Een dagelijkse oefening in het uitstellen van je oordeel

Zap Gewone mensen bijzonder maken en bijzondere mensen gewoon maken, televisie is er goed in. Kijk naar ‘Ik durf het bijna niet te vragen’ of ‘First Dates’.

In 'Ik durf het bijna niet te vragen' beantwoorden 'onbegrepen' mensen vragen van anonieme vragenstellers. Hugo (74) heeft zich na zijn pensioen helemaal vol laten tatoeëren.
In 'Ik durf het bijna niet te vragen' beantwoorden 'onbegrepen' mensen vragen van anonieme vragenstellers. Hugo (74) heeft zich na zijn pensioen helemaal vol laten tatoeëren. Foto BNNVARA

Is het een verslaving? Krijg je wel een baan? Wat is er misgegaan in je jeugd? Domme vragen bestaan niet, maar een vraag zegt altijd meer over wie hem stelt – en diens vooroordelen – dan over degene aan wie de vraag wordt gesteld. In Ik durf het bijna niet te vragen (BNNVARA, NPO3) krijgen anonieme vragenstellers de kans om ‘onbegrepen en gemarginaliseerde groepen’ het hemd van het lijf te vragen.

In eerdere afleveringen ging het onder andere over plastische chirurgie, ongeneeslijke ziektes en polyamoreuze relaties; het ging over sekswerkers, christenen, transgenders, moslima’s, slachtoffers van huiselijk geweld, nudisten, zwarte mensen, dikke mensen en kleine mensen. (In de nabije toekomst zijn we allemaal minimaal één keer het onderwerp geweest – dan is hopelijk niemand meer ‘onbegrepen’).

Mijn reclamebord

In de tweede aflevering van het derde seizoen Ik durf het bijna niet te vragen ging het dinsdagavond over mensen met een ‘extreem uiterlijk’. In de praktijk kwam dat neer op mensen met veel (gezichts)tatoeages, piercings, een gespleten tong of onderhuidse implantaten. Hun antwoorden op de gestelde vragen (die ze voor een neutrale achtergrond oplezen van een stapel kaartjes) zijn soms vergelijkbaar, maar veel vaker natuurlijk heel verschillend.

De vraag over carrièreperspectief wordt vrijwel unaniem weggelachen: „Ik heb een baan, de leukste baan ter wereld”, zegt bodypiercer Willem (42). Maarten (51), met panterprint in de nek en uitgestrekte oorlellen, werkt als elektricien in de bouw. Juan (22) werkt in de culturele sector: „Mijn uiterlijk is eigenlijk mijn reclamebord.” Is het verslavend? „Meestal als de laatste gezet is, dan wil ik al door naar de volgende”, zegt Ramona (51).

Dat de voorkeur voor lichaamsmodificatie door een jeugdtrauma zou komen, noemt Daniëlle (26) „echt weer zo’n vooroordeel”. Het gaat wel op voor Juan (22), die een moeizame relatie had met zijn adoptieouders: „Hoe intenser de procedure is geweest, bijvoorbeeld de tongsplit die ik heb laten zetten, hoe groter het trauma is dat ik heb kunnen verwerken.”

De tatoeages en piercings zorgen soms voor groot verdriet. Daniëlle: „Voordat ik mijn gezicht had getatoeëerd werden mijn kinderen nog wel eens uitgenodigd voor feestjes, maar nu niet meer. Dat vind ik echt heel erg.” Bijna allemaal hebben ze daarnaast een moeizamere relatie met hun familie door wat ze met hun lichaam doen. Hugo (74) zegt daarover: „Accepteer en respecteer elkaar”. Zo simpel zou het moeten zijn. De vragen die gesteld worden bevestigen vaak eerst de vooroordelen, het antwoord breekt dat vervolgens weer af.

Liefdevol

Gewone mensen bijzonder maken en bijzondere mensen gewoon maken, televisie is er goed in. Het programma First Dates valt in de Nederlandse versie al vijf jaar op door de liefdevolle manier waarop de op het eerste oog excentrieke daters in beeld worden gebracht. In het Verenigd Koninkrijk zijn ze al aan het twintigste seizoen toe, BNNVARA laat uit die reeks nu dagelijks een aflevering zien.

Denk je bij de 48-jarige Schot Craig bijvoorbeeld even aan een karikatuur, met de kilt die hij heeft aangetrokken („Ik moet niet wijdbeens gaan zitten.”) en de lange bruine vleesrol (Schotse haggis) die hij voor zijn partner op tafel neerlegt. Als hij vervolgens vertelt hoe een paar jaar geleden zijn vrouw plotseling is overleden aan een hersenaandoening en dat hij zijn kinderen moest vertellen, dat „mama naar de engelen moest”, dan leef je intens met hem mee. Van heel licht gaat het in mum van tijd naar heel zwaar, net als in het echte leven.

Je oordeel uitstellen, First Dates is daarin een goede dagelijkse oefening.

Reageren

Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement. Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.