Reportage

Naar de steiger gaan Bas' vrienden niet meer

Bas van Wijk Een ruzie om een Rolex overleefde Bas van Wijk niet. Zijn vrienden zagen hem neergaan. „Wij gaan nooit meer naar die steiger.”

Op de plek waar Bas werd doodgeschoten, bij de Amsterdamse plas De Oeverlanden, zijn bloemen neergelegd.
Op de plek waar Bas werd doodgeschoten, bij de Amsterdamse plas De Oeverlanden, zijn bloemen neergelegd. Foto Sem van der Wal/ANP

De meeste mensen betuigen hun medeleven op badslippers. Op deze snikhete dinsdagochtend legt de ene na de andere persoon een bosje bloemen neer op de steiger van recreatiepark en natuurgebied De Oeverlanden, ten noorden van de Nieuwe Meer in Amsterdam. Daar werd zaterdagmiddag, rond half vijf, de 24-jarige Bas van Wijk uit Badhoevedorp doodgeschoten.

Van Wijk was met een grote groep vrienden uit Badhoevedorp naar de Nieuwe Meer gekomen, waar ze op een propvolle steiger ruzie kregen met een klein groepje mannen. Een van de jongemannen dwong een bekende van Van Wijk zijn peperdure horloge af te staan en dreigde met een pistool, volgens vrienden van Van Wijk. Toen Van Wijk daar iets van zei, zeggen zij, werd hij neergeschoten, recht tegenover een speeltoren voor kleine kinderen.

De politie schrijft op haar website dat een opsporingsteam „druk bezig” is te achterhalen wie verantwoordelijk is voor „deze daad”. Er zijn „meerdere getuigen gesproken”, schrijft de politie, „rechercheurs zijn op zoek naar meer informatie over het motief, eventueel over een ruzie en naar beeldmateriaal van het vreselijke incident”. Het politieonderzoek naar de dader heeft de hoogste prioriteit, stelde de burgemeester van Amsterdam Femke Halsema dinsdag tegen ANP.

Witte man

Op Twitter werd de dagen na Van Wijks dood boos geregeerd. Zijn dood – die van een witte man – zou amper tot ophef hebben geleid, terwijl de dood van George Floyd in de Verenigde Staten tot wereldwijde protesten leidde en maandenlang de media domineerde. PVV-leider Geert Wilders twitterde: ‘Waar is de ophef nu?’

Op sociale media werd onder de hashtag #GerechtigheidVoorBas opgeroepen tot een stille tocht voor Van Wijk komende zondag naar de Dam in Amsterdam. De gemeente Amsterdam staat open „voor een passende herdenking voor Bas” stelt Halsema.

Mitchell (22) en Justin (20) uit Badhoevedorp, die niet met hun achternaam genoemd willen worden, komen ook een bloemetje leggen. Ze kennen hem en zijn broer van ‘de straat’. In Badhoevedorp kent iedereen elkaar, zegt Mitchell, „het is een hechte buurt”. Bas was een gespierde goedzak. Veel sporten, niet roken, amper drinken. Hij deed nooit een vlieg kwaad en kwam voor andere jongens op, zeggen ze. Dani (18): „Toen ik een vriend een beetje pestte, zei Bas: ‘Waarom doe je dat nou?’”

Jeugd uit Badhoevedorp

De jeugd uit Badhoevedorp komt al jaren op de brommer of met het motorbootje naar de steiger in de Nieuwe Meer. Dani meerde afgelopen zaterdag aan het eind van de ochtend zijn bootje aan tussen tientallen andere bootjes. Iets later parkeerde Justin zijn brommer. Vijftien tot twintig jongeren uit Badhoevedorp lagen die zaterdagmiddag op de steiger.

Drie jongens zochten constant oogcontact met hen, zegt Justin. Van andere bezoekers hoorde hij dat het „ruziezoekers” waren, die de dag ervoor, vrijdag, naar de inhoud van „tasjes” loerden. Nu waren ze ook verbaal aanwezig. Ze zeiden, volgens Justin, „Wat kijk je lang? Wat kijk je lang?”

Lees ook: Burgemeesters Amsterdam en Den Haag ontsteld over dodelijke incidenten

Vrij onverwacht kwam een vierde jongen de steiger oplopen, zegt Justin: „Hij was zo mager als een stokkie, zo’n jongen die zonder wapen niks kon.” Maar hij had een pistool bij zich. De magere jongen liep naar een vriend van Bas van Wijk die een Rolex-horloge droeg, een exemplaar van 25.000 euro volgens de jongens, en beval hem zijn „klokje” aan hem te geven. Maar dat weigerde hij.

Daarna liep de magere man naar een andere vriend die een lachgasballon vasthield. Hij schoot het ding stuk, zegt Justin. „Ik dacht dat het pistool nep was.” Bas vroeg hem waarom hij dat deed. Plotseling schoot de magere man op hem. Justin dacht nog steeds dat het een alarmpistool was. De man schoot een tweede keer op Bas. En toen ging hij naar de grond, zegt Justin. De schutter liep naar de vriend en pakte zijn horloge af. Vorig jaar werd bij iemand uit zijn groepje ook een Rolex gejat, volgens Mitchell.

Volgens burgemeester Halsema wijst alles erop dat Bas van Wijk „een onschuldig slachtoffer is, die de hoogste prijs heeft betaald voor zijn moed.” Het stoort Justin dat de politie onzorgvuldig was met het signalement. „Die jongens hadden een lichtgetinte huid”, zegt Justin, „maar de politie schreef ‘lichte huidskleur’.”

Voor de jongens is de zomer voorbij. Dani: „Wij zullen nooit meer naar de steiger gaan.”