, „dat voelt vertrouwd.”

Beveiliger Romano stapt van zijn mountainbike. „Die gasten van gisteren zijn er gewoon wéér man”, zegt hij tegen Randell. „Hou ze in de gaten, hoor.”

Een dag eerder veroorzaakte het groepje problemen op het terras van El Nino. Ze hadden een lachgastank mee waar ze gretig gebruik van maakten, gedroegen zich opgefokt tegen andere gasten van de strandtent, ze sisten naar vrouwen en wapperden met briefgeld, maar wilden na herhaaldelijke verzoeken niet vertrekken. Toen de beveiligers ter plaatse waren, was het groepje jongens wars van het gezag dat het v’tje op de donkerblauwe polo’s moet afdwingen.

„Ze weten heel goed dat wij helemaal niets mogen doen”, zegt Romano.

De politie heeft de jongens uiteindelijk opgepakt, maar dat heeft ze er niet van weerhouden om ook vandaag, met lachgastank en al, naar de boulevard te komen.

„Hoe zien ze eruit”, wil Randell weten. „Zijn ze Turks of Marokkaans?”

„Zoiets. Die ene gast heeft zo’n vlassig sikje. Dunne benen en daarboven juist dik.”

Hebben de beveiligers het groepje al aangesproken? „Nee”, zegt Romano, „hij begon tegen mij te praten. ‘Oh, jij weer’, lachte hij. Brutaal.”

Rampweekend

Overlast is niet nieuw op Scheveningen, de badplaats ligt vlak bij grote steden en ontvangt jaarlijks ongeveer veertien miljoen bezoekers. Scheveningers kennen het riedeltje wel: dronken vakantiegangers, vrijgezellenfeesten, gasten die vol gas door de kustplaats rijden en alle parkeerplekken bezet houden. Maar 2020 is anders. Het gaat vaker mis en de gemoederen raken sneller verhit, ziet ook Cees Hofland (46), de baas van Hofstad Security, dat al acht jaar de badplaats beveiligt. „Die eerste drie warme dagen van mei merkte je meteen dat het uit de hand ging lopen”, zegt hij. „Het is hier helemaal losgeslagen, net Sodom en Gomorra.”

Het tweede weekend van augustus werd een rampweekend voor Scheveningen. Twee mensen verdronken. Een verkeersregelaar kreeg een knuppel op zijn hoofd. Een boa werd met de dood bedreigd. Ook politieagenten werden lastiggevallen. Op het strand waren hele gezinnen aan het wildkamperen. In een poging de overlast te bezweren, zijn er honderdvijftig wielklemmen geplaatst en zeshonderd verkeersboetes uitgedeeld.

Maandagavond werd boven op de Pier een negentienjarige Rotterdammer doodgestoken, een geweldsdaad die in verband wordt gebracht met de drillrapscene. Daarna onderbrak de net aangetreden burgemeester Jan van Zanen zijn vakantie – in Egmond aan Zee weliswaar, maar het was een duidelijk signaal.

Lees ook: ‘De oorlog is begonnen’ klinkt het onder drillrap-fansna fatale steekpartij in Scheveningen

Vraag de Scheveningers, de beveiligers, de politie en of de locoburgemeester naar de bron van de ellende, en ze wijzen naar de coronacrisis, waardoor mensen hun vakantie vaak noodgedwongen in eigen land vieren. „Op zaterdag was er een verdubbeling van het aantal bezoekers ten opzichte van de drukste dag die wij tot dan toe kenden”, zei locoburgemeester Hilbert Bredemeijer vorige week maandag in talkshow Op1. Maar er wordt ook expliciet naar één groep gewezen: jongeren met een migratieachtergrond. „We zien dat een heel nieuw publiek Scheveningen heeft gevonden”, zei de locoburgemeester bij Op1. „Vanuit België en Duitsland komen toeristen met een niet-westerse migratieachtergrond” die normaal gesproken hun vakantie in hun land van herkomst aan de Middellandse Zee doorbrengen.

Zoeken naar een waterpijpcafé

Beveiliger Younes (21) staat vrijdagavond bij de opgang van De Pier. „Wat is er aan de hand, waarom doe je dat nou?”, vraagt Younes wel eens aan de jongens die voor overlast zorgen. Omdat hij een Marokkaanse Nederlander is, gaan ze het gesprek met hem erover aan, zegt Younes. „‘Ik weet niet’, zeggen ze dan. ‘Ik heb geen werk. Ik verveel me’.” Younes vertelt ze dan dat het hem ook is gelukt, dat hij uit Transvaal komt, niet bepaald de makkelijkste wijk, en dat hij nu toch ook een leuke baan heeft.

Het weekend na de steekpartij is de temperatuur eindelijk gedaald, naar twintig graden. Verderop, in de Schilderswijk, wordt er gereld, maar op Scheveningen is het rustig. Op de boulevard is de politie nog steeds overal. De gemeente wil niet zeggen hoeveel meer politie er is, maar er rijden zeker vier voertuigen rond in het gebied vlak bij de pier.

Rond middernacht gaat het weer mis in de Schilderswijk

Een groepje Duitssprekende jongens dwaalt over de boulevard op zoek naar een waterpijpcafé. „En naar vrouwen”, zegt een jongen in een strak Calvin Klein-shirt.

Twee meisjes van twintig uit Rotterdam zeggen dat ze niets merken van een intimiderende sfeer. „Maar mijn moeder zei wel dat ze het niet zo’n goed idee vond om hierheen te gaan.”

Het blonde meisje: „Maar ja, in Rotterdam zijn we wel wat gewend.”

‘Ik zou hier niet gaan drinken’

Dit weekend wordt er door acht beveiligers gesurveilleerd. Ze focussen vooral op het gedeelte waar de jongeren komen. Daar wijzen ze blowers, drinkers en fietsers erop dat ze in overtreding zijn. Ze gaan achter de weglopers aan, de „flessentrekkers”, mensen die bij strandtenten hun rekening niet betalen. Dit jaar gebeurt dat veel vaker dan voorheen. Als er een aanhouding moet worden verricht, bellen ze de politie. Die is er steeds in een paar minuten. De beveiligers spreken mensen op een ‘hospitality-achtige’ manier aan. „Zo van: hé, ik zou hier niet gaan drinken, want straks komt de politie en dan krijg je een boete. Van dat geld kun je een hoop flessen wijn kopen.”

Dat het in de weekend rustig is, heeft behalve met de lagere temperatuur ook te maken met angst, zegt Cees Hofland. „Ik denk dat veel mensen niet meer durven, nadat ze hoorden van die steekpartij. Zou jij op vakantie gaan naar een plek waar wordt gestoken?”

Het is hier helemaal losgeslagen, net Sodom en Gomorra

Cees Hofland Baas Hofstad Security

Hofland, die zelf opgroeide in Scheveningen, vergelijkt de Scheveningers met Volendammers: de vissersachtergrond, de niet-lullen-maar-poetsen-mentaliteit, gehecht aan de omgeving.

Maar terwijl in Volendam zelfs nieuwe gebouwen in een oude stijl worden ontworpen en de geschiedenis wordt gevierd, wordt in Scheveningen alles beton, zegt Hofland. „Den Haag bepaalt.” Op de boulevard komen de Scheveningers volgens hem nauwelijks meer. „We noemen het hier ook wel Marrakech aan Zee.”

Ook in Scheveningen heb je mensen die álle jongeren met een migratieachtergrond slecht nieuws vinden, weet Hofland. Zelf heeft hij jaren geleden „een omslag” gemaakt. In de beveiliging werkte hij met jongens met allerlei achtergronden. „Ik kon het zo goed met ze vinden. Dan leer je dat er meer is. Als je opgroeit in een dorp, heb je een tunnelvisie.”

Online strijd

De slag om Scheveningen speelt zich niet alleen af op de boulevard. Beheerder Bert van der Ham vond altijd dat de ruim 16.000 leden van zijn Facebookpagina ‘Wat is het fijn om een Scheveninger te zijn’ zelf mogen bepalen waar over gediscussieerd werd. Maar in mei ging het alleen nog maar over de overlast. Van der Ham was klaar met „de PVV-retoriek” en besloot dat „té racistische reacties” voortaan verwijderd zouden worden. „Als je het over een ‘Marokkanenverbod’ hebt, doe je net alsof de hele groep verantwoordelijk is.” Het is een dunne lijn, merkt hij. „We zouden struisvogels zijn als we de problemen met Noord-Afrikaanse jongeren niet zouden onderkennen.”

De maatregelen van Van der Ham zorgden voor veel verontwaardiging onder de Facebookleden: hij werd een communist genoemd. Mensen zeiden dat hij zeker weer „met zijn VVD-kliekje had gesproken”. Hij legt uit: „Antiracisme wordt gelinkt aan liberalisme.” De grimmige sfeer deed hem denken aan de zwartepietendiscussie van een paar winters geleden. De fruitkraam van zijn medebeheerder werd toen beklad. De ramen van Van der Ham werden bekogeld met eieren. De grootste klagers stapten dit keer over naar de nieuwe Facebookgroep ‘Overlast op Scheveningen’.

De afgelopen weken is Scheveningen nog meer een politieke speelbal geworden. In een nieuwsbrief schreef FVD-fractievoorzitter Thierry Baudet deze week: „Terwijl ons wordt aangepraat dat de multiculturele samenleving een ‘verrijking’ zou zijn, ervaart de badgast op Scheveningen alleen maar verarming.” PVV-partijleider Geert Wilders twitterde: „De stranden lijken wel Marokko of Turkije. We zijn vreemdelingen in ons eigen land geworden.”

Cees Hofland weet niet of je de problemen die hier op Scheveningen spelen moet verbinden aan het gegeven dat veel bezoekers een „Noord-Afrikaans uiterlijk” hebben, zegt hij. Hij zegt dat „10 procent het verpest voor de rest”. En: „Door mensen in hokjes te pushen, blijft iedere groep nog meer op zijn eigen stukje.”

Zijn beveiligers staan dit weekend ook voor het Indisch Monument in Den Haag, dat eerder deze week, een dag voor de 75-jarige herdenking, werd beklad. „De wrijving in de maatschappij merk je overal.”