Reportage

‘Mondkapje? Dat heb ik niet hoor’

Vaals In Belgische cafés op het Drielandenpunt negeren Nederlandse bezoekers de mondkapjesplicht. „We zijn in Nederland, dus het hoeft toch niet”?

Drukte op het Drielandenpunt. In tegenstelling tot Duitsers en Belgen, dragen Nederlanders vaak geen mondkapje.
Drukte op het Drielandenpunt. In tegenstelling tot Duitsers en Belgen, dragen Nederlanders vaak geen mondkapje. Foto Chris Keulen

Drie mannen hebben net hun motoren geparkeerd op het Drielandenpunt bij Vaals, als hun blik valt op een groot matrixbord met de tekst: „Dragen van mondkapjes zeer gewenst.” Een van hen zegt: „O ja, mondkapjes.” Een ander: „Hadden we laatst in Duitsland ook, toch?” De eerste man frommelt een zakdoeksjaal om zijn mond. De twee anderen duwen alleen hun zwarte kraag wat omhoog. Gedrieën lopen ze van het Nederlandse grondgebied een paar meter naar een terras op het Belgische grondgebied, waar de uitbaatster hun de toegang resoluut weigert. Bij de bistro ernaast vangen de mannen bij de deur ook bot en ze druipen af.

Bij de Belgische bistro wordt de Nederlandse serveerster – een zwart masker op een jong gezicht – moe van haar landgenoten. „In België zijn mondkapjes in de horeca verplicht. Het staat hier toch heel duidelijk.” Ze wijst op de levensgrote borden naast haar, met teksten in het Nederlands, Frans, Engels en Duits. „Toch proberen Nederlanders voortdurend zonder mondkapje naar binnen te lopen. Als je hen daarop wijst, roepen ze vaak ‘O, niet bij me’ en lopen toch naar binnen. Ongelooflijk.”

Lees ook deze reportage uit Brussel: Veel mensen, weinig ademruimte

Voor de Belgen is de maat zo langzamerhand vol, vertelt wethouder Jean-Paul Kompier, van de gemeente Vaals. „Bij terrassen van Belgische cafés op het Drielandenpunt doen zich voortdurend vervelende situaties voor met Nederlanders die zonder mondkapje komen, soms komt de Belgische politie er zelfs bij.” Als dat zo blijft zullen de Belgische autoriteiten hard ingrijpen, verwacht Kompier: „Dan komen politiemensen hier een dagje boetes van 250 euro uitdelen. Dan krijg je een bericht op Facebook en blijven dagjesmensen weg.”

Escalatie voorkomen

Om dergelijke escalatie te voorkomen heeft Vaals vorige week besloten om op het Drielandenpunt het dragen van mondkapjes zeer sterk aan te bevelen. „Verplichten kunnen we niet, dat kan alleen de voorzitter van de veiligheidsregio [de Maastrichtse burgemeester Annemarie Penn-te Strake] en die is nog niet zover”, zegt Kompier. Rotterdam en Amsterdam hebben met ingang van woensdag wel een mondkapjesplicht en mogelijk kondigt het kabinet donderdag meer regionale maatregelen aan. Kompier concludeert: „We slagen er in Nederland en Europa helaas niet in om dezelfde coronaregels te hanteren.”

Het Drielandenpunt, waar je je met enkele passen kunt verplaatsen tussen België, Duitsland en Nederland, is een toeristische trekpleister met uitkijktorens, speeltuinen, bos en veel horeca. In het hoogseizoen komt driekwart van de bezoekers uit Nederland, de rest uit België en Duitsland. Sinds de maatregel tonen de Nederlanders volgens Kompier een wat betere mondkapjesdiscipline: „Nederlanders halen nu vaker toch een mondkapje uit hun broekzak.”

Op deze dinsdag is daarvan nog niet veel te merken. Er staat een lange rij Nederlanders voor het hoogste punt van Nederland – 322,5 meter boven NAP, staat op het markeringsteken – waar familieleden elkaar fotograferen voor een zuiltje en wielrenners selfies maken na de uitputtende beklimming van de bloedsteile helling. Geen mondkapjes. Er staat ook een lange rij voor de paar vierkante meter waar de landsgrenzen elkaar snijden. Geen mondkapjes. Als je ernaar vraagt krijg je antwoorden als die van Tommy Vriezelaar uit Weert, die met zijn vriendin en drie jonge kinderen een dagje uit is: „We zijn in Nederland dus het hoeft niet.” Maar als je zo een Belgisch café binnenloopt wel toch? „O ja, laten we ze maar even uit de auto halen dan.”

Vrijwel overal zijn mondkapjes verplicht, benadrukt Kompier, ook in Duitsland: „Wie een paar honderd meter over de grens in Aken gaat tanken zonder mondkapje, wordt bij wijze van spreken het tankstation uit geslagen.” Dat is niet overal zo, zegt een man uit Frankfurt: „In Aken en Frankfurt is het heel streng, maar in Leipzig zag ik laatst heel weinig mensen met mondkapjes. Daar leek het wel Nederland.”

De Nederlanders moeten op het Drielandenpunt echt oppassen, zegt Kompier, alleen al omdat de helft van dit gebied Belgisch is – en maar 15 procent Nederlands. „De Belgen zijn heel rigide in hun oplossingen. Als de Nederlanders in strijd met de wet blijven handelen, gooien de Belgen de boel dicht. Dan gaat er een dranghek om hun deel en kan er ook geen Nederlander meer bij.”

Correctie (5 augustus 2020): In een eerdere versie van dit artikel werd het hoogste punt van (Europees) Nederland gegeven als 327,5 meter boven NAP. Dat is hierboven aangepast. Het hoogste punt ligt volgens Rijkswaterstaat overigens op 322,4 meter.