Kritiek op identieke herdenkingstoespraken Japanse premier

Herdenking Atoombomslachtoffers in Hiroshima en Nagasaki verwijten premier Shinzo Abe gebrek aan betrokkenheid, omdat hij twee keer dezelfde speech hield.

De Japanse premier Shinzo Abe bij zijn toespraak in Nagasaki op 9 augustus
De Japanse premier Shinzo Abe bij zijn toespraak in Nagasaki op 9 augustus Foto DAI KUROKAWA/EPA

Drie dagen nadat de Japanse premier Shinzo Abe in Nagasaki stilstond bij de atoombom die de Amerikanen 75 jaar geleden lieten vallen, wordt hem een gebrek aan betrokkenheid bij de slachtoffers van die bom verweten. Zijn Nagasaki-toespraak leek namelijk een kopie van de speech die hij drie dagen daarvóór hield, in Hiroshima.

Met name slachtoffers van de twee atoombommen, hibakusa in het Japans, zijn uiterst kritisch op het vermeende zelfplagiaat. Het is niet de eerste keer dat hij twee keer dezelfde speech houdt in Hiroshima en Nagasaki, hij deed het ook in 2018 en 2019.

Abe heeft nog niet op de kritiek gereageerd, maar zijn kabinetssecretaris Yoshihide Suga zei dinsdag tijdens een persconferentie dat gelijkenissen in beide toespraken „onvermijdelijk” zijn en benadrukte verder hoezeer Abe betrokken is bij de hibakusha.

Plagiaat-app

Met behulp van een plagiaat-app werd vastgesteld dat 93 procent van de inhoud van de Nasagaski-toespraak van de premier overeenkwam met die van zijn rede in Hiroshima. Op de website van het Japanse kabinet staan beide toespraken in het Engels. Twaalf van de dertien paragrafen van de speech van Nagasaki zijn identiek aan die van Hiroshima.

„Ik betuig mijn oprechte condoleances aan de zielen van het grote aantal atoombomslachtoffers. Ik betuig ook mijn oprechte medeleven met degenen die zelfs nu nog lijden onder de na-effecten van de atoombom”, zei Abe in Hiroshima – en in Nagasaki.

Ook sloot hij zijn speech in Nagasaki op precies dezelfde manier af als in Hiroshima: „Tot slot, hier in Nagasaki, waar voortdurend wordt gebeden voor eeuwige vrede, beloof ik dat Japan zijn uiterste best zal doen voor de verwezenlijking van een wereld zonder kernwapens en eeuwige vrede. Ik wil eindigen met mijn oprechte gebeden voor de rust van de zielen van degenen die het slachtoffer zijn geworden van de atoombom hier in Nagasaki. Ik bid ook oprecht voor de innerlijke rust van de nabestaanden en de overlevenden van de atoombommen, evenals alle deelnemers van vandaag en de mensen van Nagasaki.”

Hetzelfde liedje

Hibakusha waren hierover niet te spreken. In de Japanse krant Mainichi Shimbun zei Koichi Kawano, een 80-jarige inwoner van Nagasaki, woensdag dat het ieder jaar hetzelfde liedje is: „Hij praat wartaal en vertrekt weer, alsof hij wil zeggen: ‘Alsjeblieft en tot ziens.’ Hij wisselde het woord Hiroshima voor Nagasaki. Hij kijkt neer op overlevenden van de bom.”

De 81-jarige Haruko Moritaki uit Hiroshima, eveneens slachtoffer, stelt dat Abe graag praat over het belang van de verhalen van hibakusha, „maar hij heeft geen concrete acties ondernomen. Hij praat en doet niets.” Daarmee doelt Moritaki ook op het uitblijven van compensatie voor slachtoffers van de twee atoombommen, want niet iedereen die zich slachtoffer voelt, wordt als zodanig behandeld. In het verleden waren er tal van rechtszaken waarin hibakusha compensatie eisten. Zelden vielen die in hun voordeel uit.

Lees ook deze reportage over slachtoffers van de atoombom op Hiroshima