Topturnster Thorsdottir: ‘Ons programma stopzetten is niet de oplossing’

Turnen De nationale turnselectie heeft zich tevergeefs verzet tegen het stopzetten van het topsportprogramma, zegt Eythora Thorsdottir.

Eythora Thorsdottir (derde van rechts) stelt zich met de Nederlandse turnploeg voor tijdens de WK in Stuttgart in oktober 2019.
Eythora Thorsdottir (derde van rechts) stelt zich met de Nederlandse turnploeg voor tijdens de WK in Stuttgart in oktober 2019. Foto Olaf Kraak/ANP

Vorige week dinsdag kreeg Eythora Thorsdottir (21) een telefoontje van Mark Meijer, technisch directeur van de turnbond KNGU. Om ingelicht te worden over de maatregelen van de bond tegen zich misdragende trainers, zo verwachtte de turnster. Maar Meijer vertelde haar dat het huidige topsportprogramma van TeamNL bij de vrouwen met onmiddellijke ingang werd stopgezet.

Wij de dupe van schandvlekken uit het verleden?, dacht Thorsdottir. De logica ontging Nederlands beste allroundturnster. Nog steeds trouwens, ook na gesprekken met de bond en een week nadenken. „Stopzetting van ons programma heeft totaal geen relatie met de nazorg voor mishandelde turnsters en de excuses die eventueel gemaakt moeten worden. Dat vind ik krom en moeilijk te accepteren,” zegt Thorsdottir.

Zij wil foute praktijken uit het verleden zeker niet goedpraten. Thorsdottir moedigt een onafhankelijk onderzoek naar misstanden ook aan en vindt dat slachtoffers recht gedaan moet worden. Maar zij ziet de link met de huidige nationale selectie niet, een generatie die volgens haar wél in een veilig klimaat turnt. De mores in de turnhallen zijn ten goede gekeerd, beweert Thorsdottir, een dochter van in Nederland woonachtige IJslanders. Vier jaar geleden bereikte zij op de Olympische Spelen van Rio de Janeiro met een negende plaats in de meerkampfinale de hoogste Nederlandse klassering ooit.

Trainers op non-actief

In Den Bosch reageerde Nico Zijp minstens zo verbaasd als Thorsdottir. De trainer van FlikFlak, die via zijn pupil Tisha Volleman betrokken is bij de nationale selectie, vindt de maatregel van de bond onrechtvaardig voor turnsters die zich voorbereiden op de Olympische Spelen van Tokio. Het verzoek van de KNGU aan de clubs om hun trainers lopende het onderzoek op non-actief te stellen, kan bovendien betekenen dat hij binnenkort Volleman moet loslaten. Daar zit Zijp niet op te wachten.

Niet dat hij zo nodig naar de Olympische Spelen hoeft, integendeel, zo groot is het ego van Zijp niet. Maar hij vindt dat er nu wel heel snel geoordeeld wordt. De op non-actief gestelde bondscoaches Gerben Wiersma en Vincent Wevers zijn volgens hem als het ware in voorlopige hechtenis genomen. „Eerst de schuld aantonen, dan iemand pas de gevangenis ingooien”, vindt Zijp.

Mocht hem uiteindelijk worden verzocht om een stap terug te doen, in het belang van de Nederlandse turnsport, dan zal Zijp meewerken. Maar niet op voorspraak van de KNGU, alleen op verzoek van de club, zijn werkgever. Maar Zijp zal dan zijn werk als trainer ‘gewoon’ blijven voorzetten met turnsters die niet tot de nationale selectie behoren.

Met een schoon geweten, want hij zegt nooit turnsters fysiek mishandeld te hebben. Mentaal denkt Zijp ook niet, hoewel daar volgens hem moeilijk een lijn in te trekken is. Dat hangt erg van het karakter van een turnster af. „Ik zeg wel eens zoiets als ‘je staat erbij als een slappe vaatdoek’, maar ook ‘dit is niet of wel goed’, maar aan systematisch kleineren heb ik me nooit schuldig gemaakt.”

Geen slechte ervaringen

Eythora Thorsdottir laat weten geen slechte ervaringen in de turnhal te hebben, ook niet met haar trainer Patrick Kiens, die door turnouders bij haar vereniging Pax in Hoofddorp al eens is beschuldigd van grensoverschrijdend gedrag. „Ik sta volledig achter Kiens, net als de club”, zegt Thorsdottir. „Ik hoop dat ik me met hem kan blijven voorbereiden op de Olympische Spelen. Hij traint mij al van jongs af aan. Hij kent mij door en door, we zijn met elkaar meegegroeid. We communiceren ook op gelijkwaardig niveau. En we voelen elkaar dusdanig goed aan dat hij niet plotseling door een andere coach vervangen kan worden. Zo werkt dat niet.”

Thorsdottir en de andere turnsters uit de nationale selectie hebben zich vanaf het begin verzet tegen stopzetting van het topsportprogramma. Maar in een gesprek met bondsvoorzitter Monique Kempff en plaatsvervangend directeur Manon Crijns hebben zij het onheil niet kunnen afwenden. „De KNGU is van mening dat doorgaan op de oude weg niet kan samengaan met het aangekondigde onderzoek. Maar daar ben ik, en met mij de andere turnsters, niet van overtuigd”, zegt Thorsdottir. „Ik denk dat er een andere oplossing is te bedenken. Welke weet ik ook zo snel niet, maar het nu genomen besluit is dat zeker niet.”

Het zat Thorsdottir ook niet lekker dat de huidige generatie turnsters in de media zo weinig gehoord wordt. Vandaar dat ze zich uitspreekt. Zij zag de ene na de andere oud-turnster in kranten en op televisie haar beklag doen, en terecht, maar het actuele geluid bleef ongehoord.

Talkshows

Er had ook weleens een turnster van de nationale ploeg bij een van de talkshows uitgenodigd mogen worden, vindt Thorsdottir. Zij had in dat geval verteld dat de turnsters van TeamNL het nu goed hebben, ironisch genoeg mede dankzij de fouten die vroeger gemaakt zijn. „Wij zijn nu gelijk aan onze coaches, dat was voorheen nooit zo.”

Of Thorsdottir en Zijp nog hoop mogen koesteren op herstel van de oude orde om zich fatsoenlijk te kunnen voorbereiden op de Olympische Spelen, zal vrijdag blijken als de KNGU in gezamenlijk overleg met de clubs treedt. Dat wordt een moeizaam gesprek, want de clubs hebben laten doorschemeren achter hun trainers te staan en die niet op voorhand op non-actief te stellen, zoals gebeurde met Wiersma en Wevers. Vrijdag zal eveneens blijken of er op enigerlei wijze nog iets van het topsportprogramma van TeamNL overeind kan worden gehouden.