Necrologie

De selfmade mediatycoon die zich met alles bemoeide

Sumner Redstone (1923-2020) Van een arme jeugd in Boston naar blockbusters in Hollywood. Redstone bouwde met Viacom, CBS en MTV een imperium.

Sumner Redstone werd 97 jaar.
Sumner Redstone werd 97 jaar. Foto Fred Prouser / Reuters

Het woord pensioen kende Sumner Redstone niet. Binnen maanden nadat hij in 2006 op 83-jarige leeftijd een stapje terug had gedaan, nam hij de teugels bij zijn media-imperium weer strak in handen. Na 14 jaar samenwerking met Tom Cruise, waarin blockbuster op blockbuster werd gestapeld, wees filmmaatschappij Paramount hem de deur. „Het heeft niets met zijn acteertalent te maken, hij is geweldig”, zei Redstone die het gedrag van zijn steracteur buiten de set niet meer kon aanzien. Cruise baarde in die tijd opzien door bij de talkshow van Oprah Winfrey als een bezetene op de bank te springen en werd steeds actiever voor de Scientology-kerk. Redstone voorzag dat die strapatsen minder filmbezoekers zouden opleveren.

„Ik ben niet van plan om ooit met pensioen, of dood te gaan”, zei Redstone in 2009 tegen talkshowhost Larry King. Toch overleed Redstone (97) afgelopen dinsdag, zo meldde National Amusements – de bioscoopketen van zijn familie – woensdag „met grote droefheid”.

Redstone bouwde vrijwel uit het niets een gigantisch entertainmentimperium op. In 1987 nam hij kabelmaatschappij Viacom over, door hoge schulden aan te gaan en de bioscoopketen van de familie als onderpand in te zetten. Daarna volgden onder meer tv-zender CBS, filmstudio Paramount, uitgever Simon & Schuster, videothekenreus Blockbuster en een lading kabeltelevisiezenders waaronder Nikelodeon, MTV en Comedy Central. Op hun top waren zijn bedrijven meer dan 80 miljard dollar (68 miljard euro) waard, becijferde The New York Times. Redstone was vorig jaar goed voor een vermogen van 4,6 miljard dollar volgens zakenblad Forbes.

Die rijkdom lag niet in het verschiet toen Sumner Rothstein (diens vader veranderde de familie-achternaam later) in 1923 in Boston geboren werd. Vader verkocht linoleum, moeder was huishoudster. „We hadden geen geld. De tien cent die ik dagelijks voor de bus naar school moest betalen was een offer voor mijn familie.” De druk die Redstone zichzelf oplegde om te moeten presteren, betaalde zich terug. Hij slaagde naar eigen zeggen met het hoogste cijfergemiddelde ooit en werd toegelaten op Harvard.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd hij gevraagd voor het team van cryptografen dat de Japanse diplomatieke en militaire codes moest kraken. Daarna behaalde hij aan Harvard een rechten-bul. De entertainmentindustrie was toen nog ver weg. In zijn jonge jaren doceerde Redstone rechten in San Francisco en was advocaat bij een advocatenkantoor in Washington.

Halverwege de jaren 50 ging hij werken voor zijn vader die met spaargeld een drive-in bioscoop had gekocht. Met hulp van Redstone werden er elf bijgekocht. In de jaren 60 sloot hij de drive-ins en bouwde op dezelfde plek de eerste multiplexbioscopen, theaters met met veel zalen.

Het was een van de bedenksels die Redstone de reputatie van innovator opleverde. Redstone (twee kinderen, twee keer gescheiden) stond ook als bikkelharde ondernemer te boek. Een die ieder dubbeltje omdraaide en tegenpartijen zonder te blikken of blozen een lange rechtszaak in sleepte. Hij zei onenigheid het liefst via gesprekken op te lossen. „Maar als dat mislukt, zoals vaak, dan is een rechtszaak zeer geschikt gereedschap.”

Redstone had de aandelenstructuur bij Viacom en CBS zo geregeld dat hij het er ook op hoge leeftijd voor het zeggen hield. Loslaten kon hij niet. Dat was al zo sinds hij in 1979 in Boston halfverbrand een hotelbrand overleefde door lang aan het kozijn te hangen. „De pijn was verschrikkelijk maar ik weigerde los te laten. Want dat was mijn dood geweest.”