Indisch Monument in Den Haag daags voor herdenking beklad

Actie Het Indisch Monument in Den Haag werd beklad met witte en rode verf door activisten die de herdenking racistisch vinden.
Op het Indisch Monument werd onder meer de datum 17 augustus 1945 gespoten. Dat is de dag dat Soekarno de onafhankelijkheid uitriep.
Op het Indisch Monument werd onder meer de datum 17 augustus 1945 gespoten. Dat is de dag dat Soekarno de onafhankelijkheid uitriep. Foto Sem van der Wal/ANP

Het Indisch Monument in Den Haag is daags voor de nationale herdenking van de Japanse capitulatie beklad met rode en witte verf. „Kami belum lupa”, werd op het monument gespoten: „We zijn het niet vergeten”. En „4 juta korban”, of „vier miljoen slachtoffers”. Er werden direct schoonmakers ingeschakeld om de verf weg te halen, zodat de herdenking zaterdag kan doorgaan. De actie is opgeëist door een actiegroep die stelt dat bij de herdenking alleen „mensen met een Europese status” worden herdacht. De organisatie weerspreekt dat.

Bij het Indisch Monument wordt zaterdag een besloten herdenking gehouden voor de mensen die slachtoffer zijn geworden van de oorlog tegen Japan, „zowel in Nederland als in Indonesië”, schrijft de organisatie van de Nationale Herdenking 15 Augustus 1945 in een reactie op de bekladding. Daarbij zullen onder anderen koning Willem-Alexander, premier Mark Rutte en de Indonesische ambassadeur aanwezig zijn. „Het bekladden van het Indisch Monument is respectloos naar de slachtoffers en bijzonder pijnlijk voor alle nabestaanden en betrokkenen, zowel in Nederland als daarbuiten.” De gemeente, eigenaar van het monument, heeft aangifte gedaan. In aanloop naar de herdenking wordt extra beveiliging ingezet.

De actie werd opgeëist door Aliansi Merah Putih, die stelt dat er geen aandacht is voor de vier miljoen inheemse bewoners van Indonesië die ook slachtoffer zijn geworden van onderdrukking en geweld. De groep spreekt van een „racistische herdenking” omdat na de Japanse capitulatie nog een strijd volgde tussen Nederland en Indonesische onafhankelijkheidsstrijders. „Wanneer men de herdenking legitimeert dan legitimeert men ook automatisch de kolonisatie”, aldus de groep.

Bezetting

Japan bezette toenmalig Nederlands-Indië in 1941. Tijdens de bezetting werden vele tienduizenden Nederlanders gevangengezet in interneringskampen, ook wel Jappenkampen genoemd, en vielen er duizenden doden. De Verenigde Naties schatten het aantal slachtoffers dat in Indonesië om het leven kwam op vier miljoen, zowel oorspronkelijke bewoners als Europeanen.

Lees ook over de Pekanbaru-spoorlijn die op de dag van de Japanse capitulatie werd voltooid: De rails zijn verdwenen, in de bijkeuken ligt nog een locomotief

Soekarno, die de eerste president van Indonesië zou worden, riep twee dagen na de Japanse capitulatie de onafhankelijkheid uit. Daarop volgde een jarenlange strijd tussen de Nederlandse overheid en Indonesische onafhankelijkheidsstrijders. In december 1949 werd de soevereiniteit overgedragen in Amsterdam.

De herdenking gaat zaterdag door, maar zal dit jaar vanwege het coronavirus niet openbaar toegankelijk zijn. Wel wordt de bijeenkomst uitgezonden op televisie en via internet. Vrijdag werd al bij de Indische plaquette in de Tweede Kamer stilgestaan bij de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog in voormalig Nederlands-Indië.