Opinie

Lodewijk Asscher en zijn oppositie-cao

Mark Kranenburg

Tweede Kamer keert terug van reces! Het heeft altijd iets alarmerends, zo’n ingelaste vergadering. Woensdag gebeurt het: corona. Op de parlementaire escalatieladder (verontwaardiging tonen, vragen aankondigen, vragen stellen, spoeddebat overwegen, spoeddebat eisen, et cetera) staat het terugroepen van vakantie van collega’s voor het voeren van een debat behoorlijk hoog. PvdA-leider Lodewijk Asscher heeft zijn zin gekregen. Geen commissievergadering ergens in een achterafzaaltje maar een volwaardige bijeenkomst in de plenaire zaal van de Tweede Kamer.

Terug van reces dus. Waarom eigenlijk? Omdat het de verkeerde kant op gaat met het aantal coronabesmettingen, vindt Asscher. Maar dat vindt het kabinet ook. Vandaar vorige week opnieuw de vermanende woorden van premier Mark Rutte (VVD) en minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid, CDA). Echt heel verrassend is de toename trouwens ook weer niet. De stijging was ingecalculeerd toen besloten werd per 1 juli een aantal lockdownmaatregelen te verlichten. Het is heel simpel: zodra er meer bewogen wordt, krijgt het virus meer kans. Voor Asscher was dit gegeven in juni/juno geen reden om dan maar nee tegen de versoepeling te zeggen.

Het verlichte lockdownbeleid van het kabinet is soms onnavolgbaar, vindt Asscher. Daarin heeft hij gelijk. Treffende hilarische illustratie is het gedoe rondom de al dan niet verplichte mondkapjes. Maar uniek is de verwarring ook weer niet. In talloze Europese landen wordt maar wat aangerommeld. Het is een gevolg van de ingewikkelde botsing tussen een vrije samenleving en verplichte afzondering.

Gelukkig heeft Asscher nog een punt. En ja hoor, daar is-ie weer: de regie ontbreekt. Het is de evergreen van het oppositionele steekspel. Zo’n verwijt zegt helemaal niets, maar klinkt tegelijk heel dodelijk. Wat Asscher doet, is de cao van de oppositiepoliticus naleven. De eerste maanden was de onbekende coronacrisis buiten de politieke orde geplaatst. Nu dat niet meer het geval is, kan Asscher volop de (oppositie)politicus spelen. Maar valt er iets voor hem te winnen?

Tijd om te rade te gaan bij Charlotte Brand. De parlementair historicus schreef vijf jaar geleden een proefschrift over ministers en staatssecretarissen die tussen 1918 en 1966 voortijdig hun post verlieten. Een van haar conclusies was dat het aftreden van bewindslieden in de loop der jaren steeds politieker gedreven is geworden. Hetzelfde heeft zij zien gebeuren met het coronadebat. „De politiek is ontwaakt”, zegt Brand. Dat betekent volgens haar dan ook onherroepelijk dat de aanpak van de coronacrisis een belangrijke rol zal spelen bij de komende verkiezingscampagne.

Dit verklaart dan weer het bühne-gedrag van Lodewijk Asscher. Het kabinet moet meer zichtbaar worden, regie nemen! Leve de oppositie, leve Lodewijk Asscher!

Mark Kranenburg schrijft tijdens de zomer enkele columns op deze plek.