Gemeente niet verplicht om jeugdzorg in eigen regio te faciliteren

Jeugdzorg Twee ouders spanden een zaak aan tegen de gemeente Katwijk, in een poging jeugdzorg voor hun zoon in de buurt af te dwingen.
Jeugdinstelling De Hoenderloo Groep sloot in augustus de deuren.
Jeugdinstelling De Hoenderloo Groep sloot in augustus de deuren. Foto Olivier Middendorp

De gemeente Katwijk hoeft voor een 14-jarige jongen geen plaats in een jeugdzorginstelling in de buurt te vinden. Dat heeft de rechter in Den Haag woensdag bepaald in een kort geding. De ouders waren niet tevreden over de plaatsing in een instelling zo’n 100 kilometer verderop, nu de instelling waar hij eerder verbleef dichtging.

Volgens de rechter is de gemeente verplicht passende jeugdhulp te bieden. Hoewel het daarbij „wenselijk” is dat die zo veel mogelijk in de eigen regio plaatsvindt, is de gemeente niet verplicht de zorg ook in de buurt te organiseren. Zeer gespecialiseerde zorg, zoals de 14-jarige Jan Knetsch nodig heeft, kan volgens de rechter maar op een aantal plaatsen in het land geboden worden. Katwijk komt volgens het oordeel „onder de huidige omstandigheden zijn verplichtingen in voldoende mate na”. De jongen in kwestie heeft autisme en een gedragsstoornis.

Hoenderloo Groep

De 14-jarige Jan verbleef tot voor kort in de jeugdzorginstelling De Hoenderloo Groep, die complexe jeugdzorg aan ongeveer tweehonderd jongeren bood maar op 1 augustus de deuren sloot. De kwaliteit van de hulp bleek te laag en de instelling leed verlies. Vanwege de sluiting werd de jongeren een andere plek beloofd. De bedoeling was dat de kinderen zouden worden ondergebracht in een ‘jeugddorp’ met gezinshuizen in Barneveld. Behalve de grote afstand vreesden sommige ouders dat het onderwijs in de Barneveldse instelling niet passend was voor hun kinderen.

Lees meer over deze zaak: Ouders willen jeugdzorg in de buurt via rechter afdwingen

De ouders van de 14-jarige Hoenderloo-bewoner, Christine en Hans Knetsch, spanden daarop een rechtszaak aan tegen de gemeente Katwijk, die volgens de Jeugdwet sinds 2015 verantwoordelijk is voor jeugdzorg. Hun eis was dat hun zoon voor 1 januari 2021 een ‘duurzame kleinschalige vervolgplek’ aangeboden zou krijgen, binnen dertig kilometer van hun eigen woonplaats. Daar ging de rechter dus niet in mee.

Hoewel vermoedelijk meer ouders zich in de situatie van Christine en Hans Knetsch bevinden, is het voor zover bekend de eerste keer dat ouders op deze manier jeugdzorg proberen af te dwingen. „De meeste ouders van kinderen zoals Jan kunnen de financiële lasten van zo’n procedure niet dragen. Vandaar dat die nog nooit is gevoerd”, zei hun advocaat Reinier Feiner daarover tegen NRC.