Reportage

Het hostel in Zeeland moest 10.000 overnachtingen annuleren

Serie | Toerisme in de coronazomer Eerst regende het afzeggingen, toen kwamen er tóch boekingen. Sommigen hadden nauwelijks de site bekeken. „Die komen dan in een hostel terecht, terwijl ze alleen een foto van het kasteel hebben gezien.”

Alle toekomstplannen van het hostel in kasteel Westhove, zoals de verbouwing van de kamers, zijn uitgesteld.
Alle toekomstplannen van het hostel in kasteel Westhove, zoals de verbouwing van de kamers, zijn uitgesteld. Foto Merlin Daleman

Een „bizar” jaar, noemt Len Buijs het. Nee, „een bizar seizóén”. Sinds 2002 is hij hostelmanager van het Stayokay in kasteel Westhove, dat precies tussen de Zeeuwse badplaatsen Domburg en Oostkapelle in ligt.

De heisa begon half maart, toen het coronavirus in Nederland uitbrak. „We konden de annuleringen tot anderhalve maand geleden bijna niet aan”, zegt Buijs. In de avonden werd er doorgewerkt, om alle afzeggingen maar zo coulant en persoonlijk mogelijk te verwerken. Want „gasten moeten natuurlijk wel terug willen komen”.

Tienduizend overnachtingen werden in totaal geannuleerd. Met name de schoolklassen, voetbalelftallen en groepen vogelaars die jaarlijks naar het hostel terugkeren, lieten het afweten. Buijs: „We zaten al zowat het hele jaar vol.”

Maar op 1 juni waren daar ineens de versoepelingen van de coronamaatregelen, „en was het alsof er hier een Porsche werd gestart”, zegt Buijs. In twee weken tijd kwamen er weer zesduizend overnachtingen in het 120 slaapplekken tellende hostel bij. Terwijl Buijs vijf mensen uit zijn horecateam van vijftien man, dat hij met pijn en moeite op een krappe arbeidsmarkt bij elkaar had weten te scharrelen, net had verteld dat zij het komende zomerseizoen niet konden starten.

Je wordt er „hartstikke creatief” van, zegt Buijs. Maar alle toekomstplannen, zoals de verbouwing van de privékamers die in november gepland stond, konden in de ijskast. Want enigszins voorspellen hoe het jaar verloopt, dat lukt niet meer.

Opblaaseenhoorns

In de duinen achter het kasteel zijn tijdens de hittegolf van augustus volop mensen op de been. Gezinnen sjouwen strandparasols, opblaaseenhoorns en koelboxen richting het strand. Fietsers passeren elkaar op het duinpad – Nederlanders te herkennen aan een fietskaart, Duitsers aan een helm. Een jongetje van een jaar of vier zit op een bankje aan de slotgracht van het kasteel. Of er hier ook ridders zijn. „We kunnen het binnen wel even vragen”, antwoordt zijn vader.

Buijs lacht. Zulke vragen krijgt hij wel vaker. En ook al heeft hij best wat over de geschiedenis van kasteel Westhove te vertellen, dat besteedt hij toch liever uit aan „mensen die ervoor hebben geleerd”. Het moet natuurlijk „wel inhoud” hebben. Deze week is het hostel toevallig weer begonnen met de presentaties over het kasteel en de omgeving, verzorgd door Staatsbosbeheer. Zes mensen kwamen daarop af. Maar vóór corona waren er in de zomervakanties al gauw zo’n vier kinderactiviteiten per dag. Buijs: „Dat lukt nu even niet. Voor die presentaties hebben we alleen al de zolder leeg moeten ruimen, zodat iedereen afstand kan houden. Volgende week gaan we voor het eerst weer vleermuizen spotten.”

De toeristische bezettingsgraad van Zeeland liep in de eerste week van augustus op naar 98 procent, meldt VVV Zeeland. Traditiegetrouw zitten daar veel Duitsers tussen – van alle buitenlandse toeristen zo’n 70 procent, zegt Erik van den Dobbelsteen, directeur van VVV Zeeland. Maar het zijn veel méér Nederlanders dan andere jaren.

Foto Merlin Daleman
Foto Merlin Daleman
Foto Merlin Daleman
Stayokay in kasteel Westhove, tussen Domburg en Oostkapelle.
Foto’s Merlin Daleman

Afzegging van tachtigplussers

En vooral „andere Nederlanders”, zegt Buijs. „Mensen die normaal naar Turkije of Zuid-Frankrijk gaan.” Dat kan een uitdaging zijn. Omdat de vraag naar een vakantiehuis in Zeeland zo groot is, boeken mensen soms een kamer zonder de site goed te bekijken. Buijs: „Die komen dan in een hostel terecht, terwijl ze alleen een foto van het kasteel hebben gezien. We hebben hier comfortabele bedden, maar een driesterrenhotel is het niet.”

Maar het is óók heel leuk, vervolgt Buijs. „Ik krijg ineens aan de lopende band te horen dat Zeeland buiten verwachting mooi en rustgevend is. Of ik krijg complimenten over de tuin.” Buijs wijst op een platgelopen paadje, dwars door een hofje. „Andere jaren stond ik dáár, in de gang, op te letten dat hier geen kinderen doorheen liepen.” Nu hebben we de stoelen over de hele tuin verspreid.

Zeeuwse ondernemers verwachten dit hoogseizoen 5 procent méér overnachtingen dan vorig jaar, meldt het Kenniscentrum Kusttoerisme. Maar dat maakt de verliezen nog niet goed. Tot begin mei leden toeristische bedrijven in Zeeland 220 miljoen euro omzetverlies, blijkt uit onderzoek van branchekoepel Toeristisch Ondernemend Zeeland.

Voor het Stayokay in kasteel Westhove is met name het missen van de groepen, goed voor de helft van alle boekingen, een aderlating. Het omzetverlies over april tot en met juli is 45 procent. En ook op het hoofdkantoor van Stayokay, dat 22 vestigingen in heel Nederland heeft, houdt algemeen directeur Marijke Schreiner haar hart vast. „Een locatie als Amsterdam heeft nu 60 tot 70 procent omzetverlies”, zegt ze. Voor de loondoorbetaling van de zeshonderd werknemers werd 2,4 miljoen euro via de tijdelijke Noodmaatregel Overbrugging voor Werkgelegenheid (NOW) aangevraagd. Schreiner: „We werken met verschillende scenario’s voor de toekomst. Het aantrekkende zomerseizoen is een zegen, het bedrijf redt zich. Maar we hebben nog nooit zo veel nog niet geweten.”

In Zeeland is het naseizoen op dit moment heel belangrijk. Mooi weer, daar hoopt hostelmanager Buijs op. En het aantal coronabesmettingen moet niet al te ver oplopen. België riep de provincies Zeeland, Zuid- en Noord-Holland vorige week uit tot ‘oranje’ risicogebied. En dus kwam de eerste afzegging – „een groep Vlaamse tachtigplussers” – al binnen.

Eerst was de vermoeidheid vooral fysiek, nu ook weleens mentaal, geeft Buijs toe. „Ik voel het als ik gas terug moet nemen.” Maar hoe doe je dat, te midden van de drukte? Buijs: „Door thuis te praten, met de hond naar het strand te gaan. En als ik op mijn fiets naar het werk stap, de zeewind door mijn haar voel, dan is mijn hoofd eigenlijk meteen weer leeg.”