Rutte vertelt persoonlijk verhaal tijdens Indië-herdenking

Tweede Wereldoorlog Zaterdag is het 75 jaar geleden dat Nederlands-Indië bevrijd werd van de Japanse bezetting. Premier Rutte sprak tijdens de herdenking over zijn vader, die in een jappenkamp terecht kwam.
Premier Mark Rutte tijdens de nationale herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.
Premier Mark Rutte tijdens de nationale herdenking van het einde van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië. Foto Jerry Lampen/ANP

Premier Mark Rutte sprak zaterdag tijdens de Indië-herdenking in Den Haag over zijn vader, die als krijgsgevangene in een jappenkamp terecht kwam. Honderdduizenden mensen werden in de Tweede Wereldoorlog het slachtoffer van de bezetting van Nederlands-Indië door Japan.

Rutte sprak over de vele slachtoffers van de Japanse bezetting, onder wie de eerste vrouw van zijn vader. Zij stierf door uitputting in kamp Tjideng, een maand voor de capitulatie van Japan op 15 augustus 1945. Nederland was toen al bevrijd van de Duitsers. Volgens de premier is de oorlog in Nederlands-Indië een onlosmakelijk onderdeel van „onze gezamenlijke geschiedenis”. Pas veertig jaar na het einde van de oorlog werd in de Scheveningse Bosjes in Den Haag het Indisch monument gebouwd, als aandenken. Volgens de premier werd het „lang onnodig en ongemakkelijk” gevonden „om apart aandacht te geven aan het oorlogsverhaal van Nederlands-Indië”.

Na de toespraak van Rutte legde koning Willem-Alexander een krans bij het Indisch monument. Daar worden elk jaar alle slachtoffers van de Japanse bezetting in het voormalige Nederlands-Indië herdacht. Op 15 augustus 1945, kort na de bombardementen op Hiroshima en Nagasaki, capituleerde Japan. Daarmee kwam er officieel een einde aan de Tweede Wereldoorlog in het Koninkrijk der Nederlanden. Nederlands-Indië werd van 1942 tot 1945 bezet door Japan, een bondgenoot van de nazi’s in Zuidoost-Azië.

Ook sprak Rutte over de herinneringen van de nabestaanden die weinig gedeeld werden met hun kinderen. De vader van Rutte deelde „de hutkoffer met herinneringen” wel geregeld met zijn zoon. Maar meegaan met zijn zoon naar een speelfilm over de jappenkampen wilde de vader van Rutte niet. Rutte: „Het leidde hem, denk ik, te veel naar het donkere hoekje dat hij juist probeerde te vermijden.”

Tijdens de herdenking waren vanwege de coronamaatregelen slechts 75 mensen aanwezig.

Lees ook: Een interview met nabestaande Joty ter Kulve-van Os (92)